15 stycznia to data, którą miłośnicy pieczywa powinni zaznaczyć w kalendarzu. Właśnie wtedy obchodzimy Dzień Bajgla - wypieku, który dziś kojarzy się przede wszystkim z Nowym Jorkiem, ale jego historia sięga znacznie dalej i głębiej, bo aż do żydowskich tradycji krakowskiego Kazimierza.
- 15 stycznia obchodzimy Dzień Bajgla - święto jednego z najbardziej rozpoznawalnych wypieków na świecie.
- Choć dziś bajgiel kojarzy się głównie z kuchnią nowojorską, jego korzenie sięgają żydowskiej tradycji, a jedna z teorii mówi, że narodził się na krakowskim Kazimierzu.
- Jak wygląda bajgiel i czym się charakteryzuje? O tym w naszym artykule.
- Najnowsze informacje z kraju i ze świata na rmf24.pl.
Pierwsze wzmianki o bajglu pojawiły się już w 1610 roku w archiwach Krakowa. Zgodnie z miejskimi zapisami, bajgle były wręczane przez żydowską gminę kobietom, które właśnie urodziły dziecko. Ten złocisty wypiek o charakterystycznym otworze w środku symbolizował cykl życia i miał przynosić szczęście noworodkom. Tradycyjnie bajgle posypywano kminkiem, pieprzem, makiem, czarnuszką, a nawet serem czy cebulą.
Otwór w środku bajgla to nie tylko symbolika - to także praktyczne rozwiązanie. Dzięki niemu piekarze mogli nawlekać bajgle na sznurki lub drewniane kołki, co ułatwiało transport i ekspozycję na straganach. Można powiedzieć, że bajgiel był jednym z pierwszych "street foodów" w Europie. W 2008 roku bajgiel z Kazimierza został wpisany na Listę Produktów Tradycyjnych województwa małopolskiego, zyskując status lokalnego dziedzictwa kulinarnego.
Prawdziwą światową karierę bajgiel zawdzięcza jednak żydowskim emigrantom z Europy Środkowo-Wschodniej, którzy pod koniec XIX wieku licznie osiedlali się w Nowym Jorku. Tam bajgiel szybko stał się podstawą codziennej diety w żydowskich dzielnicach, a z czasem podbił serca wszystkich nowojorczyków. Około 1900 roku narodziła się tradycja brunchu z bajglem w roli głównej - podawanego z łososiem, serkiem śmietankowym, kaparami, pomidorem i czerwoną cebulą. To połączenie, wywodzące się z kuchni aszkenazyjskiej, do dziś uchodzi za klasykę amerykańskiego śniadania.
Dziś bajgiel to nieodłączny element kulinarnego krajobrazu Nowego Jorku i całych Stanów Zjednoczonych. Współczesne święto bajgla, obchodzone od początku XXI wieku, tylko potwierdza jego kultowy status. Choć na świecie znajdziemy dziesiątki wariantów tego wypieku, klasyczny bajgiel z łososiem i serkiem wciąż króluje na amerykańskich stołach.
Jeśli więc 15 stycznia będziecie mieli okazję sięgnąć po bajgla - niezależnie od tego, czy będzie to wersja tradycyjna, czy nowoczesna - pamiętajcie, że to pieczywo ma za sobą niezwykłą historię, łączącą krakowski Kazimierz z nowojorską metropolią. Smacznego!
