- Po więcej aktualnych informacji zapraszamy do RMF24.pl
Obecna fala protestów jest największa od 2022 roku, kiedy to śmierć młodej kobiety w areszcie wywołała ogólnokrajowe demonstracje, które sparaliżowały Iran na wiele tygodni. Wówczas organizacje praw człowieka informowały o setkach ofiar śmiertelnych.
Protesty, które wybuchły w tym tygodniu z powodu gwałtownie rosnącej inflacji, rozprzestrzeniły się na cały kraj. Najbardziej gwałtowne starcia z siłami bezpieczeństwa mają miejsce w zachodnich prowincjach. W południowym mieście Zahedan, gdzie mieszka większość irańskiej mniejszości Beludżów, organizacja Hengaw zajmująca się prawami człowieka poinformowała, że protestujący skandowali m.in. hasła "śmierć dyktatorowi".
Donald Trump w piątkowym wpisie w mediach społecznościowych zapowiedział gotowość do działania na rzecz irańskich demonstrantów. "Jesteśmy gotowi" - napisał prezydent USA. W czerwcu Stany Zjednoczone przeprowadziły ataki na irańskie obiekty nuklearne, dołączając do izraelskiej kampanii wymierzonej w program atomowy i dowództwo wojskowe Iranu.
Groźby USA wobec Iranu znajdują przedłużenie w działaniach wojskowych. W czerwcu 2025 roku Stany Zjednoczone przeprowadziły ataki na irańskie obiekty nuklearne, dołączając do izraelskiej kampanii wymierzonej w program atomowy i dowództwo wojskowe Iranu.
Na słowa Trumpa odpowiedział wysoki rangą irański polityk Ali Laridżani, ostrzegając, że amerykańska ingerencja w sprawy wewnętrzne Iranu może zdestabilizować cały region. "Amerykanie powinni wiedzieć, że to Trump rozpoczął tę awanturniczą politykę. Powinni pilnować swoich żołnierzy" - ostrzegł Laridżani, szef irańskiej Rady Bezpieczeństwa Narodowego i doradca najwyższego przywódcy Iranu, ajatollaha Alego Chameneiego. Iran od lat wspiera ugrupowania w Libanie, Iraku i Jemenie. Przewodniczący irańskiego parlamentu stwierdził później, że awanturnictwo Waszyngtonu, spowoduje, że amerykańskie bazy wojskowe w regionie staną się "prawowitym celem" dla irańskich sił.
Prezydent Masud Pezeszkian, wybrany w ostatnich wyborach, przyjął pojednawczy ton i zapowiedział dialog z liderami protestów w sprawie kryzysu kosztów życia. "To my jesteśmy winni... Nie szukajcie winnych w Ameryce czy gdzie indziej. Musimy sami znaleźć rozwiązanie tych problemów" - powiedział Pezeszkian.
Rząd Iranu prowadzi obecnie program liberalizacji gospodarczej, jednak deregulacja rynku walutowego doprowadziła do gwałtownego spadku wartości riala i pogłębiła inflację, która według oficjalnych danych przekracza 36 procent.
Kilka miesięcy po zakończeniu wojny z Izraelem i USA Teheran oświadczył, że nie wzbogaca już uranu, próbując zasygnalizować Zachodowi gotowość do negocjacji, m.in. w kwestiach restrykcji nałożonych na Iran. Do oficjalnych rozmów jeszcze nie doszło.
Z drugiej strony władze kraju wysyłają też wojownicze komunikaty. W niedawno opublikowanym wywiadzie Pezeszkian stwierdził, że Iran jest w stanie "pełnowymiarowej wojny z USA, Europą i Izraelem" i zagroził, że interwencja krajów zachodnich, spowoduje ostrą reakcję Teheranu.