Wymagania na egzaminie ósmoklasisty. To musi umieć twoje dziecko

• Jaki zakres materiału obejmuje egzamin ósmoklasisty?
• Jakie zagadnienia musi opanować uczeń, by bez problemu uzyskać dobry wynik?
• Więcej ważnych informacji z Polski i ze świata znajdziesz na stronie głównej RMF24.pl.

Egzamin ósmoklasisty rusza w poniedziałek 11 maja, otwierając maraton, który przez trzy dni będzie testować nie tylko wiedzę, ale i odporność psychiczną uczniów. Wszystko zaczyna się od języka polskiego, gdzie przez 150 minut zdający mierzą się z interpretacją tekstów literackich oraz tworzeniem własnej wypowiedzi pisemnej.

Drugi dzień, wtorek 12 maja, tradycyjnie należy do matematyki - w ciągu 125 minut uczeń musi wykazać się logicznym myśleniem i sprytem w rozwiązywaniu zadań otwartych. To właśnie królowa nauk budzi zazwyczaj najwięcej emocji. Cykl zamyka środa 13 maja, poświęcona językowi obcemu. Dla większości jest to język angielski, który sprawdza umiejętność rozumienia ze słuchu oraz reagowania w codziennych sytuacjach.

Jaki zakres materiału obejmuje egzamin ósmoklasisty? Jakie wymagania powinien spełniać - zgodnie z podstawą programową - uczeń przystępujący do egzaminu ósmoklasisty? Zebraliśmy najważniejsze wymagania dotyczące poszczególnych zakresów egzaminu.

Egzamin ósmoklasisty z języka polskiego składa się z dwóch części: testowej oraz wypracowania. W części testowej uczniowie otrzymują dwa teksty - literacki (np. wiersz, fragment utworu epickiego lub dramatu) oraz nieliteracki (tekst popularnonaukowy lub publicystyczny). Do każdego z nich przygotowane są zadania zamknięte (wybór odpowiedzi) i otwarte (krótkie odpowiedzi własne).

Druga część egzaminu to wypracowanie. Uczniowie mają do wyboru dwa tematy: jeden o charakterze argumentacyjnym (rozprawka lub przemówienie), drugi - twórczym (opowiadanie).

Zadania egzaminacyjne koncentrują się na sprawdzaniu takich umiejętności jak: wnioskowanie, argumentowanie, formułowanie opinii, redagowanie krótkich i dłuższych form wypowiedzi (np. ogłoszenie, zaproszenie, rozprawka, opowiadanie). Ważne są także kompetencje kulturowe (np. interpretacja plakatu), literackie (rozumienie sensu utworów) oraz językowe (świadome korzystanie z różnych środków językowych). Uczeń musi też umieć zidentyfikować w tekście neologizm, inwokację, symbol czy alegorię, nie powinien też mieć problemów z takimi pojęciami jak komizm czy ironia.

W arkuszu egzaminacyjnym mogą pojawić się zadania dotyczące lektur obowiązkowych dla klas IV-VI oraz VII-VIII. W przypadku klas IV-VI pytania będą dotyczyć wyłącznie fragmentu utworu zacytowanego w arkuszu, a nie całej lektury. Natomiast w przypadku klas VII-VIII sprawdzana będzie znajomość treści i problematyki całych utworów.

Lektury obowiązkowe dla klas IV-VI:

• Jan Brzechwa, "Akademia Pana Kleksa",
• Janusz Christa, "Kajko i Kokosz. Szkoła latania" (komiks),
• C.S. Lewis, "Opowieści z Narnii. Lew, Czarownica i stara szafa",
• Ferenc Molnár, "Chłopcy z Placu Broni",
• J.R.R. Tolkien, "Hobbit, czyli tam i z powrotem".

Lektury obowiązkowe dla klas VII-VIII:

• Charles Dickens, "Opowieść wigilijna",
• Aleksander Fredro, "Zemsta",
• Aleksander Kamiński, "Kamienie na szaniec",
• Adam Mickiewicz, "Dziady cz. II", "Reduta Ordona", "Świtezianka", "Pan Tadeusz" (I, II, IV, X, XI, XII),
• Sławomir Mrożek, "Artysta",
• Henryk Sienkiewicz, "Latarnik", "Quo vadis" (fragmenty),
• Stefan Żeromski, "Syzyfowe prace" (fragmenty),
• Juliusz Słowacki, "Balladyna",
• Jan Kochanowski, wybrane fraszki, pieśni, treny VII i VIII,
• Antoine de Saint-Exupéry, "Mały Książę".

W wypracowaniu oraz zadaniach otwartych uczniowie mogą odwoływać się także do innych utworów wskazanych w podstawie programowej, w tym bajek, mitów, legend, wybranych fragmentów "Pana Tadeusza", czy "Mikołajka". Warto pamiętać, że podczas tegorocznego egzaminu z języka polskiego zadania dotyczące lektur z klas IV-VI będą odnosiły się wyłącznie do fragmentu utworu zamieszczonego w arkuszu.

Egzamin z matematyki składa się wyłącznie z zadań - zarówno zamkniętych (testowych), jak i otwartych (wymagających samodzielnego rozwiązania i uzasadnienia). W arkuszu egzaminacyjnym znajduje się około 20-21 zadań, a na ich rozwiązanie uczniowie mają 125 minut.

Zadania obejmują różne typy: od prostych obliczeń, przez zadania tekstowe, po bardziej złożone problemy wymagające kilku etapów rozumowania. Wśród nich znajdują się zadania wielokrotnego wyboru, zadania na dobieranie odpowiedzi oraz zadania otwarte, w których należy przedstawić pełny tok rozumowania.

Egzamin ósmoklasisty z matematyki sprawdza wiadomości i umiejętności określone w podstawie programowej dla klas IV-VIII szkoły podstawowej. Obejmuje to m.in.:

• liczby i działania: działania na liczbach naturalnych, całkowitych, wymiernych i dziesiętnych, własności działań, kolejność wykonywania działań, ułamki zwykłe i dziesiętne, procenty, potęgi i pierwiastki;
• wyrażenia algebraiczne: przekształcanie wyrażeń, obliczanie wartości wyrażeń, rozwiązywanie równań i nierówności, proporcje;
• geometria: własności figur płaskich (trójkąty, czworokąty, koła), obwody i pola, twierdzenie Pitagorasa, podobieństwo figur, kąty, symetrie, bryły (graniastosłupy, ostrosłupy), objętość i pole powierzchni;
• funkcje: odczytywanie i interpretacja wykresów, własności funkcji liniowej, proporcjonalność prosta;
• statystyka i prawdopodobieństwo: średnia arytmetyczna, mediana, odczytywanie i interpretacja danych z diagramów, obliczanie prawdopodobieństwa prostych zdarzeń.

Uczniowie muszą wykazać się nie tylko wiedzą teoretyczną, ale przede wszystkim umiejętnością praktycznego zastosowania matematyki. Kluczowe jest logiczne myślenie, analiza tekstu zadania, planowanie rozwiązania oraz poprawny zapis obliczeń. W zadaniach otwartych szczególnie ważne jest przedstawienie pełnego toku rozumowania - za sam wynik bez uzasadnienia nie przyznaje się pełnej liczby punktów.

Egzamin ósmoklasisty z języka obcego nowożytnego (najczęściej języka angielskiego) trwa 110 minut i składa się wyłącznie z zadań zamkniętych i otwartych, które sprawdzają cztery główne umiejętności językowe:

• rozumienie ze słuchu - uczniowie słuchają nagrań i odpowiadają na pytania dotyczące ich treści;
• rozumienie tekstów pisanych - zadania polegają na analizie krótkich tekstów, ogłoszeń, e-maili czy dialogów;
• znajomość funkcji językowych - sprawdzane są umiejętności reagowania w typowych sytuacjach komunikacyjnych (np. prośba o pomoc, zaproszenie, wyrażenie opinii);
• wypowiedź pisemna - uczniowie muszą napisać krótką formę użytkową, np. e-mail, wpis na blogu lub wiadomość.

Egzamin sprawdza znajomość języka obcego na poziomie A2/A2+ według Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego. Obejmuje to:

• słownictwo i gramatykę z zakresu tematów bliskich życiu ucznia, takich jak: życie rodzinne i towarzyskie, szkoła, dom, podróżowanie, zdrowie, zakupy, kultura, sport, środowisko;
• funkcje językowe - umiejętność prowadzenia prostych rozmów, wyrażania opinii, udzielania informacji, zapraszania, przepraszania, składania życzeń;
• rozumienie tekstów - zarówno słuchanych, jak i czytanych, w tym krótkich ogłoszeń, dialogów, e-maili, opisów osób, miejsc, wydarzeń;
• tworzenie krótkich wypowiedzi pisemnych - np. e-mail do kolegi, wpis na forum, notatka.

Egzamin ósmoklasisty z języka obcego nowożytnego sprawdza praktyczne umiejętności komunikacyjne. Uczniowie muszą wykazać się rozumieniem ze słuchu i tekstu pisanego, znajomością podstawowych struktur gramatycznych i słownictwa oraz umiejętnością tworzenia krótkich, spójnych wypowiedzi pisemnych.