19 lutego 2025 roku odbyło się pierwsze posiedzenie komisji śledczej ds. Pegasusa, która zajmuje się badaniem legalności i celowości działań z użyciem oprogramowania Pegasus w latach 2015-2023. Jedną z kluczowych postaci w pracach komisji pod egidą Magdaleny Sroki jest minister sprawiedliwości i prokurator generalny za czasów rządów PiS Zbigniew Ziobro. Kogo już przesłuchała komisja? Co udało się ustalić? Kiedy zobaczymy raport końcowy?

  • Pierwsze posiedzenie komisji ds. Pegasusa odbyło się 19 lutego 2025 roku. 
  • Do tej pory na działania komisji wydano około 4,5 miliona złotych.
  • Jak zapewniła kilkanaście dni temu na antenie RMF FM Joanna Kluzik-Rostkowska, raport końcowy komisji ma być gotowy w pierwszym kwartale tego roku.
  • Jakie osoby zeznawały już przed komisją? Co do tej pory udało się ustalić?
  • Bądź na bieżąco. Najnowsze informacje z Polski i ze świata znajdziesz na RMF24.pl.

Czym jest system Pegasus, w sprawie którego została powołana komisja?

Pegasus to system, który został stworzony przez izraelską firmę NSO. W założeniu miał służyć do walki z terroryzmem i zorganizowaną przestępczością. W lipcu 2021 roku opublikowane zostały wyniki międzynarodowego dziennikarskiego śledztwa 17 mediów, w których stwierdzono, że oprogramowanie Pegasus umożliwiało śledzenie co najmniej 180 dziennikarzy, 600 polityków, w tym trzech prezydentów, 10 premierów i jednego króla oraz 85 działaczy praw człowieka i 65 liderów biznesu z różnych krajów.

Przy pomocy Pegasusa można nie tylko podsłuchiwać rozmowy z zainfekowanego smartfona, ale też uzyskać dostęp do przechowywanych w nim innych danych, np. e-maili, zdjęć czy nagrań wideo oraz kamer i mikrofonów. Polskie władze za czasów rządów Prawa i Sprawiedliwości zakupiły ten system i używały go. Chodzi konkretnie o okres od 16 listopada 2015 roku do 20 listopada 2023 roku. Jeden z przesłuchanych przed komisją świadków, Marian Banaś, zeznał, że na zakup systemu do inwigilacji Pegasus wydano 33,4 mln zł, z czego 25 mln zł ze środków Funduszu Sprawiedliwości, a 8,4 mln zł ze środków CBA. Według niego, ówczesny premier Mateusz Morawiecki wiedział o zakupie tego systemu. Kluczową rolę odgrywał jednak minister sprawiedliwości i prokurator generalny Zbigniew Ziobro. 

Co miała ustalić komisja śledcza ds. Pegasusa?

Sejmowa komisja śledcza ds. Pegasusa została powołana 17 stycznia 2024 roku. Pierwsze posiedzenie odbyło się 19 lutego 2025 roku. W tym miesiącu można będzie więc podsumować rok pracy komisji. Miała zbadać legalność, okoliczności i skalę użycia systemu Pegasus przez polskie służby specjalne wobec obywateli, w tym polityków, prokuratorów i dziennikarzy. Komisja analizuje także, czy dochodziło do nadużyć, nielegalnej inwigilacji oraz kto konkretnie podejmował decyzje o zakupie i stosowaniu tego narzędzia. 

Kto zasiada w komisji śledczej ds. Pegasusa? Skład

Aktualnie w komisji zasiada 10 posłów:

  • Magdalena Sroka (PSL, dawniej Trzecia Droga) - przewodnicząca,
  • Joanna Kluzik-Rostkowska (KO) - zastępca przewodniczącej,
  • Sławomir Ćwik (Polska 2050) - zastępca przewodniczącej,
  • Tomasz Trela (Lewica) - zastępca przewodniczącej,
  • Przemysław Wipler (Konfederacja) - zastępca przewodniczącej,
  • Mateusz Bochenek (KO),
  • Mariusz Gosek (PiS),
  • Patryk Jaskulski (KO),
  • Sebastian Łukaszewicz (PiS),
  • Witold Zembaczyński (KO).

Kogo udało się przesłuchać?

Przed komisją zeznawało wielu ważnych polityków, funkcjonariuszy czy urzędników państwowych, m.in. prezes PiS Jarosław Kaczyński; były prezes Najwyższej Izby Kontroli Krzysztof Kwiatkowski (to on ujawnił dokumenty potwierdzające, że 25 milionów złotych na zakup Pegasusa dla CBA zostało przekazanych z Funduszu Sprawiedliwości, który podlegał Ministerstwu Sprawiedliwości). 29 września przed komisją - po wielokrotnym niestaweniu się - zeznawał Zbigniew Ziobro. Jego przesłuchanie trwało ok. 8 godzin.

Zeznawali też m.in. były szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Piotr Pogonowski; były prezes Orlenu, którego nazwisko pojawia się w kontekście Pegasusa, czyli Daniel Obajtek czy pokrzywdzony i inwigilowany Krzysztof Brejza. W Prokuraturze Krajowej ws. Pegasusa zeznawał natomist wicepremier, minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski.

Co ustaliła komisja ds. Pegasusa? Kiedy będzie raport końcowy?

Członkowie komisji wielokrotnie informowali, że prace przeciągają się ze względu na długie oczekiwanie na materiały ze służb specjalnych, którymi te niechętnie się dzielą. O końcowym raporcie z prac mówiła posłanka Koalicji Obywatelskiej Joanna Kluzik-Rostkowska, która była naszym gościem w Popołudniowej rozmowie w RMF FM 19 stycznia tego roku. 

Będzie niebawem - stwierdziła polityczka, a dociskana kolejnymi pytaniami, zapowiedziała: To się stanie na pewno przed upływem tego pierwszego kwartału. My naprawdę finiszujemy. Skończylibyśmy tę pracę wcześniej, gdyby nie dwa powody, na które nie mamy wpływu. Pierwszy taki, że co prawda służby zaczęły z nami współpracować, ale z opóźnieniem bardzo dużym. Dużą część materiałów powinniśmy mieć znacznie wcześniej. A drugi powód to ci świadkowie, którzy odmawiali przychodzenia do nas.

Jakie są najnowsze informacje, któymi podzieliła się komisja?

Sejmowa komisja śledcza ds. Pegasusa złoży kolejne dwa kolejne zawiadomienia do prokuratury. Te będą dotyczyć byłych szefów SKW i ABW, Macieja Materki i Piotra Pogonowskiego. Komisja zarzuca im m.in. niedopełnienie obowiązków i przekroczenie uprawnień poprzez dopuszczenie systemu Pegasus do użytku bez wymaganych akredytacji.