Propozycja przeprowadzenia ogólnokrajowego referendum dotyczącego polityki klimatycznej Unii Europejskiej wzbudziła falę komentarzy i kontrowersji. Lider partii Razem, Adrian Zandberg, ostro skrytykował inicjatywę prezydenta Karola Nawrockiego, zarzucając jej niepoważne traktowanie obywateli oraz powielanie złych tradycji politycznych. Sprawa referendum staje się jednym z najgorętszych tematów politycznych w kraju.
- Prezydent Karol Nawrocki skierował do Senatu wniosek o przeprowadzenie referendum ws. polityki klimatycznej UE, proponując "pytanie z wyraźną tezą".
- Adrian Zandberg skrytykował formę referendum, uznając ją za obrażającą intelekt obywateli i kontynuację złych praktyk politycznych.
- Referendum może się odbyć 27 września 2026 r., jeśli Senat wyrazi na to zgodę, a jego wynik będzie wiążący przy frekwencji powyżej 50 proc.
W czwartek prezydent Karol Nawrocki ogłosił skierowanie do Senatu wniosku o przeprowadzenie ogólnokrajowego referendum dotyczącego polityki klimatycznej Unii Europejskiej. Propozycja ta natychmiast wywołała szeroką dyskusję wśród polityków i opinii publicznej. Szczególne emocje wzbudziło sformułowanie pytania referendalnego, które brzmi: "Czy jest pan/pani za realizacją polityki klimatycznej, która doprowadziła do wzrostu kosztów życia obywateli, cen energii i prowadzenia działalności gospodarczej i rolniczej?".
Według prezydenta, skutki gospodarcze, społeczne i ekonomiczne unijnej polityki klimatycznej mają kluczowe znaczenie dla przyszłości Polski, dlatego decyzja w tej sprawie powinna zostać podjęta przez samych obywateli. W uzasadnieniu wniosku podkreślono, że zgodnie z Konstytucją RP, referendum może być przeprowadzone w sprawach o szczególnym znaczeniu dla państwa.
Jednym z najostrzejszych krytyków inicjatywy prezydenta stał się Adrian Zandberg, lider partii Razem. Podczas konferencji prasowej w Toruniu polityk nie szczędził słów krytyki wobec zaproponowanego pytania referendalnego. Zandberg podkreślił, że pytania z tezą w referendach mają w Polsce "bardzo brzydką i złą tradycję", a obecna propozycja wpisuje się w ten niechlubny schemat.
Lider Razem zwrócił uwagę, że referendum powinno być poważnym narzędziem demokracji, umożliwiającym obywatelom podjęcie decyzji po rozważeniu wszystkich argumentów. Tymczasem, jego zdaniem, pytanie sformułowane przez prezydenta jest obraźliwe dla intelektu Polaków i nie przyczynia się do budowania powagi państwa.
Zandberg przypomniał, że w ostatnich latach referenda w Polsce często były wykorzystywane jako narzędzie walki politycznej, a nie rzeczywistego dialogu społecznego. Wspomniał o referendum zainicjowanym przez byłego prezydenta Bronisława Komorowskiego, które - jego zdaniem - miało na celu ratowanie pozycji politycznej w trakcie kampanii wyborczej.
Według lidera Razem, obecna propozycja prezydenta Nawrockiego powiela ten schemat, co może prowadzić do dalszego zniechęcenia obywateli do udziału w życiu publicznym.
Adrian Zandberg zaapelował do prezydenta o ponowne przemyślenie swojej decyzji i wycofanie wniosku z parlamentu. Według niego, władza publiczna powinna dążyć do budowania zaufania społecznego i unikać praktyk, które mogą być postrzegane jako manipulacyjne lub niepoważne.
Zgodnie z procedurą, wniosek prezydenta o przeprowadzenie referendum musi zostać zaakceptowany przez Senat większością głosów w obecności co najmniej połowy senatorów. Jeśli Senat wyrazi zgodę, referendum może odbyć się 27 września 2026 roku. Aby jego wynik był wiążący, do urn musi pójść ponad połowa uprawnionych do głosowania.
Na karcie do głosowania mają znaleźć się przykłady unijnych przepisów, które wchodzą w skład polityki klimatycznej, takie jak opłaty za emisję CO2 od ogrzewania paliwami kopalnymi, ograniczenie sprzedaży samochodów spalinowych od 2035 roku czy dodatkowe obciążenia dla rolnictwa.
Debata wokół propozycji referendum klimatycznego pokazuje, jak poważne emocje budzi temat polityki klimatycznej i sposobu prowadzenia dialogu społecznego w Polsce. Krytyka ze strony opozycji oraz apel o bardziej poważne traktowanie obywateli mogą wpłynąć na dalszy przebieg prac nad wnioskiem prezydenta. Ostateczna decyzja w sprawie referendum należy jednak do Senatu, a jej skutki mogą mieć długofalowe znaczenie dla polskiej polityki i społeczeństwa.
