Sąd Okręgowy w Kielcach utrzymał wyrok uznający winę pięciorga urzędników, którzy w lipcu 2021 roku zorganizowali biesiadę alkoholową w Mauzoleum Martyrologii Wsi Polskich w Michniowie (woj. świętokrzyskie). Jednocześnie sąd zdecydował o warunkowym umorzeniu postępowania na dwa lata, uznając, że oskarżeni zostali już surowo napiętnowani przez opinię publiczną.
- Najnowsze informacje z kraju i ze świata znajdziesz na RMF24.pl. Bądź na bieżąco.
Sprawa wyszła na jaw w 2023 roku, po upublicznieniu nagrania, na którym widać stół zastawiony alkoholem i osoby uczestniczące w zabawie w budynku mauzoleum. Zarejestrowana impreza odbyła się 12 lipca 2021 po oficjalnym otwarciu placówki.
Na ławie oskarżonych zasiedli: Katarzyna J., kierowniczka oddziału dziedzictwa narodowego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Świętokrzyskiego, Bartosz B., syn byłego marszałka województwa i radny PiS, Grzegorz R., dyrektor MCSiR w Skarżysku-Kamiennej oraz Renata K. i Magdalena D., pracownice Mauzoleum.
Po ujawnieniu nagrania Bartosz B. zrezygnował z pracy, a dyrektor Muzeum Wsi Kieleckiej, do którego należy mauzoleum, podał się do dymisji.
W kwietniu ubiegłego roku Sąd Rejonowy w Skarżysku-Kamiennej uznał wszystkich uczestników imprezy w Mauzoleum Martyrologii Wsi Polskich w Michniowie za winnych zbezczeszczenia miejsca pamięci. Troje oskarżonych (wśród nich Bartosz B.) zostało skazanych na karę po jednym roku ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze trzydziestu godzin w miesiącu.
Wszyscy skazani odwołali się od wyroków.
Sąd Okręgowy w Kielcach podtrzymał w czwartek ustalenia pierwszej instancji co do winy oskarżonych, ale zmienił orzeczone wcześniej kary ograniczenia wolności na warunkowe umorzenie postępowania na okres próby wynoszący dwa lata.
Uzasadniając wyrok, sędzia Andrzej Ślusarczyk położył duży nacisk na znaczenie miejsca, w którym doszło do libacji.
Wszyscy wiemy, co to znaczy Michniów. (...) Jest symbolem zbrodni niemieckiej dokonanych na mieszkańcach (...), w wyniku której w bestialski sposób zamordowano ponad 200 osób: kobiet, mężczyzn i dzieci. Najmłodsze z dzieci, jak donosi źródło, miało zaledwie 9 dni - podkreślił sędzia.
W tym kontekście zorganizowanie biesiady alkoholowej na terenie mauzoleum, niezależnie od konkretnej sali, zostało uznane za przestępstwo z artykułu 261. Kodeksu karnego.
Sąd odrzucił argumentację obrony, jakoby brak fizycznego zniszczenia pomnika wykluczał znieważenie miejsca pamięci. Sędzia Ślusarczyk wyjaśnił, że znieważyć można nie tylko poprzez napisy czy dewastację, ale również gestem lub nieodpowiednim zachowaniem.
Sąd przyjął, że oskarżeni działali z zamiarem ewentualnym - "choć nie dążyli bezpośrednio do znieważenia mauzoleum, to organizując imprezę po godzinach otwarcia, przewidywali taką możliwość i się na nią godzili".
Decyzja o złagodzeniu kary i warunkowym umorzeniu wynikała z kilku przesłanek. Sąd uznał zdarzenie za incydentalne, będące niefortunnym sposobem "odreagowania" trudów przygotowań do uroczystego otwarcia mauzoleum z udziałem Prezydenta RP.
Kara dla oskarżonych już, tak mówiąc potocznie, została wymierzona przez społeczeństwo. Bowiem nie ma chyba gorszej kary dla ludzi pokroju oskarżonych, jak obraz, który zobaczyło społeczeństwo w telewizji dotyczący ich zachowania. (...) Zostali w sposób mocny i zdecydowany napiętnowani - argumentował sędzia Ślusarczyk.
Dodatkowo wzięto pod uwagę dotychczasową niekaralność urzędników, ich dorobek zawodowy oraz to, że podczas spotkania z mieszkańcami Michniowa osobiście przeprosili i uzyskali wybaczenie od lokalnej społeczności.
Mimo umorzenia postępowania, oskarżeni muszą ponieść konsekwencje finansowe w postaci świadczeń na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Bartosz B., Katarzyna J. oraz Grzegorz R. mają wpłacić po 5 tys. zł, natomiast Renata K. i Magdalena D. po 1 tys. zł. Wyrok jest prawomocny.
Mauzoleum Martyrologii Wsi Polskich upamiętnia 817 polskich wsi spacyfikowanych przez Niemców podczas II wojny światowej. Znajduje się w Michniowie, gdzie 12 i 13 lipca 1943 roku niemieckie oddziały SS wymordowały 204 mieszkańców. Dzień tej tragedii został uznany za symboliczny dzień pamięci polskich wsi, a w 2017 roku ustanowiono Dzień Walki i Męczeństwa Wsi Polskiej.
