Prezydent podpisze ustawę o SAFE? "Nie ma warunkowości politycznej"

• Najnowsze informacje z kraju i ze świata na rmf24.pl.

Karol Nawrocki zaproponował alternatywę dla unijnej pożyczki na zbrojenia - "polski SAFE 0 proc.". Wydaje mi się, że zbyt wielu szczegółów tego planu jeszcze nie ma. Na pewno nie jest to projekt, który powinna komentować Komisja Europejska. My od ponad roku pracujemy nad programem SAFE i ten program w dalszym ciągu pozostaje na stole - powiedział Piotr Serafin.

A jeśli pomysł prezydencki jest lepszy? Potrzeby Polski w zakresie zwiększenia zdolności obronnych, potrzeby dotyczące wzmocnienia polskiego przemysłu obronnego są na tyle istotne, że naprawdę nie trzeba dokonywać wyboru - jeden SAFE, drugi SAFE. Oba mogą być użyteczne - stwierdził unijny komisarz.

Nie ma warunkowości politycznej. To trzeba powiedzieć bardzo wyraźnie - podkreślił Serafin, mówiąc o głównym zarzucie opozycji w sprawie SAFE.

Jest rozporządzenie przyjęte w roku 2020, będące częścią tarczy antykorupcyjnej, które ma chronić interesy finansowe budżetu Unii Europejskiej. Rozporządzenie, które zostało przyjęte także dzięki panu premierowi Morawieckiemu, panu premierowi Kaczyńskiemu i wydaje mi się, że oni powinni być z tego rozporządzenia dumni. Nie powinni się go wstydzić, bo dzięki niemu możemy lepiej chronić budżet Unii Europejskiej przed nadużyciami finansowymi - zaznaczył.

Czy to oznacza, że nie ma żadnych kryteriów dotyczących na przykład praworządności? Jeżeli ktoś chce zamienić demokrację w kleptokrację i myślę o systemie, w którym rządzący mogą bezkarnie kraść, to możemy mówić, że to jest element praworządności, ale kryteria są dosyć precyzyjnie sformułowane. Mówimy o korupcji, o konflikcie interesów, o przejrzystych zamówieniach publicznych. To jest to, o czym mówi rozporządzenie - stwierdził komisarz UE.

Punktem wyjścia jest oczywiście ocena Komisji Europejskiej, ale decyzje o tym, czy rozporządzenie o warunkowości, to z roku 2020, może być uruchomione, podejmuje rada, podejmują państwa członkowskie. Ono zostało uruchomione do tej pory tylko raz i to nie wobec Polski, wobec Węgier - wyjaśnił.

Tomasz Terlikowski pytał, czy mechanizmy warunkowości w sprawie SAFE różnią się od tych w kwestii KPO. Radykalnie - odpowiedział Serafin.

Mechanizm warunkowości, o którym mówiłem, dotyczy każdego euro wydatkowanego z budżetu Unii Europejskiej. To nie jest nic wymyślonego na potrzeby SAFE. Każde euro, czy to na politykę spójności, czy na wspólną politykę rolną, czy na SAFE, objęte jest rozporządzeniem, które ma zapewnić ochronę interesów finansowych wspólnoty. W KPO poza tym, że oczywiście rozporządzenie o warunkowości obowiązywało, to były również wymagania reform, w tym reform dotyczących wymiaru sprawiedliwości. To z tego powodu do roku 2024 środki z KPO nie płynęły do Polski. Nie z uwagi na rozporządzenie o warunkowości - mówił gość RMF FM.

Czy może pan z czystym sumieniem powiedzieć, że środki z KPO nie były blokowane z powodów politycznych - brzmiało jedno z pytań od Słuchaczy RMF FM.

Tak, mogę powiedzieć z czystym sumieniem. Wiem, czego dotyczyły kamienie milowe w programie KPO. Dotyczyły reform wymiaru sprawiedliwości, które powstrzymałyby prześladowanie sędziów - mówił Serafin.

Reform dalej nie ma - zwrócił uwagę prowadzący. Nie zgadzam się z tym stwierdzeniem, dlatego że minister Bodnar nie mógł co prawda zmienić ustawy, ale wprowadził i zarządzenia, i zmiany organizacyjne, których ostatecznym efektem jest to, że sędziowie w Polsce nie podlegają postępowaniu dyscyplinarnemu - powiedział gość RMF FM.

Jak przygotowywany unijny budżet przygotuje nas na ogromne koszty, także finansowe, ewentualnej akcesji Ukrainy? Propozycja budżetu, którą przedłożyliśmy w ubiegłym roku, zakłada rezerwę na rzecz Ukrainy. Rezerwę w wysokości 100 miliardów euro, która może służyć zarówno udzielaniu pożyczek, jak i udzieleniu wsparcia bezpośredniego - mówił Serafin.

Ale też muszę powiedzieć uczciwie, że ta propozycja nie opiera się na założeniu, że Ukraina przystąpi do Unii Europejskiej w najbliższych latach. Więc jeśli ten temat pojawi się na stole, jeśli na serio zostaną podjęte rozmowy, będziemy mieli jasność, zwłaszcza co do perspektywy czasowej, to oczywiście będziemy musieli patrzeć także i na tę sprawę - dodał.

Negocjacje w sprawie unijnego budżetu idą całkiem nieźle, w sprawie członkostwa Ukrainy dużo gorzej. W procesie akcesyjnym każde z państw członkowskich ma, o ile pamięć mnie nie myli, możliwość użycia około 130 razy prawa weta - mówił gość RMF FM.

Postęp w tych negocjacjach blokują Węgry od wielu, wielu miesięcy, więc rozmowy toczą się na poziomie technicznym, ale w sposób formalny z uwagi na weto węgierskie postępu w negocjacjach nie ma - zaznaczył.

Polska jest dzisiaj 20. największą gospodarką świata. Polska w ciągu ostatnich 20 lat z kraju, który miał poziom zamożności około połowy Unii Europejskiej, jest powyżej 80 proc., więc siłą rzeczy udział Polski w korzyściach z budżetu Unii Europejskiej nie będzie rósł - mówił unijny komisarz.

Ale trzeba uspokoić. Po pierwsze, trzeba uspokoić rolników, środków na wspólną politykę rolną dla Polski w kolejnej siedmiolatce, według propozycji Komisji Europejskiej, nie jest mniej, jest więcej. Trzeba też uspokoić regiony i beneficjentów polityki spójności. Według propozycji Komisji Europejskiej to wsparcie nie spada i jest utrzymane na obecnym poziomie, a nawet minimalnie rośnie. Do roku 2034 Polska będzie największym beneficjentem unijnych środków. Zobaczymy, co będzie po roku 2034 - powiedział.

Głównym źródłem finansowania budżetu europejskiego jest i pozostaną składki państw członkowskich. Natomiast mamy również swoje dochody własne. Od samego początku istnienia Unii Europejskiej przychody z ceł to są przychody własne budżetu Unii Europejskiej. One trafiają bezpośrednio do budżetu Unii Europejskiej, bo mamy wspólną politykę handlową, mamy wspólny obszar gospodarczy i także z punktu widzenia ekonomicznego to ma sens. Ale proponujemy również nowe środki własne, nowe źródła finansowania budżetu Unii Europejskiej - mówił, wspominając na przykład o akcyzach.

Słuchacze RMF FM i Radia RMF24 oraz użytkownicy portalu RMF24.pl mogą mieć swój udział w Porannej Rozmowie w RMF FM. Wystarczy, że prześlą pytania, które prowadzący zada swoim gościom.

Należy wpisać je w poniższej formatce lub wysłać na adres fakty@rmf.fm.

Jeśli nie wyświetla Wam się formatka, znajdziecie ją pod tym adresem: >>>TUTAJ<<<.