To jedna z najbardziej rozpoznawalnych historii ludzkości - Adam i Ewa, pierwsza para ludzi stworzona przez Boga, żyjąca w rajskim ogrodzie, Edenie. Przez wieki opowieść ta traktowana była jako religijny mit. Jednak współczesna nauka dostarcza coraz więcej dowodów i hipotez, które rzucają nowe światło na biblijną narrację i skłaniają do zadania pytania: czy Adam i Ewa mogli naprawdę istnieć?

  • Adam i Ewa to postacie biblijne związane z tajemniczym Edenem, który prawdopodobnie znajdował się w Mezopotamii, kolebce cywilizacji.
  • Mezopotamia, z rzekami Tygrys i Eufrat, pasuje do biblijnego opisu i jest miejscem narodzin pierwszych osad oraz mitów o stworzeniu świata.
  • Genetyka potwierdza istnienie "mitochondrialnej Ewy" i "chromosomalnego Adama", ale byli oni jednymi z wielu ludzi, a nie jedyną parą na Ziemi.
  • Bądź na bieżąco! Wejdź na stronę główną RMF24.pl

Eden: Mit czy rzeczywistość?

Historia Adama i Ewy rozpoczyna się w Edenie - miejscu opisywanym w Biblii jako kraina obfitości, gdzie zostali stworzeni pierwsi ludzie. Co ciekawe, Księga Rodzaju nie pozostawia tej lokalizacji w sferze całkowitej tajemnicy. W opisie pojawiają się cztery rzeki: Tygrys, Eufrat, Gihon i Piszon. Dwie pierwsze są doskonale znane i wciąż płyną przez tereny dzisiejszego Iraku. Pozostałe dwie pozostają zagadką dla archeologów i historyków.

Przez lata snuto liczne hipotezy na temat położenia Edenu - od terenów Iranu i Mongolii po amerykański stan Missouri. Jednak największe poparcie zyskuje teoria wskazująca na Mezopotamię, historyczną krainę "między rzekami", uznawaną za kolebkę cywilizacji. 

Ma to sens z punktu widzenia tekstu, ponieważ nie tylko biblijna relacja mówi, że ogród leżał "na wschodzie", czyli na wschód od Izraela, ale także wspomina rzeki Tygrys i Eufrat - podkreśla prof. Eric Cline z Uniwersytetu George’a Washingtona, ekspert w dziedzinie archeologii biblijnej.

To właśnie w tym regionie, znanym jako Żyzny Półksiężyc, około 10 000-20 000 lat temu doszło do rewolucji neolitycznej - udomowienia pierwszych roślin i zwierząt oraz powstania pierwszych osad ludzkich. Mezopotamia nie tylko odpowiada opisowi biblijnemu, ale także jest miejscem, gdzie narodziły się najstarsze mity o stworzeniu świata, m.in. sumeryjska Enuma Elisz, zadziwiająco podobna do relacji z Księgi Rodzaju.

Genetyczny Adam i Ewa: co mówi współczesna nauka?

Wbrew pozorom, naukowcy nie odrzucają całkowicie idei wspólnego przodka ludzkości. Wręcz przeciwnie - badania genetyczne dowodzą, że wszyscy współcześni ludzie mogą prześledzić swoje pochodzenie do jednej kobiety, zwanej "mitochondrialną Ewą". To właśnie ona, żyjąca według szacunków około 200 000 lat temu w Afryce, przekazała swoje mitochondrialne DNA wszystkim żyjącym dziś ludziom.

Podobnie, "chromosomalny Adam" to mężczyzna, od którego pochodzi chromosom Y wszystkich współczesnych mężczyzn. Badania genetyczne z 2013 roku wskazują, że taki przodek żył około 180 000-200 000 lat temu.

Jednak, jak podkreślają naukowcy, "Adam" i "Ewa" byli jednymi z wielu osób żyjących w tamtym czasie. Nie byli jedyną parą ludzi, a ich status jako "wspólnych przodków" wynika raczej ze statystyki niż z boskiej interwencji.

Czy nauka i Biblia mogą iść w parze?

Nie brakuje jednak naukowców, którzy próbują pogodzić biblijną narrację z naukową wiedzą. Dr Joshua Swamidass z Uniwersytetu Waszyngtońskiego zauważa, że teoria o wspólnym przodku nie wyklucza, by ludzkość pochodziła od jednej pary. Swamidass sugeruje, że para określana jako Adam i Ewa mogła istnieć i być przodkami wszystkich ludzi żyjących dzisiaj, nawet jeśli populacja nigdy nie ograniczyła się do jednej pary. Jednak zastrzega, że nie przedstawia pozytywnego dowodu na ich historyczne istnienie - pokazuje jedynie, że nauka nie wyklucza takiej możliwości.

Na pytanie, kim byli pierwsi ludzie, nauka nie daje jednoznacznej odpowiedzi. Profesor William Lane Craig z Houston Christian University twierdzi nawet, że Adam i Ewa mogli być pierwszymi przedstawicielami gatunku Homo heidelbergensis - przodkami zarówno Homo sapiens, jak i neandertalczyków. "Adam prawdopodobnie żył gdzieś między około 1 milionem a 750 000 lat temu, co jest zgodne z dowodami genetyki populacyjnej" - pisze Craig.

To jednak rodzi kolejne pytania: czy Adam i Ewa byli Homo sapiens, czy może przedstawicielami wcześniejszego gatunku? Czy ich domem mógł być biblijny Eden, skoro w tym czasie nie istniała jeszcze Mezopotamia, jaką znamy z historii?

Źródło: Daily Mail