Czy samotność rzeczywiście prowadzi do szybszego zaniku pamięci u osób starszych? Najnowsze, szeroko zakrojone badania przeprowadzone na ponad 10 tysiącach seniorów z całej Europy rzucają nowe światło na to zagadnienie. Wyniki są zaskakujące - okazuje się, że samotność wpływa na pamięć, ale nie w taki sposób, jak dotąd sądzono.
- Więcej aktualnych informacji z Polski i ze świata znajdziesz na stronie głównej RMF24.pl. Bądź na bieżąco.
Samotność od lat uznawana jest za jedno z największych zagrożeń dla zdrowia psychicznego i fizycznego osób starszych. W dobie starzejącego się społeczeństwa temat ten nabiera szczególnego znaczenia. Najnowsze badania opublikowane w prestiżowym czasopiśmie "Aging and Mental Health" rzucają jednak nowe światło na to, jak samotność wpływa na funkcjonowanie pamięci u osób po 65. roku życia. Wyniki? Zaskakujące nawet dla samych naukowców.
Zespół badawczy przeanalizował dane aż 10 217 uczestników powyżej 65. roku życia, korzystając z międzynarodowego projektu Survey of Health, Ageing and Retirement in Europe (SHARE). Przez sześć lat naukowcy śledzili, jak poczucie samotności wpływa na pamięć osób starszych. Uczestnicy na początku badania nie wykazywali objawów zaburzeń poznawczych, co pozwoliło na rzetelną ocenę wpływu samotności na funkcje pamięciowe.
Seniorzy zostali podzieleni na trzy grupy: osoby o wysokim, przeciętnym i niskim poziomie samotności. Każdy z nich samodzielnie oceniał swoje poczucie osamotnienia. Następnie badacze sprawdzali ich pamięć, prosząc między innymi o zapamiętanie i powtórzenie listy dziesięciu słów - zarówno natychmiast, jak i po kilku minutach.
Wyniki badania okazały się nieoczekiwane. Osoby, które na początku badania deklarowały wysoki poziom samotności, rzeczywiście wypadały gorzej w testach pamięciowych niż ich mniej samotni rówieśnicy. Jednak - i tu pojawia się największe zaskoczenie - tempo pogarszania się pamięci w kolejnych latach było podobne we wszystkich grupach, niezależnie od poziomu samotności.
Odkrycie, że samotność znacząco wpływa na pamięć, ale nie przyspiesza jej pogarszania się w czasie, było dla nas dużym zaskoczeniem. Sugeruje to, że samotność odgrywa większą rolę w początkowym stanie pamięci niż w jej stopniowym zaniku - podkreśla jeden z autorów badania.
Choć samotność okazała się istotnym czynnikiem, naukowcy zauważyli, że na kondycję pamięci seniorów jeszcze silniej wpływają inne aspekty. Wśród nich wymieniono wiek, stan zdrowia, poziom aktywności fizycznej i społecznej, a także obecność depresji. Co ciekawe, osoby deklarujące wysoki poziom samotności częściej były starsze, kobiety, miały gorszą samoocenę zdrowia, a także częściej cierpiały na depresję, nadciśnienie i cukrzycę.
Autorzy badania zwracają uwagę jednak na pewne ograniczenia. Przede wszystkim samotność była traktowana jako stała cecha, nie uwzględniano jej zmian w czasie. Ponadto, poziom aktywności fizycznej i społecznej oceniali sami uczestnicy, co może wprowadzać pewne przekłamania.
Mimo to, wyniki badania stanowią ważny głos w dyskusji o wpływie samotności na zdrowie osób starszych. Dotychczasowe badania wskazywały na związek między samotnością a ryzykiem demencji, jednak te powiązania nie zawsze były jednoznaczne. Nowe wyniki sugerują, że samotność może mieć większy wpływ na początkowy poziom pamięci niż na jej długoterminowy zanik.
Warto pamiętać, że przewlekła samotność wiąże się z wieloma innymi problemami zdrowotnymi: zwiększonym ryzykiem demencji, chorób serca, depresji, lęków, cukrzycy typu 2 czy udaru.
