Naukowcy z Uniwersytetu Warszawskiego i Politechniki Łódzkiej natrafili na Podlasiu na ślady sfermentowanych napojów alkoholowych, które przypominają piwo i tzw. Nordic grog, znajdujące się w naczyniach ceramicznych sprzed 4,5 tysiąca lat. Podkreślają, że to najwcześniejsze tego typu ślady w tym regionie.
- Naukowcy odkryli w naczyniach ceramicznych sprzed 4,5 tys. lat z Podlasia najstarsze w regionie ślady chemiczne sfermentowanych napojów alkoholowych przypominających piwo.
- Badania wykazały obecność związków organicznych pochodzenia zwierzęcego i roślinnego, w tym kwasu mlekowego, octowego, azelainowego oraz produktów fermentacji bakterii i drożdży.
- Odkrycie wskazuje na możliwość importu surowców do produkcji alkoholu z innych regionów, gdzie uprawa zbóż była już rozwinięta, np. z Kujaw czy ziemi chełmińskiej.
- Bądź na bieżąco. Po więcej aktualnych informacji zapraszamy na stronę główną RMF24.pl
Fragmenty przeanalizowanych przez naukowców z Warszawy i Łodzi trzynastu naczyń ceramicznych pochodziły ze stanowisk znajdujących się w Supraślu na Nizinie Północnopodlaskiej oraz w Skrzeszewie położonym na Nizinie Mazowieckiej. Związane były z obrzędami charakterystycznymi dla społeczności tzw. kultury pucharów dzwonowatych.
Polscy badacze poddali te naczynia analizom. W taki sposób zidentyfikowali zachowane w masie ceramicznej związki organiczne zarówno odzwierzęce, jak i pochodzenia roślinnego. Co istotne, w próbkach zidentyfikowano również kwas mlekowy, octowy, azelainowy - zwykle występujący w pszenicy czy jęczmieniu - jak również różnorodne produkty przemiany materii u bakterii i drożdży.
Wyniki przeprowadzonej analizy opublikowano w piśmie "Archeometry".
"Badania te rzucają nowe światło na praktyki spożywania alkoholu w późnym neolicie i wczesnej epoce brązu w Europie Północno-Wschodniej. Wyniki wskazują na to, że co najmniej dziewięć naczyń zawierało niegdyś sfermentowane napoje alkoholowe przypominające piwo lub bardziej złożone mieszanki fermentowane, takie jak tzw. Nordic grog. Odkrycia te stanowią najwcześniejsze ślady chemiczne sfermentowanych napojów alkoholowych w tym regionie, datowane na drugą połowę trzeciego tysiąclecia p.n.e." - czytamy w publikacji na łamach "Archeometry".
Co więcej, przeprowadzona analiza wykazała także obecność biomarkerów wiązanych z przetwarzaniem ziarna. To np. kwas azelainowy i sterole roślinne, które wskazują na możliwość wykorzystania zbóż (pszenicy lub jęczmienia) oraz owoców, a także potencjalne użycie żywic dla konserwacji lub aromatyzacji napojów. Wykorzystanie pszenicy czy jęczmienia jest szczególnie ciekawe, bo najstarsze dowody uprawy zbóż w tym regionie pochodzą dopiero z późnej epoki brązu.
Jak tłumaczą autorzy publikacji, "sugeruje to możliwość importu surowców do produkcji alkoholu z innych regionów, gdzie uprawa zbóż była już rozwinięta". Mowa o Kujawach i ziemi chełmińskiej. "Wskazuje to na istnienie sieci kontaktów i wymiany, co potwierdzają również źródła z innych stanowisk tego regionu" - podają autorzy publikacji.
Znaleziska są silnie powiązane ze społecznością kultury pucharów dzwonowatych, której pojawienie się datowane jest na 4-5 tys. lat temu. Podkreślają, że wykształciła się ona w Europie Zachodniej - konkretnie na Półwyspie Iberyjskim, a następnie rozprzestrzeniła na tereny Europy Środkowej. Jej nazwa związana jest z wyrabianiem charakterystycznych naczyń w kształcie odwróconego dzwonu.
Zdaniem naukowców świadczy to o tym, że spożywanie napojów alkoholowych mogło być integralną częścią rytuałów pogrzebowych i społecznych tej kultury, podobnie jak obserwuje się to w innych regionach Europy. Analogiczne związki organiczne zidentyfikowano również we fragmencie naczynia z następującej później kultury trzcinieckiej, co wskazuje, że tradycja spożywania tych napojów mogła utrzymywać się na tym terenie przynajmniej do wczesnej epoki brązu.
