Słońce – źródło światła, ciepła i życia. Ale czy wiemy o nim już wszystko? W dobie technologii, kiedy jesteśmy bardziej niż kiedykolwiek zależni od aktywności naszej gwiazdy, naukowcy z całego świata – w tym Polacy – biorą Słońce pod lupę. Jakie sekrety skrywa Słońce i dlaczego jego kaprysy mogą wpłynąć na nasze codzienne życie? O tym w Wykładzie Otwartym w Radiu RMF24 mówi dr Marek Stęślicki z Centrum Badań Kosmicznych PAN.
- Słońce to nie tylko źródło życia, ale też czynnik wpływający na technologię i bezpieczeństwo.
- Pogoda kosmiczna może zakłócać GPS, łączność, a nawet powodować spadek satelitów na Ziemię.
- Słońce będzie świecić jeszcze przez ponad cztery miliardy lat.
Słońce od zawsze budziło podziw i respekt. To ono daje nam światło, ciepło i energię niezbędną do życia. Ale dziś, w dobie zaawansowanych technologii, coraz więcej mówi się o jego mniej przyjaznym obliczu. O tym, jak Słońce wpływa na naszą cywilizację, opowiadał w Radiu RMF24 dr Marek Stęślicki, heliofizyk z Centrum Badań Kosmicznych PAN, współtwórca instrumentów badających Słońce z orbity.
Wydaje się, że odpowiedź jest oczywista. Ale czy na pewno?
To jest dość trudne pytanie. Rozumiem, że likwidujemy Słońce, ale zostawiamy Księżyc. Księżyc stosunkowo dużo energii nam dostarcza poprzez oddziaływania pływowe na Ziemi. I być może tej energii by wystarczyło na jakieś utrzymanie takich drobnych, podziemnych, zbiorników wodnych, ale, czy tak jest? To trudno powiedzieć. Raczej to by było bardzo trudne - zauważa dr Stęślicki:
Jeszcze do niedawna Słońce nie miało większego wpływu na nasze codzienne życie. Dziś, w epoce technologii, zależność ta staje się coraz bardziej widoczna.
Zdecydowanie bardziej jesteśmy zależni od kaprysów pogody kosmicznej - podkreśla dr Stęślicki. Pogoda kosmiczna to stan otoczenia Ziemi - pola magnetyczne, promieniowanie, cząsteczki w heliosferze. To one, w kontakcie z elektroniką, mogą powodować poważne zakłócenia.
Dla naukowców ciekawe Słońce to Słońce aktywne, pełne rozbłysków i koronalnych wyrzutów masy. Dla elektroniki - im spokojniej, tym lepiej.
Często nie zdajemy sobie sprawy, jak bardzo Słońce potrafi namieszać w technologii. Dr Stęślicki przywołuje przykład z lutego 2022 roku.
Cytat
Było wystrzelonych czterdzieści satelitów Starlink. (...) Nastąpił stosunkowo nieduży rozbłysk słoneczny, ale na tyle duży, że on wpłynął na atmosferę ziemską, na jej zewnętrzne części. Ona zaczęła puchnąć i nagle te wszystkie satelity znalazły się wewnątrz atmosfery ziemskiej i po prostu spadły, spaliły się w atmosferze. Z czterdziestu wystrzelonych starlinków tylko dwa udało się uratować
To tylko jeden z przykładów, jak Słońce realnie wpływa na naszą technologię.
Czy przeciętny człowiek wie, że Słońce może wywołać blackout? Coraz więcej ludzi zdaje sobie sprawę, że rozbłyski słoneczne mogą zakłócać GPS, łączność, sieci energetyczne czy pracę satelitów.
Teoretycznie może powodować blackout, chociaż bardzo dużo zabezpieczeń jest w tej chwili takich, które powinny nam pomóc w tym, żeby taki blackout nie nastąpił - uspokaja ekspert.
Przypomina jednak tzw. rozbłysk Carringtona z XIX wieku, kiedy to silna burza magnetyczna spowodowała poważne zakłócenia w telegrafach, a nawet drobne pożary.
Według dr. Stęślickiego praktycznie nie związku pomiędzy aktywnością Słońca a globalnym ociepleniem.
Ten cykl jedenastoletni słoneczny rzeczywiście jest zauważalny, ale to jest naprawdę bardzo, bardzo drobny efekt. To są ułamki stopnia, jeśli chodzi o temperatury średnie na Ziemi - wyjaśnia.
Na prawdziwe, całkowite zaćmienie Słońca widoczne z Polski musimy poczekać... ponad sto lat! Ale już w najbliższych latach spektakularne zaćmienia będzie można podziwiać z Hiszpanii, Afryki czy Morza Śródziemnego.
Spokojnie - nie musimy się obawiać rychłego końca naszej gwiazdy.
Jak długo Słońce będzie jeszcze produkować energię w swoim wnętrzu? To jeszcze kolejne ponad cztery miliardy lat. Natomiast jak nawet skończy to produkowanie energii, to potem będzie bardzo długo stygnąć przez kolejne dziesiątki miliardów lat - uspokaja naukowiec.
Słuchajcie online już teraz!
Radio RMF24 na bieżąco informuje o wszystkich najważniejszych wydarzeniach w Polsce, Europie i na świecie.
