Złoty pierścień z największym w polskich zbiorach szafirem jest wśród odkryć, jakich dokonali archeolodzy w XVII-wiecznych grobach prymasów w katedrze w Łowiczu. Zabytki wydobyte z krypt prezentowane są w Skarbcu Koronnym Zamku Królewskiego na Wawelu.

  • Więcej informacji z kraju i ze świata znajdziesz na stronie rmf24.pl

Bazylika katedralna pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Mikołaja w Łowiczu nazywana jest "Wawelem Mazowsza". Pochowano w niej 12 arcybiskupów gnieźnieńskich - prymasów Polski, którzy od XIV wieku rezydowali w Łowiczu. Choć krypty prymasów były w przeszłości wielokrotnie otwierane, dwie z nich ocalały przed rabunkiem — najpewniej dlatego, że wejścia do nich nie zostały zaznaczone w posadzce. 

Archeolodzy - dr Monika Kamińska i Łukasz Majchrzak - wydobyli wyposażenie grobowe Andrzeja i Wacława Leszczyńskich, To m.in. krzyżyki relikwiarzowe, sygnety do pieczętowania korespondencji, krzyż-amulet mający chronić przed zarazą, szpile do przypinania paliusza. Za najważniejsze odkrycie uznawany jest złoty pierścień z szafirem, datowany na około połowię XVII wieku.

Ten pierścień uważam za najcenniejszy XVII-wieczny pierścień zachowany w Polsce, dający pojęcie o tym staropolskim bogactwie, które staramy się tutaj rekonstruować, przybliżać - zaznaczył Dariusz Nowacki, kurator Zbiorów Złotnictwa Zamku Królewskiego na Wawelu podczas spotkania z mediami.

Osadzony w centralnej części pierścienia szafir ma 18 karatów. Dr Monika Kamińska, która odnalazła zabytek, zdradziła, że pierścień znajdował się na palcu prawej dłoni prymasa Wacława Leszczyńskiego, w której duchowny trzymał także krzyż relikwiarzowy.

Zabytki zostały przekazane przez diecezję łowicką w depozyt Zamkowi Królewskiemu na Wawelu, gdzie będzie można je oglądać przez trzy miesiące. Według przedstawicieli Wawelu tak wysokiej klasy sztukę złotniczą odkrywa się podczas prac archeologicznych niezwykle rzadko, a znalezione przedmioty są świadectwem kultury artystycznej elit dawnej Polski.

Wyposażenie pochówków można zobaczyć na wystawie stałej Skarbiec Koronny. Koncepcja pokazu zakłada podkreślenie detali - pokazuje dwustronne dekoracje krzyżyków czy wewnętrzną strukturę krzyża relikwiarzowego.

Te wyjątkowe dzieła będą gościły w bardzo wyjątkowym miejscu, jakim jest Skarbiec Koronny. Myślę, że one w znaczący sposób dopełniają opowieść historyczno-artystyczną, ale również historyczną sensu stricte o funkcjach tych wyjątkowych artefaktów - powiedział Andrzej Betlej, dyrektor Zamku Królewskiego na Wawelu.