Tadeusz Różewicz i Józef Mackiewicz znaleźli się w gronie kandydatów do literackiej Nagrody Nobla w 1975 roku. Informacje te ujawniono po 50 latach, zgodnie z zasadami Akademii Szwedzkiej. Ostatecznie nagrodę otrzymał włoski poeta Eugenio Montale.
- Tadeusz Różewicz i Józef Mackiewicz byli nominowani do literackiego Nobla w 1975 roku.
- Różewicz był już wcześniej wielokrotnie zgłaszany, Mackiewicz po raz pierwszy.
- Nagrodę otrzymał Eugenio Montale, wybrany jako kompromisowy kandydat.
- Wśród faworytów byli m.in. Graham Greene, Saul Bellow, Doris Lessing i Nadine Gordimer.
- Nominacje i wybór laureatów pozostają tajne przez 50 lat.
- Więcej informacji z Polski i świata znajdziesz na RMF24.pl.
Na początku stycznia 2026 roku ujawniono archiwalne dokumenty Akademii Szwedzkiej dotyczące literackiej Nagrody Nobla z 1975 roku. Wynika z nich, że wśród nominowanych znaleźli się dwaj polscy twórcy: poeta i dramaturg Tadeusz Różewicz oraz pisarz Józef Mackiewicz.
Różewicz był już wcześniej wielokrotnie zgłaszany do tej prestiżowej nagrody, natomiast dla Mackiewicza była to pierwsza nominacja. Kandydatury zgłaszali wybitni naukowcy. Różewicz został nominowany przez prof. Nilsa Ake Nilssona z Uniwersytetu Sztokholmskiego oraz prof. Józefa Trypućkę z Uniwersytetu Uppsalskiego. Z kolei Mackiewicza nominowała prof. Jadwiga Maurer z Uniwersytetu w Kansas.
Choć wśród faworytów do nagrody wymieniano takie nazwiska jak Graham Greene, Saul Bellow, Doris Lessing czy Nadine Gordimer, ostatecznie żaden z nich nie zdobył większości głosów. Akademia Szwedzka zdecydowała się więc na kompromis i przyznała nagrodę Eugenio Montale - włoskiemu poecie i eseiście.
Tadeusz Różewicz (1921-2014) był jednym z najważniejszych polskich poetów i dramaturgów XX wieku. Jako młody człowiek walczył w Armii Krajowej, a po wojnie rozpoczął studia na Uniwersytecie Jagiellońskim. Jego debiutancki tom "Niepokój" z 1947 roku zapoczątkował nowy nurt w polskiej poezji, odrzucający romantyczny patos na rzecz surowości i konkretu.
Różewicz wprowadził do polskiego dramatu nowy typ bohatera - postać niejednoznaczną, często bierną i zagubioną. Jego najważniejsze sztuki to m.in. "Kartoteka", "Białe małżeństwo", "Stara kobieta wysiaduje" czy "Pułapka".
Józef Mackiewicz (1902-1985) był nie tylko pisarzem, ale także ornitologiem i publicystą. W swoich książkach i reportażach często krytykował autorytety oraz politykę polskich władz, zarówno przed, jak i po II wojnie światowej. Mackiewicz znany był z bezkompromisowych poglądów.
Do jego najważniejszych dzieł należą powieść "Nie trzeba głośno mówić" oraz tom reportaży "Bunt rojstów". Jego twórczość do dziś wzbudza żywe dyskusje wśród czytelników i krytyków.
Dokumenty dotyczące nominacji i wyboru laureatów literackiego Nobla pozostają tajne przez 50 lat. Dzięki ich odtajnieniu poznajemy kulisy decyzji Akademii Szwedzkiej i możemy docenić wkład polskich pisarzy w światową literaturę.
Tegorocznego laureata Nagrody Nobla w dziedzinie literatury poznamy tradycyjnie na początku października.
