Jej budowa trwała 10 lat i w całości została sfinansowana z datków wiernych. Wrażenie robią nie tylko jej rozmiary, ale też bogata symbolika i architektoniczny przepych. Dziś przypada 22. rocznica poświęcenia bazyliki w Licheniu.
- Więcej informacji z kraju i ze świata znajdziesz na stronie głównej rmf24.pl
Budowa słynnego kościoła w Licheniu rozpoczęła się w 1994 r. i zakończyła 10 lat później. Środki na ten cel pochodziły wyłącznie z datków wiernych.
Licheńska świątynia została poświęcona 12 czerwca 2004 roku. W uroczystościach uczestniczyło kilkadziesiąt tysięcy osób. Konsekracji dokonał ówczesny nuncjusz apostolski w Polsce, abp Józef Kowalczyk.
W 2005 roku ówczesny papież Jan Paweł II nadał temu kościołowi tytuł bazyliki mniejszej. Kilka lat wcześniej - w 1999 roku - odwiedził Licheń w czasie siódmej pielgrzymki do Ojczyzny.
"Świątynia jest wyrazem wdzięczności milionów pielgrzymów, którzy przy Matce Bożej Licheńskiej i za Jej pośrednictwem doświadczyli łaskawości miłosiernego Boga. Ludzie uzdrowieni z chorób ciała i duszy, pocieszeni i umocnieni w wierze tworzą wielką wspólnotę czcicieli Matki Bożej, którzy poprzez znak świątyni chcą podziękować Bogu za otrzymane łaski. Tak zatem należy patrzeć na ogrom świątyni i zdumiewać się nie tyle jej rozmiarami, co raczej głębią chrześcijańskiej wdzięczności" - czytamy na stronie internetowej Sanktuarium Matki Bożej Licheńskiej Bolesnej Królowej Polski.
Licheńska świątynia powstała na planie krzyża. Jej powierzchnia użytkowa wynosi 25 tys. metrów kwadratowych, co sprawia, że jest największa w Polsce. Składa się z części głównej, dzwonnicy, wieży o wysokości 141,5 m (najwyższej w Polsce) oraz trzech portyków.
Do bazyliki prowadzą do niej 33 schody nawiązujące do lat życia Chrystusa na ziemi. Światło wpada do środka przez 365 okien i 52 drzwi, co symbolizuje dni i tygodnie w roku.
W ołtarzu głównym bazyliki znajduje się obraz Matki Bożej Licheńskiej, Bolesnej Królowej Polski. Ikona przedstawia Maryję w koronie na głowie, tulącą do serca białego orła.
Dzwon Maryja Bogurodzica znajdujący się w licheńskim sanktuarium jest największym w Polsce i jednym z największych w Europie.
Odlany został w ludwisarni Enrico Capanniego pod Mediolanem we Włoszech. Ma 3,12 m średnicy, 9 m obwodu, 4,40 m wysokości i waży 14,7 t. Wykonany jest za spiżu. Jego serce waży 400 kg.
Karylion w Sanktuarium Matki Bożej Licheńskiej zbudowany został w 2004 r. Składa się z 25 dzwonów o łącznej wadze 1050 kg zawieszonych w kolumnadzie frontonu świątyni. Można na nim wygrywać melodie w zakresie dwóch oktaw.
Do 2025 r. licheński karylion grał jedynie w sposób automatyczny o określonych godzinach. W ubiegłym roku pierwszy raz tamtejszy organista zagrał na nim koncert na żywo.
W dolnej części licheńskiej świątyni znajdują się kaplice: św. Jana Pawła II, św. Stanisława Papczyńskiego, założyciela Zgromadzenia Księży Marianów, 108 Męczenników, Trójcy Świętej oraz Całunu Turyńskiego.
Od 2010 roku w bazylice w Licheniu mieści się Muzeum im. ks. Józefa Jarzębowskiego. Jego zbiory liczą kilkanaście tysięcy eksponatów. Wśród najcenniejszych pozycji znajdują się m.in. Statuty Jana Łaskiego (1506), Biblia Leopolity (1561), Biblia Brzeska (1563), Biblia Jakuba Wujka (1599), a także Żywot św. Stanisława biskupa krakowskiego autorstwa Jana Długosza (1511).
W zbiorach znajdują się również dokumenty królewskie - od Władysława III Warneńczyka (1436) po Stanisława Augusta Poniatowskiego. Na uwagę zasługuje także kolekcja bulli papieskich - od pontyfikatu Juliusza II (1503-1513) po Piusa VII (1800-1823).
W muzeum można obejrzeć też pamiątki związane z bohaterami narodowymi, poetami i pisarzami. Wśród nich znajdują się autografy, listy, dedykacje oraz przedmioty osobiste, należące m.in. do Tadeusza Kościuszki, Józefa Poniatowskiego, gen. Józefa Hallera, Romualda Traugutta, gen. Władysława Andersa, gen. Nikodema Sulika, Adama Mickiewicza, Henryka Sienkiewicza, Elizy Orzeszkowej, Marii Konopnickiej, Władysława Reymonta, Stanisława Wyspiańskiego, Cypriana Kamila Norwida, Józefa Ignacego Kraszewskiego i Zygmunta Krasińskiego.
Inicjatorem powstania bazyliki w Licheniu był wieloletni kustosz tamtejszego sanktuarium - ks. Eugeniusz Makulski.
Makulski urodził się 9 lutego 1928 r. w Kotarszynie k. Ostrowca Świętokrzyskiego. W wieku 20 lat wstąpił do Zgromadzenia Księży Marianów. W 1966 r. został skierowany przez przełożonych zakonnych do parafii Licheń, aby przygotować koronację Cudownego Obrazu Matki Bożej Licheńskiej.
W 2019 r. premierę miał film Tomasza i Marka Sekielskich "Tylko nie mów nikomu" Przedstawiono w nim przypadki wykorzystywania seksualnego małoletnich przez osoby duchowne. W produkcji pojawiła się również historia byłego kustosza sanktuarium Matki Bożej Licheńskiej. Po emisji filmu Zgromadzenie Księży Marianów wydało oświadczenie dotyczące kapłana.
"Ks. Makulski podporządkował się postanowieniom Stolicy Apostolskiej, zaś decyzją przełożonych zakonnych został odsunięty od pełnienia jakiejkolwiek działalności duszpasterskiej" - informowało wówczas Zgromadzenie. "Głębokim bólem napełnia nas cierpienie ofiar przestępstw pedofilii popełnionych przez ludzi Kościoła. Nic nie jest w stanie wynagrodzić im tej krzywdy" - napisano w oświadczeniu.
Sprzed bazyliki w Licheniu Starym w czerwcu 2019 r. usunięty został pomnik Jana Pawła II, na którym znajdowała się też postać ks. Eugeniusza Makulskiego. Monument przedstawiał papieża, który z rąk klęczącego kustosza sanktuarium otrzymuje makietę świątyni.
Pomnik wrócił na miejsce miesiąc później w zmodyfikowanej wersji - bez ks. Makulskiego.
Makulski zmarł w 2020 r. w wieku 92 lat.
