Był jednym z najbardziej poszukiwanych przestępców w Meksyku. 59-letni Nemesio Oseguera Cervantes, znany jako El Mencho, został zabity w niedzielę 22 lutego podczas operacji meksykańskiego wojska w stanie Jalisco. Po śmierci przywódcy kartelu CJNG (Cartel Jalisco Nueva Generacion), jednej z najbrutalniejszych i najpotężniejszych organizacji przestępczych w tym kraju, w Meksyku wybuchły gwałtowne zamieszki.
- 59-letni Nemesio Oseguera Cervantes, znany jako El Mencho, zginął 22 lutego 2026 podczas akcji meksykańskiego wojska w stanie Jalisco.
- El Mencho był jednym z najbardziej poszukiwanych przestępców w Meksyku, szefem brutalnego i potężnego Kartelu Nowej Generacji Jalisco (CJNG).
- Jak z dilera stał się narkotykowym baronem? I jak "uwodził" lokalną społeczność? Dowiesz się z tego artykułu.
- Najnowsze informacje z kraju i ze świata znajdziesz na rmf24.pl.
Kim był El Mencho, najbardziej poszukiwany człowiek w Meksyku? Tylko kilka nazwisk miało trwały wpływ na historię zorganizowanej przestępczości w Meksyku. Nemesio Oseguera Cervantes - szerzej znany jako "El Mencho" - jest jednym z nich. Jego droga na szczyt jednego z najbardziej przerażających i niebezpiecznych karteli współczesnego Meksyku, Kartelu Nowej Generacji Jalisco (CJNG), była błyskawiczna. Osiągnął to dzięki agresji, ambicji, brutalności i bezwzględności.
Zabójstwo El Mencho zostało uznane za zwycięstwo zarówno w Meksyku, jak i w Stanach Zjednoczonych. Władze Meksyku i USA poinformowały, że w rozprawieniu się z baronem gangu brał udział wywiad USA.
Odpowiedź ludzi El Mencho była szybka. W ośmiu stanach, od Guerrero na wybrzeżu Pacyfiku po Tamaulipas na północnym wschodzie, ustawili blokady drogowe, a przemoc przeniosła się na ulice. Do incydentów doszło nawet w stolicy Meksyku i otaczającym ją stanie Meksyk.
Do najpoważniejszych aktów przemocy doszło w samym Jalisco, gdzie zamaskowani napastnicy podpalili sklepy w stolicy stanu, Guadalajarze.
To pokaz lojalności ze strony szeregowych El Mencho i wyraz wściekłości na władze za wyeliminowanie ich przywódcy.
Nemesio Oseguera Cervantes współtworzył jeden z największych karteli narkotykowych w Meksyku. Jalisco New Generation Cartel (CJNG) w ostatnich latach stał się najpotężniejszą organizacją przestępczą w kraju. Jego członkowie słyną z niezwykłej brutalności. Sam gang przypomina prywatną armię.
Władze Meksyku już 10 lat temu próbowały schwytać El Mencho. Tamta próba zakończyła się fiaskiem. Członkowie kartelu zestrzelili wojskowy śmigłowiec. Użyli do tego wyrzutni rakiet.
Specjalista ds. bezpieczeństwa Eduardo Guerrero powiedział w 2021 roku, że uważają tę grupę za zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego. Mają ogromne pieniądze, broń najnowszej generacji, grupy paramilitarne i pojazdy o charakterze wojskowym... i stanowią bardzo poważne wyzwanie dla rządu (meksykańskiego - przyp. red.) - przede wszystkim w małych i średnich miastach, gdzie oddział 50 członków kartelu może bez problemu pokonać każdą lokalną policję - ocenił.
Amerykańska Agencja ds. Zwalczania Narkotyków (DEA) uważa kartel za równie potężny jak kartel Sinaloa. Jest on jednym z głównych dostawców kokainy na rynek amerykański i, podobnie jak kartel Sinaloa, zarabia miliardy dolarów na produkcji fentanylu i metamfetaminy.
W 2024 r. Departament Stanu USA ogłosił, że oferuje nagrodę w wysokości do 15 milionów dolarów za informacje prowadzące do aresztowania i/lub El Mencho.
Na stronie Departamentu Stanu napisano wtedy, że CJNG powstało w 2009 roku i stało się jednym z najbardziej brutalnych karteli narkotykowych w Meksyku. "Ocenia się, że ma największy potencjał w zakresie przemytu kokainy, heroiny i metamfetaminy w Meksyku, a w ciągu ostatnich kilku lat również przemytu fentanylu do Stanów Zjednoczonych. Pod przywództwem Oseguery Cervantesa, CJNG było odpowiedzialne za wiele zabójstw rywalizujących grup przemytniczych i meksykańskich funkcjonariuszy organów ścigania. Niedawno agenci CJNG, rzekomo pod kierownictwem Oseguery Cervantesa, byli zaangażowani w próby zamachów na meksykańskich urzędników państwowych" - czytamy w tamtym komunikacie.
Od 2017 roku Oseguera Cervantes był wielokrotnie oskarżany w Sądzie Okręgowym Stanów Zjednoczonych dla Dystryktu Kolumbii. Ostatni akt oskarżenia, zastępujący poprzedni, złożony 5 kwietnia 2022 roku, zarzucał Oseguerze Cervantesowi spisek i dystrybucję substancji kontrolowanej (metamfetaminy, kokainy i fentanylu) w celu nielegalnego importu do Stanów Zjednoczonych oraz użycie broni palnej podczas i w związku z przestępstwami związanymi z handlem narkotykami. Oseguera Cervantes był również oskarżony na podstawie Ustawy o narkotykowych baronach za prowadzenie działalności przestępczej.
El Mencho urodził się 17 lipca 1966 roku w Naranjo de Chila w stanie Michoacán. W młodości wyemigrował do Stanów Zjednoczonych, gdzie w 1994 roku został skazany przez amerykański sąd okręgowy dla Północnego Dystryktu Kalifornii za spisek w celu dystrybucji heroiny. Spędził w więzieniu prawie trzy lata.
Nemesio Oseguera został deportowany z powrotem do Meksyku w wieku 30 lat. Wtedy całkowicie zaangażował się w działalność narkotykową. Pracował dla kartelu Milenio, mającego siedzibę w jego rodzinnym Michoacán i zyskał reputację wyrachowanego i okrutnego szefa.
Był w idealnej sytuacji, gdy kartel się rozpadł i z jego pozostałości wyłoniła się CJNG z El Mencho na czele.
El Mencho piął się po szczeblach przestępczej kariery, zaczynając od najniższych szczebli: handlarz narkotyków, płatny zabójca, szef płatnych zabójców, szef placu, a w końcu szef regionu. Poślubił Rosalindę González Valencię, której nazwisko otworzyło mu drogę do jednej z najpotężniejszych rodzin zajmujących się handlem narkotykami - braci Valencia, znanych również jako Cuinis.
Kariera przestępcza El Mencho naznaczona jest mieszanką zdrad i strategicznych sojuszy. Dokumenty wywiadowcze sugerują, że odegrał kluczową rolę w aresztowaniu Lobo Valencii w 2009 roku, kiedy to El Mencho zdradził go na prośbę Nacho Coronela z Kartelu Sinaloa. Ten krok wyniósł go na przywódcę Los Torcidos, odłamu Valencii, który później przekształcił się w Kartel Nowej Generacji Jalisco.
Dzięki połączeniu ekspansji terytorialnej i sprawności w przekształcaniu działalności kartelu w nowe, lukratywne, nielegalne przedsięwzięcia, stworzył z grupy dominującą siłę przestępczą w Meksyku.
Kartel skorzystał na upadku kartelu Sinaloa po ekstradycji jego przywódcy Joaquina "El Chapo" Guzmána do Stanów Zjednoczonych. Późniejsze walki między walczącymi frakcjami w Sinaloa ostatecznie doprowadziły do rozpadu grupy.
Kartel Nowej Generacji był gotowy przejąć znaczną część handlu fentanylem po upadku synów El Chapo. Jeden z nich, Joaquín Guzmán López, oddał się w ręce władz USA i pociągnął za sobą największego rywala swojej grupy, Ismaela "El Mayo" Zambadę.
El Mencho był wyraźnym beneficjentem próżni i dramatycznego ciągu wydarzeń w Sinaloa.
Struktura CJNG ma charakter paramilitarny. Jej członkowie są skrajnie brutalni. Jak twierdzi Carlos Flores z Centrum Badań i Zaawansowanych Studiów Antropologii Społecznej, na ekspansję kartelu wpłynął też jeden niezwykle istotny czynnik: jego powiązań z władzą polityczną.
Kluczową rolę w rozwoju organizacji w Veracruz odegrali wysoko postawieni lokalni politycy, a także władze stanowe i federalne w tym stanie, Michoacán i Tabasco - wyjaśnia Flores.
Ta zmowa jest wyraźnie ujawniona w nagraniu, na którym El Mencho ostro upomina komendanta policji w Jalisco. Gani go za zachowanie funkcjonariuszy i domaga się natychmiastowego podjęcia działań. Nie szczędzi obelg, nazywając ich "bandą drani", którzy czerpią zyski z jego imperium.
El Mencho w przeciwieństwie do wielu innych baronów narkotykowych starał się żyć w cieniu. Jest bardzo niewiele jego zdjęć.
Zawsze starał się nie rzucać w oczy, ale ta strategia powściągliwości wynika nie tylko z jego przebiegłości, ale także z tego, czego nauczył się od innych organizacji przestępczych i struktur, które je wspierają - w tym od najemników sprowadzonych z innych krajów i posiadających zaawansowane szkolenie - wyjaśniał rok temu w rozmowie z "El Pais" Flores.
Flores sugerował wtedy również, że aura tajemniczości mogła być celową strategią "stworzenia mitycznej postaci jako przywódcy kartelu o wyższych rangach".
W sercu Jalisco, pomiędzy miastami El Grullo, Cuautitlán i Villa Purificación, El Mencho miał swoją rezydencję, a nawet prywatny szpital.
Słabością EL Mencho były karabiny AK-47 ze złotymi rękojeściami i walki kogutów. Dlatego był nazywany Władcą Kogutów.
El Mencho rządził Jalisco New Generation Cartel twardą ręką. Miał też wizję budowania swojego imperium także w oparciu o "białe kołnierzyki". Jak pisał w ubiegłym roku "El Pais", powołując się na anonimowe źródła, na początku 2015 roku przeciwko El Mencho zostało wszczęte śledztwo, które doprowadziło władze na Uniwersytet w Guadalajarze. Okazało się, że kartel poszukiwał zdolnych studentów, osiągających sukcesy na kierunkach prawniczych i rachunkowych. Celem było oferowanie im stypendiów i rekrutacja po ukończeniu studiów.
"El Pais" podkreśla, że w swojej nazwie kartel zawsze koncentrował się na lokalnym środowisku, zyskując przychylność mieszkańców Jalisco, którzy czuli się chronieni przez El Mencho i jego ludzi. Przestępcy konsekwentnie promowali się jako obrońcy ludu, strażnicy pokoju na obszarach wiejskich, dobroczynni patroni edukacji i hojni dobroczyńcy pomagający biednym, którzy potrzebują opieki medycznej.
O tym, jak wielki wpływ miał El Mencho, może świadczyć chociażby fakt, że na lokalnych festynach sprzedawcy chodzili w fartuchach, na których widniała podobizna przywódcy kartelu. El Mencho sponsorował wiele lokalnych wydarzeń, m.in. rodeo. W czasie pandemii rozdawał mieszkańcom jedzenie i dawał zabawki.
