W samym sercu województwa lubuskiego, pod miejscowością Pniewo, kryje się monumentalna pamiątka burzliwej historii XX wieku. Gigantyczny bunkier, rozciągający się na ponad 30 kilometrów, kryje labirynty tuneli, szyby i instalacje bojowe.
- Pod Pniewem (woj. lubuskie) znajduje się gigantyczny kompleks podziemnych bunkrów z czasów II wojny światowej.
- Kompleks liczy ponad 30 kilometrów tuneli, sięga do 40 metrów w głąb ziemi.
- W latach 70. tunele zasiedliły nietoperze - obecnie zimuje tu nawet 40 tysięcy osobników z 12 gatunków.
Na pierwszy rzut oka Pniewo to spokojna miejscowość otoczona polami i lasami. Jednak pod jej powierzchnią rozciąga się jeden z największych i najbardziej imponujących kompleksów fortyfikacyjnych Europy - Festungsfront Oder-Warthe-Bogen, znany również jako Ostwall lub Łuk Odry-Warty. To prawdziwe podziemne miasto, które powstało z rozkazu Adolfa Hitlera jako strategiczna linia obrony III Rzeszy przed wrogami ze wschodu.
Na powierzchni widać tylko fragmenty bunkrów, które mogą zmylić niejednego turystę. Jednak to, co najważniejsze, znajduje się nawet 40 metrów pod ziemią. Ponad 30 kilometrów tuneli, stacje kolejowe, ogromne szyby i pomieszczenia bojowe - wszystko to miało służyć dziesiątkom tysięcy żołnierzy w przypadku ataku na Berlin.
W 1935 roku sam Adolf Hitler odwiedził Pniewo, by osobiście nadzorować jeden z najbardziej ambitnych projektów obronnych swoich czasów. Plany zakładały budowę potężnej linii umocnień o długości do 80 kilometrów, która miała powstrzymać wojska wroga przed dotarciem do Berlina. Centralna część kompleksu pochłonęła ponad 56 tysięcy metrów sześciennych betonu - liczby, które robią wrażenie nawet dziś.
Budowa ruszyła pełną parą w 1936 roku, ale już po dwóch latach została wstrzymana, gdy strategiczne priorytety III Rzeszy przeniosły się na Zachód. Ostatecznie, po upadku nazistowskich Niemiec, kompleks został zdobyty przez Armię Czerwoną w zaledwie trzy dni w 1945 roku.
Po wojnie bunkry przez jakiś czas wykorzystywała polska armia, ale z czasem zostały one opuszczone. W latach 80. XX wieku tunele przyciągnęły młodzież, która urządzała tam nielegalne imprezy. Ściany do dziś zdobią graffiti, będące świadectwem tamtych czasów.
Od 2011 roku kompleks jest oficjalnie otwarty dla zwiedzających jako część Muzeum Rejonu Umocnionego Międzyrzecz.
Ostwall to nie tylko zabytek wojskowej inżynierii, ale też ważny rezerwat przyrody. Już w latach 70. tunele upodobały sobie nietoperze. Dziś co roku, jesienią i zimą, schronienie znajduje tu nawet 40 tysięcy tych skrzydlatych ssaków z całej Europy Środkowej. To jedna z największych kolonii nietoperzy na kontynencie!
Podczas okresu hibernacji dostęp do podziemi jest ograniczony, by nie zakłócać spokoju zwierząt. Nietoperze reprezentują aż 12 różnych gatunków, a ich obecność jest nieodłączną częścią klimatu tego miejsca.
