Arabia Saudyjska prowadzi zaawansowane rozmowy na temat paktu o nieagresji z Iranem i innymi państwami Bliskiego Wschodu. Inicjatywa, inspirowana procesem helsińskim z lat 70., ma na celu zażegnanie napięć i ustanowienie nowych zasad bezpieczeństwa w jednym z najbardziej zapalnych regionów świata.
- Arabia Saudyjska prowadzi rozmowy o pakcie nieagresji z Iranem i państwami Bliskiego Wschodu.
- Porozumienie miałoby wejść w życie po zakończeniu konfliktu USA z Iranem.
- Inicjatywa wzorowana jest na procesie helsińskim z lat 70. XX wieku.
- Więcej informacji z Polski i świata znajdziesz na RMF24.pl.
W obliczu trwających napięć i niedawnych działań zbrojnych na Bliskim Wschodzie, Arabia Saudyjska podjęła inicjatywę, która może odmienić układ sił w regionie. Według doniesień zachodnich i arabskich dyplomatów, na które powołuje się "Financial Times", Rijad prowadzi rozmowy na temat zawarcia paktu o nieagresji z Iranem oraz innymi państwami Bliskiego Wschodu. Porozumienie to miałoby zostać podpisane po zakończeniu obecnego konfliktu USA z Iranem i stanowić odpowiedź na obawy krajów Zatoki Perskiej dotyczące przyszłej roli Iranu w regionie.
Projekt paktu o nieagresji wzorowany jest na historycznym procesie helsińskim, który w latach 70. XX wieku doprowadził do podpisania Aktu Końcowego Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie. Dokument ten miał na celu złagodzenie napięć między Wschodem a Zachodem podczas zimnej wojny i wyznaczenie zasad współistnienia państw należących do przeciwnych bloków. Podobnie jak wówczas, obecna inicjatywa ma stworzyć ramy dla pokojowego współistnienia i współpracy między krajami o odmiennych interesach i tradycjach.
Saudyjska propozycja spotkała się z pozytywnym odzewem ze strony wielu państw europejskich oraz instytucji Unii Europejskiej. Europejscy dyplomaci podkreślają, że stabilizacja Bliskiego Wschodu leży w interesie całego świata, a pakt o nieagresji może być pierwszym krokiem do trwałego pokoju. Jednak droga do porozumienia nie będzie łatwa. W regionie wciąż utrzymuje się napięcie, a negocjacje o trwałym pokoju utknęły w martwym punkcie.
Arabia Saudyjska miała przeprowadzić ataki odwetowe na Iran po tym, jak Teheran zaatakował saudyjską infrastrukturę energetyczną. Z kolei Iran rozpoczął naloty na państwa Zatoki Perskiej w odpowiedzi na działania Izraela i USA. W konflikcie ogłoszono zawieszenie broni, jednak sytuacja pozostaje napięta, a doniesienia o kolejnych atakach pojawiają się regularnie.
Od rewolucji islamskiej w 1979 roku Iran postrzegany jest przez wielu sąsiadów jako zagrożenie i siła destabilizująca region. Rywalizacja między szyickim Iranem a sunnicką Arabią Saudyjską, blisko współpracującą z USA, trwa od dekad. Oba kraje wspierały przeciwne strony w konfliktach w Syrii i Jemenie, a w 2016 roku zerwały stosunki dyplomatyczne. Dopiero w 2023 roku, dzięki mediacji Chin, doszło do ich wznowienia.
W ostatnich latach coraz więcej państw arabskich wskazuje na Izrael jako kolejne źródło destabilizacji w regionie. Podczas trwającego konfliktu Iran był atakowany nie tylko przez Arabię Saudyjską, ale również przez Zjednoczone Emiraty Arabskie, które działały w porozumieniu z Izraelem. Władze w Abu Zabi przyjęły ostrzejsze stanowisko wobec Teheranu niż Rijad, a Iran odpowiedział zmasowanymi atakami rakietowymi i dronami.
Eksperci podkreślają, że powodzenie saudyjskiej inicjatywy zależy od udziału wszystkich kluczowych graczy, w tym Iranu i Izraela. Bez ich zgody pakt może nie tylko nie przynieść oczekiwanych rezultatów, ale wręcz pogłębić istniejące podziały.
