Antybiotyki i pozostałości innych leków, które trafiają do ścieków, są coraz większym problemem, ale naukowcy z Finlandii znaleźli na to sposób. Wykorzystując korę sosnową z dodatkiem tlenku żelaza, opracowali tani i ekologiczny filtr.
- Farmaceutyki w ściekach stanowią poważne zagrożenie dla środowiska i zdrowia publicznego.
- Naukowcy z Finlandii opracowali tani filtr z kory sosnowej i tlenku żelaza, skuteczny w usuwaniu leków.
- Skuteczność nowej metody sięga nawet 99,7 proc. dla niektórych substancji.
- Bądź na bieżąco! Wejdź na stronę główną RMF24.pl
Już od lat narasta problem farmaceutycznych zanieczyszczeń w środowisku. Resztki leków i ich metabolitów, które wydalają pacjenci, trafiają do ścieków komunalnych, szpitalnych czy przemysłowych. Niestety, standardowe metody oczyszczania nie są w stanie usunąć wszystkich tych substancji, przez co nawet po oczyszczeniu, do rzek i jezior przedostają się groźne dla środowiska mikrozanieczyszczenia. Wśród nich są antybiotyki, które mogą przyczyniać się do rozwoju oporności bakterii - jednego z największych wyzwań współczesnej medycyny.
W 2024 roku Unia Europejska wprowadziła nową dyrektywę dotyczącą oczyszczania ścieków komunalnych, która nakłada obowiązek skuteczniejszego usuwania mikrozanieczyszczeń. W praktyce oznacza to konieczność wdrażania nowych technologii i inwestowania w innowacyjne rozwiązania.
Odpowiedzią na te wyzwania może być rozwiązanie opracowane przez naukowców z Uniwersytetu w Oulu w Finlandii. Zespół badaczy kierowany przez Mahdiyeh Mohammadzadeh sięgnął po surowiec pozornie niepozorny: korę sosnową, będącą odpadem przemysłu drzewnego.
Jak się okazuje, ta naturalna substancja - wzbogacona magnetytem, czyli tlenkiem żelaza (Fe3O4) - doskonale sprawdza się jako filtr pochłaniający farmaceutyczne zanieczyszczenia.
Kora sosnowa zawiera liczne związki polifenolowe, które umożliwiają jej modyfikację magnetytem. Dzięki temu filtr z tak przygotowanej kory potrafi wyłapywać z wody m.in. antybiotyki (trimetoprim), leki przeciwdepresyjne (wenlafaksyna), przeciwbólowe (ketoprofen), na nadciśnienie (losartan) i wiele innych powszechnie stosowanych leków.
W czteromiesięcznym pilotażowym badaniu skuteczność nowego filtra z kory sosnowej wynosiła zwykle kilkadziesiąt procent, ale w niektórych przypadkach przekraczała aż 90 procent! Dla trimetoprimu osiągnięto imponujący wynik ponad 99,7 proc., a dla wenlafaksyny - 93,7 proc. To wyniki, które dają nadzieję na realną poprawę stanu naszych wód.
Naukowcy z Oulu poszli nawet o krok dalej, opracowując bionanokompozyty kobaltowo-magnetytowe, które skutecznie degradowały antybiotyk lewofloksacynę. To pokazuje, że technologia może być jeszcze bardziej zaawansowana i elastyczna, dostosowując się do różnych typów zanieczyszczeń.
Oczyszczanie ścieków za pomocą aktywnego węgla czy ozonowania jest skuteczne, ale kosztowne. Tymczasem kora sosnowa to materiał szeroko dostępny i tani - szczególnie w krajach leśnych, jak Finlandia czy Polska.
Choć innowacje technologiczne są ważne, Mahdiyeh Mohammadzadeh przypomina, że każdy z nas ma wpływ na stan środowiska.
Cytat
W domu nigdy nie spłukuj antybiotyków do kanalizacji ani nie wrzucaj ich do odpadów zmieszanych.
Pamiętajmy, że niewykorzystane leki można zwrócić do apteki. To ważne, bo w ten sposób możemy ograniczyć ilość farmaceutyków, które trafiają do ścieków i, docelowo, do rzek czy jezior.
