Uniwersytet SWPS w Warszawie oraz Politechnika Lubelska powinny zwrócić studentom kwoty, które przewyższały czesne ustalone przy zawieraniu umowy - poinformował w środę Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Prezes UOKiK nałożył na te uczelnie kary na łączną kwotę blisko 3 milionów złotych.
- UOKiK nałożył kary na Uniwersytet SWPS w Warszawie i Politechnikę Lubelską za podwyżki czesnego.
- Zdaniem urzędu podwyżki były niezgodne z prawem obowiązującym do 2023 roku.
- Uczelnie mają zwrócić studentom różnice w uiszczonych opłatach.
- Uniwersytet SWPS w Warszawie i Politechnika Lubelska mogą odwołać się od decyzji UOKiK.
- Warszawska uczelnia nie zgadza się z decyzją i zapowiada odwołanie do sądu.
- Bądź na bieżąco! Wejdź na RMF24.pl.
Studentom Uniwersytetu SWPS w Warszawie i Politechniki Lubelskiej podwyższano czesne w latach, kiedy porządek prawny na to nie pozwalał - ustalił prezes UOKiK.
Chodzi bowiem o prawo, które zabraniało uczelniom podnoszenia opłat i wprowadzania nowych - od przyjęcia na studia do ukończenia ich - dla studentów danego rocznika. Takie zasady panowały od lipca 2018 do września 2023. Od roku akademickiego 2023/2024 obowiązują nowe przepisy, które pozwalają podnieść czesne raz w roku, maksymalnie o poziom inflacji wskazany przez GUS - wskazano w komunikacie regulatora.
Jak przekazał urząd, część umów zawartych ze studentami przed wejściem w życie nowych reguł nadal obowiązuje. Dlatego też UOKiK nakazał uczelniom zwrócić różnicę między wpłaconym czesnym a kwotami obowiązującymi w chwili podpisania umowy.
Ponadto zwrócono uwagę, że umowy z uczelniami zawierane są raz - przed rozpoczęciem studiów. Obowiązują do zakończenia cyklu kształcenia, zazwyczaj jest to kilka semestrów nauki.
Regulator podkreślił, że "wysokość czesnego powinna być ustalona przed rozpoczęciem rekrutacji, aby kandydaci wiedzieli, jakie koszty wiążą się z wybranym kierunkiem oraz mogli porównać oferty różnych uczelni".
Zwrócono uwagę, że osoby, które rozpoczęły naukę przed rokiem akademickim 2023/2024, zatem przed wejściem w życie nowych przepisów, nie powinny być objęte podwyżkami. "Obowiązują ich kwoty znane podczas podpisywania umowy z uczelnią" - zaznaczono w komunikacie.
Jak jednak poinformował UOKiK, część studentów Politechniki Lubelskiej, która rozpoczęła naukę w trybie zaocznym w latach akademickich 2021/2022 oraz 2022/2023, była obciążana za kolejne semestry opłatami wyższymi niż te, które obowiązywały podczas zawierania umowy. Różnice wyniosły kilkaset złotych za semestr.
"Przykładowo na kierunku ‘zarządzanie’ czesne za trzeci i czwarty semestr wzrosło po roku od przyjęcia na studia z 1750 zł do 2300 zł" - wskazał urząd.
Według UOKiK, podobnie zaskakiwani rosnącymi kosztami byli studenci Uniwersytetu SWPS w Warszawie, którzy zostali przyjęci na pierwszy rok w latach 2019/2020 do 2022/2023.
"Warszawska uczelnia na podstawie klauzuli waloryzacyjnej obciążała kontynuujących studia coraz to wyższymi opłatami" - wskazano w komunikacie.
Według ustaleń urzędu, różnice w opłatach między kolejnymi latami nauki wyniosły nawet tysiąc złotych. Z kolei porównując pierwszy i ostatni rok studiów np. prawa czy psychologii - nawet kilka tysięcy złotych - wskazano.
"W ubiegłych latach prawo nie pozwalało na podwyżki. Mimo to czesne rosło dla tysięcy studentów Uniwersytetu SWPS i części uczących się na niestacjonarnych kierunkach Politechniki Lubelskiej. Niektórzy z nich nadal mogą ponosić koszty związane z tą praktyką" - stwierdził prezes UOKiK Tomasz Chróstny.
Podkreślił, że "w płatnej formie edukacji cena gra kluczową rolę".
"Dla osób zawierających umowę z uczelnią niezbędna jest wiedza o tym, jakie są warunki odpłatności za studia, które pozwolą im na uzyskanie planowanego tytułu zawodowego" - dodał Chróstny.
Urząd poinformował, że za naruszanie zbiorowych interesów konsumentów Prezes UOKiK nałożył na Uniwersytet SWPS karę w wysokości 2,075 mln zł. Praktyka uczelni dotyczyła czterech roczników większości kierunków i lat studiów I i II stopnia, w trybie dziennym i zaocznym oraz jednolitych studiów magisterskich.
Z kolei w przypadku Politechniki Lubelskiej podwyżek doświadczyły dwa roczniki części kierunków niestacjonarnych, a nałożona kara wyniosła 921 tys. zł.
Zgodnie z wydanymi przez Prezesa UOKiK decyzjami, Uniwersytet SWPS w Warszawie i Politechnika Lubelska powinny zwrócić studentom niesłusznie pobrane opłaty.
"W ciągu trzech miesięcy od uprawomocnienia się decyzji uczelnie poinformują o tym na swoich stronach internetowych i profilach w mediach społecznościowych oraz indywidualnie powiadomią uprawnionych konsumentów o kwocie zwrotu, danych potrzebnych do wypłaty i terminie przekazania środków" - podał UOKiK.
Decyzje Prezesa UOKiK nie są prawomocne. Przysługuje od nich odwołanie do sądu.
Znamy treść decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Stanowczo się z nią nie zgadzamy. Podkreślamy, że decyzja wydana przez UOKiK nie jest prawomocna. Będziemy odwoływać się do sądu zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa - przekazała Renata Czeladko, rzeczniczka prasowa Uniwersytetu SWPS.
Dodała, że dla dobra postępowania, dopóki uczelnia nie wyczerpie ścieżki odwoławczej, nie chce tej sprawy szerzej komentować.
Ponadto uważamy, że art. 80 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, w brzmieniu obowiązującym od 1 października 2018 r. do 5 września 2023, budzi wątpliwości konstytucyjne. Będziemy tę kwestię szczegółowo analizować - powiedziała. Zapewniła też, że sprawa nie ma wpływu na bieżące funkcjonowanie uczelni.
Odwołanie się od decyzji przygotowuje również Politechnika Lubelska. Uczelnia podkreśliła, że "w przypadku studentów kontynuujących kształcenie na kolejnych latach, opłaty nie były podnoszone".
"Oznacza to, że przez cały okres studiów ponosili oni koszty w stałej, niezmiennej wysokości" - przekazała rzeczniczka Politechniki Lubelskiej Iwona Czajkowska-Deneka w oświadczeniu przesłanym do Polskiej Agencji Prasowej.
Podkreśliła też, że "Politechnika Lubelska działała zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz z poszanowaniem zasady przejrzystości wobec studentów".
