Już za kilka miesięcy miłośnicy astronomii będą mieli okazję obserwować jedno z najbardziej spektakularnych zjawisk - całkowite zaćmienie Słońca. To pierwsze takie wydarzenie widoczne z kontynentalnej Europy od 27 lat, co czyni je wyjątkowym nie tylko dla naukowców, ale i dla turystów oraz pasjonatów nieba. To jednak tylko preludium do tego, co wydarzy się w przyszłym roku.

Już za kilka miesięcy, 12 sierpnia 2026 roku, czeka nas jedno z najbardziej wyczekiwanych zjawisk astronomicznych dekady - całkowite zaćmienie Słońca. To wyjątkowe wydarzenie będzie widoczne w Europie, w tym w Hiszpanii, a także w północnej Afryce i na Atlantyku. Dla miłośników astronomii to niepowtarzalna okazja, by zobaczyć, jak dzień na chwilę zamienia się w noc.

Zaćmienie rozpocznie się na północnym Atlantyku, następnie cień Księżyca przesunie się przez północną Hiszpanię, a potem przez Baleary i Morze Śródziemne. Co ciekawe, ostatnie widoczne na Półwyspie Iberyjskim zaćmienie miało miejsce w 1912 roku. Najlepsze warunki do obserwacji będą panować właśnie w Hiszpanii - szczególnie w rejonie Kraju Basków, Nawarry, Aragonii oraz Katalonii.

Zaćmienie nastąpi wieczorem, tuż przed zachodem Słońca. W niektórych miejscach całkowita faza potrwa około 2 minut. Ze względu na letnią porę roku istnieje duża szansa na bezchmurne niebo, co dodatkowo zwiększa atrakcyjność tego wydarzenia.

W Polsce zjawisko będzie widoczne jako częściowe zaćmienie Słońca.

To tylko preludium

Tegoroczne zjawisko to jednak tylko preludium do tego, co wydarzy się 2 sierpnia 2027 roku. Wtedy nastąpi jeszcze bardziej spektakularne całkowite zaćmienie Słońca, które zapowiada się jako jedno z najdłuższych w XXI wieku - w niektórych miejscach faza całkowita potrwa ponad 6 minut!

Tym razem cień Księżyca przejdzie przez południową Europę, Afrykę Północną i Bliski Wschód. Zaćmienie rozpocznie się nad Oceanem Atlantyckim, następnie cień Księżyca przesunie się przez południową Hiszpanię, Maroko, Algierię, Tunezję, Egipt (w tym słynny Luksor), Arabię Saudyjską i Jemen.

Najdłuższa faza całkowita będzie widoczna w Egipcie - aż 6 minut i 23 sekundy. To niezwykle rzadkie zjawisko, które przyciągnie do regionu tysiące turystów i miłośników astronomii z całego świata, dlatego lokalne społeczności już teraz przygotowują się na napływ turystów.

W Polsce zaćmienie będzie widoczne jako częściowe, ale w krajach leżących na trasie pasa całkowitości można spodziewać się prawdziwego spektaklu.

Czym jest zaćmienie Słońca?

Zaćmienie Słońca to niezwykłe zjawisko astronomiczne, które od wieków fascynuje ludzi na całym świecie. Dochodzi do niego wtedy, gdy Księżyc przesuwa się pomiędzy Ziemią a Słońcem, zasłaniając - całkowicie lub częściowo - tarczę słoneczną. W efekcie, na pewnym obszarze Ziemi, światło słoneczne zostaje na chwilę przyćmione, a niebo może się nawet ściemnić, jakby zapadł zmierzch.

Wyróżniamy kilka rodzajów zaćmień Słońca. Najbardziej spektakularne jest zaćmienie całkowite, podczas którego Księżyc całkowicie zakrywa Słońce, a wokół jego ciemnej tarczy pojawia się jasna korona słoneczna. W przypadku zaćmienia częściowego, tylko fragment Słońca zostaje przesłonięty przez Księżyc. Zdarza się także zaćmienie pierścieniowe - wtedy Księżyc znajduje się nieco dalej od Ziemi i nie zakrywa Słońca w całości, pozostawiając wokół siebie jasny pierścień.

Zaćmienia Słońca nie zdarzają się często w jednym miejscu na Ziemi, ponieważ orbita Księżyca jest lekko nachylona względem orbity Ziemi. Dlatego, choć Księżyc co miesiąc przechodzi między Ziemią a Słońcem, tylko czasami dochodzi do idealnego ustawienia, które pozwala na obserwację tego niezwykłego zjawiska.