Zabytkowe mozaiki Wojciecha Fangora na dworcu Warszawa Śródmieście muszą być pilnie zabezpieczone. Taką decyzję wydał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalając skargę PKP S.A. na stanowisko konserwatora zabytków.

Dlaczego sprawa trafiła do sądu?

Ceramiczne mozaiki w podziemnej stacji kolejowej Warszawa Śródmieście według koncepcji Wojciecha Fangora od 2020 r. są wpisane do rejestru zabytków.

W styczniu 2025 r. mazowiecki konserwator wydał zalecenia pokontrolne, w których określił zakres prac tak, by zachować stan zabytku.

W pierwszym etapie prac, którego zakończenie przewidziano na koniec grudnia 2025 r., zalecił wykonanie interwencji i zabezpieczenia kompozycji mozaikowych w najgorszym stanie zachowania. Na drugi etap zostały wyznaczone pozostałe prace renowacyjne z terminem wykonania do początku listopada 2028 r.

PKP wystąpiło do konserwatora o zmianę terminu wykonania prac przy mozaikach na czas nieokreślony. Konserwator odmówił zmiany swoich zaleceń, a kolejarze złożyli skargę na do sądu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę PKP S.A. na stanowisko mazowieckiego wojewódzkiego konserwatora zabytków odmawiające zmiany zaleceń pokontrolnych w zakresie pilnej konserwacji i zabezpieczenia dekoracji mozaikowych autorstwa Wojciecha Fangora, znajdujących się w podziemnej części Dworca Warszawa-Śródmieście - poinformował mazowiecki wojewódzki konserwator zabytków Marcin Dawidowicz.

Służby konserwatorskie urzędu będą kontynuowały prowadzone działania zmierzające do wykonania zabezpieczenia, a następnie renowacji zabytkowych mozaik - zapowiedział.

Rzecznik prasowy PKP S.A. Michał Stilger przekazał, że obecnie spółka skupia się na bieżącym utrzymaniu i konserwacji dworca Warszawa Śródmieście. Jak dodał, w 2024 roku wykonane zostało gruntowne czyszczenie chemiczne i impregnacja ścian obłożonych kamiennymi płytami.

Mamy w planach wykonanie prac zabezpieczających część mozaik, co jednak musi zostać poprzedzone uzyskaniem odpowiednich zgód konserwatora zabytków oraz wybraniem firmy, która wykona tego rodzaju roboty - przekazał. 

Zabytkowe mozaiki na ścianach i sufitach

Mozaiki na podziemnej stacji kolejowej Warszawa Śródmieście powstały na początku lat 60. XX wieku według koncepcji Wojciecha Fangora. Składają się ze szkliwionych elementów ceramicznych o wymiarach 4x3 cm. Elementy wykonano w zakładach Fajansu we Włocławku.

W 2020 roku dekoracje zostały wpisane do rejestru zabytków. Wpis obejmuje 52 mozaiki sufitowe zlokalizowane nad trzema peronami i 27 mozaik ściennych zlokalizowanych w holach i pomieszczeniach dawnych poczekalni wzdłuż peronów bocznych oraz w przejściach na peron środkowy.