Nauka - Nauka - RMF24

"Zarżnęliśmy kurę znoszącą złote jajka". Spór o to, co POLSA zrobiła z sukcesem misji Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego

Mon, 01 Jun 2026 18:57:43 +0200

Rok temu Polacy czekali na start, oglądali transmisje, sprawdzali prognozy pogody nad Florydą. Kiedy rakieta wreszcie wystartowała, w mediach społecznościowych dominowało jedno hasło: "Polak leci w kosmos". Potem Sławosz Uznański-Wiśniewski wrócił na Ziemię. I właśnie o to, co wydarzyło się później, toczy się dziś spór.

Zamiast świętowania, ostry konflikt. Polski astronauta ujawnia, co działo się po powrocie z kosmosu

Mon, 01 Jun 2026 18:04:12 +0200

Zamiast świętowania, ostry konflikt.

Emocje nauczycieli kluczowe dla sukcesów uczniów

Mon, 01 Jun 2026 15:12:44 +0200

Emocje nauczycieli mają ogromny wpływ na efektywność nauczania i osiągnięcia uczniów - wynika z najnowszych, międzynarodowych badań, których wyniki opublikowano w prestiżowym czasopiśmie naukowym "Journal of Educational Psychology". Praca potwierdza to, czego właściwie można było się spodziewać. Pokazuje, że radość i satysfakcja nauczyciela mogą znacząco poprawić wyniki uczniów, podczas gdy złość i frustracja prowadzą do pogorszenia jakości nauczania i słabszych rezultatów w nauce.

Rusz się. Nawet jak nie schudniesz, będziesz zdrowszy

Mon, 01 Jun 2026 14:56:13 +0200

W obliczu rosnącej epidemii otyłości, która dotyka już np. ponad 40 proc. dorosłych Amerykanów i przyczynia się między innymi do wzrostu zachorowań na choroby serca, eksperci American Heart Association podkreślają, że regularna aktywność fizyczna powinna być nieodłącznym elementem każdej strategii leczenia nadwagi i otyłości. W najnowszym stanowisku, opublikowanym w prestiżowym czasopiśmie "Circulation" wskazują, że korzyści z ruchu wykraczają daleko poza samą utratę kilogramów.

Herbata i czekolada. Naukowcy tłumaczą, dlaczego to takie dobre połączenie

Sun, 31 May 2026 17:00:00 +0200

Dieta bogata w flawonoidy, obecne m.in. w jagodach, jabłkach i gorzkiej czekoladzie, może znacząco zwiększać szanse na długowieczność – wynika z 10-letnich badań międzynarodowego zespołu naukowców.

Świerszcz jak demon ognia. Nowe odkrycie na greckiej wyspie

Sun, 31 May 2026 08:57:58 +0200

Na greckiej wyspie Kastellorizo odkryto nowy gatunek świerszcza jaskiniowego. Naukowcy nazwali go na cześć Balroga, demona ognia z „Władcy Pierścieni”.

Kleszcze znów są aktywne. Naukowcy radzą, jak się przed nimi chronić

Sun, 31 May 2026 07:09:39 +0200

Kleszcze znów są aktywne i pojawiają się w lasach, parkach, ogrodach i na działkach. Wraz z nimi rośnie ryzyko groźnych chorób, takich jak borelioza czy kleszczowe zapalenie mózgu. Większość osób stawia na spraye odstraszające, długie ubrania i unikanie zarośli. Tymczasem szwedzcy naukowcy przekonują, że skuteczna ochrona może znajdować się… w naszej kuchni.

Kopuła ciepła paraliżuje Europę. Może pojawić się także nad Polską

Fri, 29 May 2026 20:29:00 +0200

Maj 2026 roku na długo pozostanie w pamięci meteorologów i mieszkańców Europy Zachodniej oraz Południowej. Rekordowe temperatury, sięgające nawet 40 st. C, przyniosły środek lata w pełni wiosny, a wszystko za sprawą niebezpiecznego zjawiska meteorologicznego – kopuły ciepła. Choć Polska tym razem uniknęła najgorszego, eksperci ostrzegają: to zjawisko może w każdej chwili dotknąć również nasz kraj. Co kryje się za tym groźnym fenomenem i jak się przed nim chronić?

Orangutany karmią swoje młode najdłużej spośród ssaków. Aż 6,5 roku

Fri, 29 May 2026 13:44:54 +0200

Premia za najdłuższy okres karmienia piersią w świecie ssaków należy do samic orangutanów - wynika z najnowszych badań przeprowadzonych przez międzynarodowy zespół naukowców. Analizy przeprowadzone w grupie dziko żyjących orangutanów na Borneo wykazały, że młode tych zwierząt naczelnych spożywają mleko matki nieprzerwanie nawet do ukończenia 6,5 roku. O tym rekordowym wyniku wśród wszystkich znanych gatunków ssaków pisze w najnowszym numerze czasopismo "Communications Biology".

Wgraj ten "kod" do słoika. Naukowcy zbadali, która kombucha działa najlepiej

Fri, 29 May 2026 13:06:49 +0200

Kombucha to hit zdrowego stylu życia, ale czy wiesz, że możesz ją "zaprogramować" do walki z konkretnymi chorobami? Naukowcy z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu odkryli, że rodzaj użytej herbaty zmienia właściwości napoju. Jeden z nich potrafi hamować rozwój komórek rakowych, inny działa jak lek przeciwzapalny. Kluczem jest jednak czas – wystarczy jeden błąd, a napój straci swoją moc.

W obliczu ataku rośliny "wołają" o pomoc do os. Skutecznie

Fri, 29 May 2026 13:04:00 +0200

Naukowcy University of Washington odkryli niezwykły mechanizm obronny roślin. Wyniki ich najnowszych badań, opisane na łamach czasopisma "Science Advances" wskazują, jak fasola radzi sobie z atakami głodnych gąsienic. Okazuje się, że w obliczu zagrożenia rośliny te potrafią w bardzo wyrafinowany sposób "wołać o pomoc". Co ważne, faktycznie są w stanie tę pomoc uzyskać.

Kluczowy odstraszacz komarów przestanie działać?

Thu, 28 May 2026 20:00:03 +0200

Niepokojące doniesienia z frontu walki z komarami. Najpopularniejsza substancja odstraszająca owady - DEET - może tracić swoją moc, a komary zamiast jej unikać, mogą zacząć kojarzyć zapach z szansą zdobycia pożywienia. Wskazują na to wyniki najnowszych badań naukowców z Uniwersytetu w Tours oraz Virginia Tech, opublikowane w prestiżowym czasopiśmie naukowym "Journal of Experimental Biology". Autorzy pracy podkreślają, że DEET pozostaje jednym z najskuteczniejszych środków ochrony, zwłaszcza w regionach o wysokim ryzyku zachorowań na...

Przełomowe odkrycie z głębin. Tkanki morskich ogórków mogą rozwijać się poza organizmem

Thu, 28 May 2026 16:01:00 +0200

Zespół badaczy z Memorial University of Newfoundland, przy współpracy z Bigelow Laboratory for Ocean Sciences, dokonał niezwykłego odkrycia, które może zrewolucjonizować podejście do regeneracji tkanek oraz leczenia urazów. Naukowcy opisali na łamach czasopisma "Science Advances" przypadek, w którym odcięte fragmenty tkanek morskiego ogórka (Psolus fabricii) umieszczone w przepływającej wodzie morskiej, nie tylko przetrwały i nie uległy rozkładowi, ale także wykazywały oznaki wzrostu i różnicowania komórek przez ponad trzy lata poza...

Przewlekłe zmęczenie może być wynikiem... niedoboru witamin

Thu, 28 May 2026 12:55:00 +0200

Przewlekłe zmęczenie to coraz powszechniejszy problem współczesnego społeczeństwa. W świecie, gdzie tempo życia nieustannie przyspiesza, a obowiązków przybywa, coraz więcej osób skarży się na brak energii, spadek motywacji i trudności w codziennym funkcjonowaniu. Wyniki najnowszych badań naukowców z Uniwersytetu w Osace w Japonii wskazują, że kluczową rolę może odgrywać nie tylko brak odpoczynku, ale również niedobory określonych składników odżywczych, szczególnie witaminy B12 i kwasu foliowego. Pisze o tym w niedawnym numerze czasopismo...

Naukowcy ostrzegają przed nowym zagrożeniem. Jadowite węże wkraczają do miast

Tue, 26 May 2026 18:12:00 +0200

Zmiany klimatu i ekspansja człowieka na nowe tereny sprawiają, że jadowite węże coraz częściej pojawiają się w miejscach, gdzie dotąd ich nie widywano. Najnowsze badania opublikowane przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) ostrzegają - już wkrótce ryzyko ukąszeń może wzrosnąć na całym świecie – również tam, gdzie do tej pory było ono znikome.

Odkrycie w Opolu. Analiza DNA ujawnia tajemnice średniowiecznego pochówku dwóch kobiet

Tue, 26 May 2026 16:11:00 +0200

Najnowsze badania archeologiczne i genetyczne rzucają nowe światło na niezwykłe znalezisko z Opola. W pobliżu XIII-wiecznej Katedry Podwyższenia Krzyża Świętego odkryto wspólny grób dwóch osób, które spoczywały w uścisku. Szczegółowa analiza starożytnego DNA wykazała, że pochowane tam osoby były kobietami i nie łączyły ich więzy krwi. To pierwsze w Polsce genetycznie potwierdzone pochowanie dwóch niespokrewnionych kobiet w jednym grobie z okresu średniowiecza. Pierwszą autorką pracy opublikowanej na łamach czasopisma "Journal of...

Dalekie podróże kosmiczne mogą być jeszcze trudniejsze niż myśleliśmy

Tue, 26 May 2026 14:22:02 +0200

Stacja Concordia, zlokalizowana na Antarktydzie w jednym z najbardziej odizolowanych obszarów Ziemi, stała się miejscem wyjątkowego eksperymentu naukowego. Przez dziesięć miesięcy grupa badaczy analizowała, jak ekstremalne warunki wpływają na dynamikę pracy zespołowej. Wyniki tych badań rzucają nowe światło na relacje międzyludzkie w środowiskach zamkniętych i odizolowanych, takich jak misje kosmiczne, stacje polarne czy platformy wiertnicze. Wnioski, opisane przez badaczy z Uniwersytetów w Zurychu i Bernie na lamach czasopisma "Proceedings...

Bezzębny, dwunożny krokodyl. Odkrycie z Rancza Czarownic

Tue, 26 May 2026 14:00:00 +0200

Naukowcy ogłosili odkrycie nowego, niezwykłego gatunku prehistorycznego gada, który żył na terenie dzisiejszego Nowego Meksyku około 210 milionów lat temu. Labrujasuchus expectatus, nazwany potocznie "Krokodylem Wiedźmą", to przedstawiciel grupy Shuvosauridae, pradawnych krewniaków krokodyli. W przeciwieństwie do współczesnych kuzynów poruszały się one na dwóch nogach, miały niewielkie kończyny przednie, a ich szczęki pozbawione były zębów. Odkrycie opisane na lamach czasopisma "Journal of Vertebrate Paleontology" wskazuje na różnorodność...

Wielkie wyróżnienie w kosmosie. Polskie nazwiska na oficjalnej liście

Tue, 26 May 2026 09:22:00 +0200

Międzynarodowa Unia Astronomiczna ogłosiła nadanie nazw dwóm planetoidom, które upamiętniają postaci związane z Polską. Jedna z nich honoruje wybitnego duchownego z XVII wieku, druga - współczesnych popularyzatorów nauki o minerałach i meteorytach.

Największy podziemny rezerwuar Europy. Naukowcy odkryli w nim coś alarmującego

Mon, 25 May 2026 14:27:00 +0200

Pod powierzchnią trzech europejskich krajów kryje się gigantyczny, podziemny skarbiec. Ten największy w Europie rezerwuar wód gruntowych zaopatruje w wodę pitną ponad 5 milionów ludzi. Najnowsze, alarmujące badania ujawniły jednak, że ten bezcenny zasób został niemal całkowicie skażony pestycydami, lekami i groźnymi „chemikaliami wiecznymi”. Eksperci mówią wprost o efekcie koktajlu i ogromnym zagrożeniu.

Czy w epoce algorytmów wciąż słuchamy idei? TEDxWSKZ we Wrocławiu

Mon, 25 May 2026 00:00:00 +0200

W świecie zdominowanym przez szybkie komunikaty i nieustanny informacyjny szum rośnie potrzeba rozmowy o ideach, które naprawdę zmieniają sposób myślenia. Taką przestrzenią było wydarzenie TEDxWSKZ.

Jedz te 3 rzeczy codziennie. Oto sekret długowieczności prosto z badań

Sun, 24 May 2026 16:29:56 +0200

Jedz smacznie i żyj dłużej. Przełomowe, 10-letnie badania naukowe objęły ponad 120 tysięcy osób i przyniosły jednoznaczny wniosek. Regularne sięganie po jagody, jabłka, a nawet gorzką czekoladę i herbatę drastycznie obniża ryzyko przedwczesnej śmierci. Sprawdź, jak prosta zmiana diety chroni przed cukrzycą i chorym sercem.

Cud inżynierii sprzed 4500 lat. Jak piramida Cheopsa przetrwała niemal wszystko?

Sat, 23 May 2026 17:00:18 +0200

Piramida Cheopsa od ponad 4500 lat góruje nad pustynią, niezmiennie zachwycając i intrygując kolejne pokolenia. Przetrwała burze piaskowe, wojny, zmiany klimatu, a nawet silne trzęsienia ziemi, które zniszczyłyby niejeden współczesny wieżowiec. Najnowsze badania naukowców z Egiptu i Japonii rzucają nowe światło na fenomen tej budowli – okazuje się, że jej odporność na sejsmiczne wstrząsy to nie tylko kwestia szczęścia czy przypadku, ale efekt niezwykłych rozwiązań konstrukcyjnych, które zadziwiają dzisiejszych inżynierów.

Jedz go jak najczęściej. Ten letni owoc chroni serce i naczynia krwionośne

Sat, 23 May 2026 17:00:04 +0200

Myślisz, że arbuz to tylko słodka woda na upalne dni? Najnowsze badania naukowe dowodzą, że ten popularny owoc to prawdziwa bomba witaminowa. Okazuje się, że regularne jedzenie arbuza ma potężny wpływ na nasze serce, chroni naczynia krwionośne, a nawet może opóźniać starzenie. Sprawdź, dlaczego w tym sezonie warto sięgać po niego jeszcze częściej.

Przełom w badaniach atmosfer planet pozasłonecznych. Poranne chmury na gorącym Jowiszu

Fri, 22 May 2026 18:21:00 +0200

Najnowsze badania prowadzone przez międzynarodowy zespół astronomów pokazują złożone procesy zachodzące w atmosferach egzoplanet. Dzięki danym z Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba (JWST) naukowcy po raz pierwszy zarejestrowali cykl powstawania i zanikania chmur na planecie typu gorący Jowisz - WASP-94A b, oddalonej o niemal 700 lat świetlnych od Ziemi. To odkrycie otwiera zupełnie nowe możliwości w analizie składu i ewolucji atmosfer planet pozasłonecznych. Wyniki tych badań publikuje czasopismo naukowe "Science".

Dlaczego T. rex miał tak krótkie ramiona? Bo miał dużą głowę

Wed, 20 May 2026 14:48:58 +0200

Dlaczego mięsożerne dinozaury, takie jak T. rex, wyewoluowały nieproporcjonalnie małe przednie kończyny? Najnowsze badania przeprowadzone przez naukowców z University College London oraz Cambridge University wskazują na możliwe przyczyny jednej z najbardziej intrygujących cech mięsożernych dinozaurów. Wyniki opublikowane w prestiżowym czasopiśmie "Proceedings of the Royal Society B" sugerują, że ewolucja miniaturowych ramion u tych drapieżników była ściśle powiązana z rozwojem potężnych czaszek i szczęk, które stały się głównym narzędziem...

Wyjątkowe zdjęcia z Tatr trafiły do sieci. Ty też możesz pomóc naukowcom

Tue, 19 May 2026 15:19:41 +0200

Niezwykłe kadry z samego serca Tatrzańskiego Parku Narodowego oraz innych dzikich zakątków Europy trafiły do sieci. Międzynarodowy zespół badawczy udostępnił tysiące zdjęć z fotopułapek i prosi internautów o pomoc w ich analizie. To wyjątkowa okazja, by bez wychodzenia z domu pomóc naukowcom, a także poznać rzadkie gatunki zwierząt w ich naturalnym środowisku.

Walenie pływały na Lubelszczyźnie. Sensacyjne odkrycie w kopalni bursztynu

Tue, 19 May 2026 12:20:00 +0200

W kopalni bursztynu niedaleko Lubartowa na Lubelszczyźnie odkryto fragment żuchwy walenia sprzed ok. 38 mln lat. To pierwsze potwierdzone znalezisko eoceńskiego walenia z terenu Polski. Odkrycie to rzuca nowe światło na badania archeologiczne i dowodzi, że obok olbrzymich drapieżników istniały wtedy małe, szybkie gatunki przypominające rozmiarem dzisiejsze delfiny.

Dlaczego większość z nas jest praworęczna? Naukowcy odkrywają zagadkę

Tue, 19 May 2026 11:50:00 +0200

Aż 90 proc. ludzi na świecie częściej używa prawej ręki. Co ciekawe, tak wyraźna dominacja jednej strony ciała nie występuje u żadnego innego gatunku naczelnych. Naukowcy od lat próbowali wyjaśnić to zjawisko, a teraz badacze z Uniwersytetu Oksfordzkiego przedstawili nową teorię. Ich zdaniem praworęczność mogła rozwinąć się dzięki dwóm kluczowym zmianom w ewolucji człowieka: wyprostowanej postawie oraz powiększeniu mózgu.

Dlaczego nie możesz zasnąć? Winny może być nawyk, który powtarzasz co wieczór

Mon, 18 May 2026 10:29:28 +0200

Smartfony, tablety, telewizory – większość z nas nie wyobraża sobie wieczoru bez korzystania z urządzeń elektronicznych. Jednak coraz więcej mówi się o negatywnym wpływie światła niebieskiego na jakość snu. Ekspert wyjaśnia w Wykładzie otwartym w internetowym Radiu RMF24, jak niebieskie światło wpływa na nasz organizm i podpowiada, jak zadbać o zdrowy sen.

Zaginione miasto sprzed 3000 lat. Dżungla odsłoniła swoją tajemnicę

Sun, 17 May 2026 17:30:00 +0200

Międzynarodowy zespół badaczy dokonał przełomowego odkrycia w sercu gwatemalskiej dżungli. Dzięki połączeniu tradycyjnych prac terenowych z nowoczesną technologią laserową, odnaleziono pozostałości zaginionego miasta. „Los Abuelos” - stanowisko, datowane na blisko 3000 lat, rzuca zupełnie nowe światło na początki i potęgę cywilizacji Majów.

Dlaczego rodzi się coraz więcej rudych dzieci? Genetycy podali powód

Sun, 17 May 2026 07:17:30 +0200

Przez lata rude włosy uważano za spotykane niezwykle rzadko. Najnowsze badania genetyczne dowodzą jednak, że osób z rudą czupryną jest coraz więcej, a gen odpowiedzialny za ten kolor włosów utrwala się w populacji ludzkiej od tysięcy lat.

Znaleźli to w średniowiecznej latrynie. Archeolodzy przecierali oczy ze zdumienia

Sat, 16 May 2026 08:20:00 +0200

Podczas prac budowlanych w centrum niemieckiego Paderborn archeolodzy natrafili na unikatowy notes z XIII–XIV wieku, doskonale zachowany w średniowiecznej latrynie. To pierwsze tego typu odkrycie w Nadrenii Północnej-Westfalii. Eksperci liczą, że rękopis rzuci nowe światło na życie codzienne i działalność kupiecką w średniowiecznej Westfalii.

Sonda Psyche przeleci dziś obok Marsa

Fri, 15 May 2026 15:27:00 +0200

Już dziś wieczorem czasu polskiego sonda Psyche zbliży się na odległość zaledwie 4 500 kilometrów od powierzchni Czerwonej Planety. Przelot obok Marsa to jeden z najważniejszych etapów misji NASA, której ostatecznym celem jest dotarcie do niezwykłej, metalicznej planetoidy Psyche krążącej w głównym pasie asteroid. Wykorzystując tzw. asystę grawitacyjną, sonda rozpędzi się dziś do imponującej prędkości blisko 20000 km/h i skoryguje trajektorię, by w 2029 roku dotrzeć do celu swojej podróży.

Przeleci o rzut beretem od Ziemi. 18 maja patrz w niebo

Fri, 15 May 2026 14:14:00 +0200

Astronomowie z zapartym tchem obserwują niebo. W najbliższy poniedziałek w pobliżu Ziemi przeleci nowo odkryta asteroida 2026 JH2. Obiekt znajdzie się w odległości zaledwie 90 tysięcy kilometrów od naszej planety - to około jedna czwarta dystansu dzielącego Ziemię od Księżyca, a więc, jak na warunki kosmiczne - rzut beretem. Choć dystans może niepokoić, naukowcy uspokajają: kosmiczny gość nie stanowi dla nas żadnego zagrożenia.

Dlaczego kura lata, a emu nie? Decyduje o tym jedna chwila

Fri, 15 May 2026 11:41:14 +0200

Naukowcy z Uniwersytetu Kyushu w Japonii odkryli kluczowy mechanizm, który decyduje o tym, czy ptaki mogą wzbić się w powietrze, czy też - jak emu - pozostają na ziemi. Wyniki najnowszych badań, opublikowane w prestiżowym czasopiśmie "Nature Communications", wskazują na istotny moment ewolucji szkieletu ptaków. Okazuje się przy tym, że o zdolności do lotu decyduje nie tyle zestaw genów, co precyzyjny moment aktywacji pewnego sygnału molekularnego podczas rozwoju zarodkowego.

Leżały w leśnej ziemi przez tysiąc lat. Te przedmioty należały do potężnych wikingów

Fri, 15 May 2026 10:52:11 +0200

Sześć nienaruszonych bransolet, wykonanych z litego złota, zostało znalezionych w lesie w pobliżu miejscowości Rold. Duńscy archeolodzy już mówią o trzecim największym skarbie złota z epoki wikingów w tym kraju. Bransolety pochodzą z czasów, gdy Dania zaczynała się jednoczyć w jedno królestwo. Złoto było wówczas zarezerwowane dla elit społecznych.

Dinozaur jak 9 słoni. Sensacyjne odkrycie w Tajlandii

Fri, 15 May 2026 10:42:18 +0200

Międzynarodowy zespół naukowców zbadał znalezione w północno-wschodniej Tajlandii szczątki dinozaura i uznał, że to nowy gatunek, który okazuje się być największym znanym dotąd przedstawicielem dinozaurów w Azji Południowo-Wschodniej. Na podstawie przeprowadzonych analiz naukowcy oszacowali, że zwierzę ważyło około 27 ton, co odpowiada masie dziewięciu dorosłych słoni azjatyckich, a jego długość sięgała 27 metrów. Szczegółowe wyniki badań opublikowano w prestiżowym czasopiśmie "Scientific Reports".

Kiedy udomowiono konie? Nowe badania zaskakują

Thu, 14 May 2026 19:02:00 +0200

Najnowsze badania archeologiczne i genetyczne rzucają nowe światło na początki relacji człowieka z koniem. Przesuwają granicę udomowienia tych zwierząt o całe stulecia wstecz. Okazuje się, że ludzie wykorzystywali konie w zorganizowany sposób już w IV tysiącleciu p.n.e., znacznie wcześniej, niż dotychczas sądzono. Wnioski te wzbogacają nasze rozumienie historii ludzkości. Podkreślają, jak istotną rolę w rozwoju cywilizacji odegrały konie. Naukowcy z Harvard University i University of Helsinki piszą o tym na łamach czasopisma "Science...

Dlaczego stewia bywa gorzka? Badacze w końcu poznali prawdę

Thu, 14 May 2026 14:00:50 +0200

Stewia od lat cieszy się ogromną popularnością jako naturalny zamiennik cukru, wykorzystywany zarówno w domowych kuchniach, jak i przez przemysł spożywczy. Jednak nie wszystkie substancje słodzące pozyskiwane z odmian tej rośliny smakują tak samo, niektóre charakteryzują się czystym cukrowym posmakiem, inne natomiast pozostawiają wyczuwalną gorycz. Najnowsze badania naukowców z Uniwersytetu Toyama wyjaśniają przyczyny tych różnic, wskazując na kluczową rolę określonych genów oraz ich aktywności w konkretnych komórkach liści stewii. O...

Drogocenny kolagen z meduz. Nadchodzi rewolucja z morskich głębin

Thu, 14 May 2026 09:44:19 +0200

Niejadalne meduzy, które przypadkowo trafiają do sieci rybackich, mogą stać się cennym surowcem dla branży kosmetycznej, medycznej i biotechnologicznej dzięki wysokiej jakości kolagenowi, który można z nich pozyskiwać. Naukowcy widzą w tym szansę na ograniczenie odpadów i nowe źródło dochodów dla rybaków.

Poród u ludzi nie jest, na tle innych ssaków, wyjątkowo trudny

Wed, 13 May 2026 18:34:42 +0200

Przez lata w powszechnej świadomości utrwaliło się przekonanie, że poród u człowieka jest wyjątkowo trudny i niebezpieczny w porównaniu z innymi ssakami. Przyczyną tego ma być specyficzne połączenie dwunożności oraz dużych rozmiarów mózgu, co sprawia, że główka dziecka ledwie mieści się w kanale rodnym kobiety. Najnowsze badania przeprowadzone na Uniwersytecie Wiedeńskim podważają jednak ten pogląd, wskazując, że komplikacje porodowe są powszechne wśród wielu gatunków ssaków, zarówno tych udomowionych, jak i dziko żyjących. Pisze o tym w...

Pszczoły nauczą drony nawigacji

Wed, 13 May 2026 17:55:52 +0200

Drony inspirowane zachowaniem pszczół miodnych mogą zrewolucjonizować rolnictwo i przemysł. Zespół naukowców z Niderlandów i Niemiec opracował nowatorską strategię nawigacji dla powietrznych robotów, która pozwala im samodzielnie odnajdywać drogę do domu – nawet po długich i krętych trasach. Rozwiązanie, nazwane "Bee-Nav" wykorzystuje mechanizmy obserwowane u pszczół i otwiera nowe możliwości dla lekkich, energooszczędnych dronów pracujących w szklarniach, magazynach czy na terenach przemysłowych. Pisze dziś o tym prestiżowe czasopismo...

Poważny problem z windami w Europie. Wszystko przez pasażerów

Wed, 13 May 2026 11:27:00 +0200

Naukowiec związany z International Prader Willi Syndrome Organisation i wcześniej z University College London zaprazentował podczas Europejskiego Kongresu Otyłości w Stambule raport wskazujący na poważny problem dotyczący bezpieczeństwa i funkcjonalności wind w całej Europie. Okazuje się, że informacje o maksymalnej liczbie osób, które mogą jednocześnie korzystać z windy, są coraz bardziej nieadekwatne do rzeczywistych warunków. Wszystko przez dynamicznie rosnącą średnią masę ciała mieszkańców kontynentu. Ekspert sugeruje, że tabliczki z...

Nowy pomysł na szukanie życia poza Ziemią

Tue, 12 May 2026 17:15:50 +0200

Naukowcy z University of California - Riverside oraz Weizmann Institute of Science w Izraelu proponują innowacyjne podejście do poszukiwania życia poza Ziemią, które może zrewolucjonizować sposób interpretowania danych z misji kosmicznych. Wyniki ich badań, opublikowane w prestiżowym czasopiśmie "Nature Astronomy" sugerują, że to nie sama obecność konkretnych, pojedynczych cząsteczek, lecz ich statystyczny rozkład może stanowić najbardziej wiarygodny ślad istnienia życia na innych planetach.

Ziewanie jest zaraźliwe już w łonie matki. Zaskakujące badania

Mon, 11 May 2026 18:20:00 +0200

O tym, że ziewanie jest zaraźliwe, nikogo nie trzeba przekonywać. Okazuje się jednak, że jesteśmy podatni na to dużo wcześniej, niż myślano. Badania naukowców z Uniwersytetów w Parmie, Sienie i Rzymie pokazują, że już w czasie ciąży dzieci reagują na ziewanie mam, co może być jednym z pierwszych przejawów więzi emocjonalnej między matką a dzieckiem. Dotychczas sądzono, że zaraźliwość ziewania pojawia się dopiero w późniejszym dzieciństwie, gdy rozwijają się podstawowe umiejętności społeczne. Wyniki najnowszych badań, opublikowane w...

Czy na Ziemi zabraknie wody? Eksperci ostrzegają przed "bankructwem wodnym"

Mon, 11 May 2026 11:02:36 +0200

Światowe zasoby wody są coraz bardziej zagrożone. Raporty alarmują, że zmierzamy w kierunku globalnego kryzysu wodnego, a naukowcy i decydenci biją na alarm. Czy rzeczywiście stoimy u progu "bankructwa wodnego"? Jakie są przyczyny niedoboru wody i co możemy zrobić, by temu zapobiec? O tym rozmawialiśmy w Wykładzie otwartym w internetowym Radiu RMF24 z hydrologiem z Uniwersytetu Warszawskiego Arturem Magnuszewskim.

Laboratorium medyczne bez ludzi. Pracę przejęły roboty

Mon, 11 May 2026 07:39:00 +0200

W tokijskim Instytucie Nauki otwarto pierwsze w pełni zautomatyzowane laboratorium, w którym eksperymenty prowadzą wyłącznie roboty. To odpowiedź na wyzwania związane z niedoborem kadry naukowej i potrzebą ograniczenia błędów ludzkich.

Jesteśmy blisko punktu krytycznego. Potem nie będzie już odwrotu

Sun, 10 May 2026 16:37:00 +0200

Najnowsze badania opublikowane na łamach prestiżowego czasopisma „Nature” nie pozostawiają złudzeń – Amazonia, nazywana zielonymi płucami Ziemi, stoi na krawędzi katastrofy. Wycinka lasów i postępujące ocieplenie klimatu mogą już w latach 40. XXI wieku zamienić ogromne połacie tej niezwykłej puszczy w suche, zdegradowane tereny przypominające sawannę. To scenariusz, który może mieć dramatyczne konsekwencje nie tylko dla Ameryki Południowej, ale i całego świata.

Mózg nie służy do zapewniania nam szczęścia

Sun, 10 May 2026 12:57:00 +0200

Mózg nie ma zapewnić nam szczęścia, ma umożliwić nam przetrwanie - mówi RMF FM szwedzki psychiatra Anders Hansen, twórca bestsellerowych, także wydawanych w Polsce, książek o mózgu. Jak przekonuje, mózg człowieka wciąż działa tak, jak byśmy walczyli o przeżycie na sawannie. To dlatego wciąż chcemy więcej i więcej, satysfakcję odczuwamy krótko i nigdy nie potrafimy czuć się w pełni zaspokojeni. W rozmowie z Grzegorzem Jasińskim podkreśla, że chwilowe uczucia smutku, lęku czy przygnębienia są całkowicie normalne i powinniśmy szukać pomocy...