Już w najbliższy weekend czeka nas zmiana czasu z zimowego na letni - w nocy z 28 na 29 marca o godz. 2:00 przesuwamy zegarki o godzinę do przodu. Oznacza to krótszy sen, ale dłuższe popołudnia. Sprawdź, jak przygotować organizm i uniknąć zmęczenia, gdy zegar "skradnie" nam godzinę snu.

  • Najnowsze informacje z kraju i ze świata znajdziesz na RMF24.pl. Bądź na bieżąco.

Kiedy zmiana czasu. Dlaczego ją wprowadzono

Zmiana czasu już w najbliższy weekend w nocy z 28 na 29 marca o godz. 2:00. Została wprowadzona w wielu krajach Europy głównie w celu oszczędzania energii. Przesuwanie wskazówek zegara miało pozwolić na lepsze wykorzystanie światła dziennego, a także ograniczenie zużycia prądu. Z czasem jednak pojawiły się głosy krytyki. Coraz więcej badań wskazuje, że korzyści energetyczne są znikome, a zmiana czasu negatywnie wpływa na samopoczucie ludzi.

Co o zmianie czasu mówi Unia Europejska?

Od kilku lat w Unii Europejskiej toczą się rozmowy na temat zniesienia zmiany czasu. W 2018 roku UE przeprowadziła konsultacje publiczne, w których większość osób opowiedziała się za zniesieniem zmiany czasu. 

Mimo szerokiej debaty i poparcia ze strony części społeczeństwa, ostateczne decyzje zostały odłożone. Na razie nie ma pewności, kiedy zmiana czasu zostanie zniesiona. Decyzje dotyczące ewentualnej rezygnacji z tej praktyki mogą zapaść w kolejnych latach, jednak wymaga to porozumienia na szczeblu unijnym i krajowym.

Jak zmiana czasu wpływa na zdrowie?

Po zmianie czasu śpimy o godzinę krócej, a to może mieć realny wpływ na nasz organizm. Prof. Mariusz Siemiński z Wydziału Nauk o Zdrowiu Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego podkreśla, że dwukrotne przestawianie zegarków w ciągu roku to szkodliwy dla naszego zdrowia przeżytek. Zmiana czasu wprowadza zamieszanie w rytm okołodobowy, który jest ściśle związany z ekspozycją na światło słoneczne.

W drugiej połowie nocy dominuje sen REM, czyli faza z szybkimi ruchami gałek ocznych, kiedy mamy marzenia senne. To czas silnego pobudzenia współczulnego układu nerwowego - szybciej pracuje serce, rośnie ciśnienie krwi. Wcześniejsze wybudzenie w wyniku zmiany czasu może zwiększać ryzyko problemów zdrowotnych, np. zawałów. Choć ryzyko jest niewielkie, jest ono regularnie obserwowane w badaniach.

Zmiana czasu 2026. Jak złagodzić skutki

Eksperci ds. zdrowia podpowiadają, jak złagodzić skutki zmiany czasu. Tyler Woodward, ekspert ds. zdrowia z organizacji "Eden Gate", wskazuje, o której godzinie najlepiej kłaść się spać w tym tygodniu.

Twój rytm snu jest kontrolowany przez rytm dobowy, nasz wewnętrzny 24-godzinny zegar. Chociaż utrata jednej godziny może wydawać się niewielka, może wpłynąć na poziom energii, powodując zmęczenie i uczucie ospałości, podobne do objawów jet lagu. Dobrą wiadomością jest to, że można złagodzić skutki utraty jednej godziny, kładąc się spać i wstając w tym tygodniu o 15-30 minut wcześniej - mówi.

Proste triki na szybsze zasypianie

Dr Katherine Hall, psycholog snu z organizacji "Happy Beds", rekomenduje prostą technikę akupresury: pocieranie wewnętrznej części nadgarstka.

Jeśli masz trudności z zasypianiem, spróbuj pocierać wewnętrzną część nadgarstka, aby szybciej się wyciszyć i zasnąć. Należy uciskać punkty 4, 5, 6 i 7 - są to cztery punkty akupresury, które pomagają złagodzić stres poprzez obniżenie poziomu kortyzolu (znanego również jako hormon stresu) i szybciej się wyciszyć przed snem.