Najnowsze badania naukowców z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles rzucają nowe światło na długofalowe korzyści zdrowotne związane z ciążą i karmieniem piersią. Wyniki opublikowane w prestiżowym czasopiśmie naukowym "Alzheimer’s & Dementia" wskazują, że kobiety, które były w ciąży i karmiły piersią, mogą cieszyć się nieznacznie lepszą sprawnością umysłową w późniejszym wieku. Odkrycie to otwiera nowe perspektywy w profilaktyce choroby Alzheimera i innych schorzeń neurodegeneracyjnych, które dotykają kobiety znacznie częściej niż mężczyzn.
- Najnowsze badania wskazują, że ciąża i karmienie piersią mogą poprawiać sprawność umysłową kobiet po menopauzie.
- Każdy miesiąc ciąży i karmienia piersią przekładał się na lepsze wyniki w testach poznawczych.
- Mechanizmy ochronne mogą mieć podłoże zarówno biologiczne, jak i społeczne.
- Odkrycia mogą pomóc w opracowaniu nowych metod profilaktyki chorób neurodegeneracyjnych.
Badanie objęło ponad 7 tysięcy kobiet w wieku około 70 lat, które przez okres do 13 lat były corocznie oceniane pod kątem funkcji poznawczych. Analizowano dane pochodzące z szeroko zakrojonych projektów badawczych: Women’s Health Initiative Memory Study oraz Women’s Health Initiative Study of Cognitive Aging. Uczestniczki poddawano szczegółowym wywiadom dotyczącym ich życia, ciąż i opieki nad dziećmi, a także testom oceniającym pamięć werbalną, pamięć wzrokową oraz ogólną sprawność umysłową.
Wyniki badań wykazały, że zarówno czas spędzony w ciąży, jak i okres karmienia piersią, mają pozytywny wpływ na kondycję umysłową kobiet po menopauzie. Każdy dodatkowy miesiąc ciąży wiązał się z nieznacznym, lecz mierzalnym wzrostem ogólnego wyniku w testach poznawczych. Podobną zależność zaobserwowano w przypadku karmienia piersią – każdy miesiąc przekładał się na wyższe wyniki w zakresie pamięci werbalnej i wzrokowej.
Kobiety, które były w ciąży średnio przez 30,5 miesiąca, osiągały o 0,31 proc. wyższe ogólne wyniki poznawcze w porównaniu do tych, które nigdy nie były w ciąży. Z kolei kobiety karmiące piersią przez łącznie 11,6 miesiąca mogły liczyć na wzrost wyniku o 0,12 proc. Choć wartości te wydają się niewielkie, są porównywalne do efektów innych znanych czynników ochronnych, takich jak niepalenie papierosów czy wysoka aktywność fizyczna.
Dotychczasowe badania skupiały się głównie na krótkoterminowych zmianach w funkcjonowaniu mózgu po porodzie, często związanych z przejściowym pogorszeniem pamięci i koncentracji. Najnowsze odkrycia sugerują jednak, że w dłuższej perspektywie macierzyństwo może sprzyjać utrzymaniu dobrej kondycji umysłowej.
Kobiety, które przeszły przez ciążę, uzyskiwały średnio o 0,60 punktu wyższe wyniki w testach poznawczych niż te, które nigdy nie rodziły. Podobnie, kobiety karmiące piersią miały lepsze wyniki w zakresie pamięci werbalnej.
Naukowcy podkreślają, że mechanizmy stojące za tym zjawiskiem nie są jeszcze w pełni poznane. W grę mogą wchodzić zarówno zmiany biologiczne zachodzące w mózgu podczas ciąży i laktacji, jak i czynniki społeczne, takie jak wsparcie ze strony dorosłych dzieci czy większa aktywność społeczna.
Autorzy badania wskazują, że posiadanie większej liczby dzieci może sprzyjać zdrowiu psychicznemu poprzez budowanie sieci wsparcia, redukcję stresu i promowanie zdrowych nawyków.
Zespół badawczy planuje kontynuować prace nad identyfikacją konkretnych mechanizmów, które łączą historię rozrodczą kobiety z odpornością na choroby neurodegeneracyjne. Zdaniem naukowców poznanie tych procesów może doprowadzić do opracowania nowych terapii, zarówno farmakologicznych, jak i społecznych, które będą naśladować naturalne efekty ochronne obserwowane u kobiet w związku z macierzyństwem.
W kontekście starzejącego się społeczeństwa i rosnącej liczby przypadków choroby Alzheimera, nawet niewielkie zmiany w ryzyku zachorowania mają ogromne znaczenie na poziomie społecznym. Odkrycia te mogą też stanowić punkt wyjścia do dalszych badań nad wpływem zmieniających się trendów demograficznych na zdrowie mózgu kobiet w późniejszym wieku.
