Elbląg obchodzi w tym roku 780-lecie nadania praw miejskich. Z tej okazji miasto promuje swoją wyjątkową starówkę, która – choć najmłodsza w Polsce – powstała na historycznych fundamentach i wciąż się rozwija.

  • Więcej informacji z Polski i świata znajdziesz na RMF24.pl.

Elbląg świętuje w tym roku 780-lecie nadania praw miejskich, ale elbląska starówka jest najmłodsza w Polsce. 

Odbudowa prawie całkowicie zniszczonego w 1945 r. Starego Miasta rozpoczęła się 40 lat temu i trwa do dziś. 

Samorząd Elbląga promuje tę część miasta jako „nówkę-starówkę”.

Jednym z najważniejszych wydarzeń jubileuszu była prezentacja oryginalnego aktu lokacyjnego z 1246 roku, który na co dzień przechowywany jest w Archiwum Państwowym w Gdańsku. 

Dokument ten potwierdza kompromis między Krzyżakami a osadnikami, zapewniając miastu m.in. tereny ziemskie i prawa połowu.

Starówka zbudowana od nowa

Podczas II wojny światowej elbląska starówka została niemal całkowicie zniszczona. 

„Z pożogi wojennej ocalały jedynie katedra św. Mikołaja, Brama Targowa i częściowo kościół Mariacki” – przypomina wiceprezydent Elbląga, Katarzyna Wiśniewska. 

Odbudowa tej części miasta rozpoczęła się dopiero 40 lat temu i trwa do dziś.

"Stare Miasto w Elblągu było zlokalizowane na uboczu odradzającego się po wojnie miasta. Jego odbudowa nie była kwestią priorytetową w powojennej Polsce. Szczęściem dla Elbląga był brak funduszy, w związku z czym nie urządzono w tym miejscu modernistycznej zabudowy typowej dla lat 70. XX w, nie postawiono wieżowców z wielkiej płyty, tylko czekano na lepsze czasy" - powiedziała wiceprezydent Elbląga.

Nowatorska odbudowa

Za nowoczesny wygląd elbląskiej starówki odpowiada koncepcja prof. Marii Lubockiej-Hoffman, która opracowała metodę tzw. retrowersji. 

„Nie chodziło o wierne naśladowanie zabudowy sprzed wojny, ale stworzenie staromiejskiego klimatu” – wyjaśnia wiceprezydent Wiśniewska. 

Odbudowa opierała się na autentycznym układzie ulic i fundamentach dawnych kamienic, odkrytych podczas szeroko zakrojonych badań archeologicznych.

Obecnie w trakcie odbudowy jest jeszcze jeden kwartał zabudowy i dwie pierzeje. „Ewentualna zabudowa Placu Katedralnego, czy nabrzeża pozostawiona jest na daleką przyszłość” – podkreśla wiceprezydent. 

Elbląska starówka, określana jako „nówka-starówka”, łączy pamięć o przeszłości z nowoczesną architekturą i tętni życiem, stając się centrum miasta.