Pod powierzchnią trzech europejskich krajów kryje się gigantyczny, podziemny skarbiec. Ten największy w Europie rezerwuar wód gruntowych zaopatruje w wodę pitną ponad 5 milionów ludzi. Najnowsze, alarmujące badania ujawniły jednak, że ten bezcenny zasób został niemal całkowicie skażony pestycydami, lekami i groźnymi „chemikaliami wiecznymi”. Eksperci mówią wprost o efekcie koktajlu i ogromnym zagrożeniu.
- W Dolinie Górnego Renu znajduje się największy podziemny rezerwuar wód gruntowych w Europie - ma aż 300 km długości i mieści 150 mld m³ wody.
- Ten podziemny ocean zasila Górny Ren i zapewnia wodę pitną dla ponad 5 mln osób, a także kryje unikalne gatunki, jak starożytny skorupiak Parabathynella.
- Jednak badania z 2025 r. wykazały zanieczyszczenie wody pestycydami, lekami i trwałymi chemikaliami PFAS, które zagrażają zdrowiu ekosystemu i ludzi.
- Więcej najnowszych i najważniejszych informacji z kraju i ze świata znajdziesz na stronie głównej RMF24.pl
Podziemny rezerwuar wód gruntowych rozciągający się od Frankfurtu nad Menem przez Strasbourg aż po Bazyleę w Szwajcarii to największy taki system w Europie. Jego długość wynosi około 300 kilometrów, a zgromadzona w nim woda mogłaby wypełnić aż 60 milionów olimpijskich basenów. To niewyobrażalna ilość - szacowana na 150 miliardów metrów sześciennych. Zasoby te zasilają Górny Ren oraz liczne tereny podmokłe, a także gwarantują dostęp do wody pitnej ponad pięciu milionom mieszkańców regionu.
Tereny te są nie tylko kluczowe dla ludzi - podziemny zbiornik stanowi siedlisko dla wielu gatunków zwierząt i roślin. Naukowcy regularnie odkrywają tu nowe, unikalne gatunki, jak choćby skorupiak Parabathynella baden-wuerttembergensis, który zamieszkuje te wody od milionów lat.
Rezerwa wód gruntowych w Dolinie Górnego Renu jest porównywana do trzech połączonych podziemnych Jezior Bodeńskich - dla porównania, samo Jezioro Bodeńskie mieści około 48 miliardów metrów sześciennych wody. Woda gruntowa występuje tu na różnych głębokościach - od zaledwie metra pod powierzchnią do ponad 500 metrów w tzw. Heidelberger Loch. Najgłębszy odwiert, nazwany "Frankenthal 10", sięgnął aż 3 335 metrów w głąb ziemi.
Woda gruntowa to ta, która nasyca glebę pod strefą nienasyconą. Jej poziom zmienia się w zależności od pory roku i opadów. Zbiornik pod Doliną Renu jest jednym z najważniejszych źródeł wody pitnej w Europie.
Największy rezerwuar wód gruntowych Europy staje się jednak coraz bardziej narażony na działalność człowieka. Jak wykazało badanie Ermes-II z czerwca 2025 roku, w 96 proc. z 1 500 badanych punktów monitoringu wykryto co najmniej jeden mikrozanieczyszczający czynnik. Najczęściej były to pestycydy, ale także pozostałości leków oraz syntetyczne chemikalia przemysłowe, tzw. PFAS - substancje per- i polifluoroalkilowe.
Szczególnie alarmujące są wyniki dotyczące kwasu trifluorooctowego (TFA), określanego przez naukowców jako "ostateczny PFAS". Te substancje, znane jako "chemikalia wieczne", są szeroko stosowane przez przemysł w produkcji elektroniki, farb, samochodów oraz kosmetyków. Są one wyjątkowo trwałe i wszechobecne w środowisku.
Eksperci ostrzegają także przed tzw. "efektem koktajlu", kiedy to obecność kilku substancji chemicznych może wzmacniać ich toksyczne działanie, nawet jeśli każda z nich osobno występuje w niewielkich ilościach.
Naukowcy podkreślają, że ochrona największego rezerwuaru wód gruntowych w Europie wymaga współpracy międzynarodowej oraz zdecydowanych działań na rzecz ograniczenia stosowania szkodliwych substancji w rolnictwie i przemyśle.
Źródło: euronews.com
