Główny Inspektor IJHARS zabrał głos w sprawie budzącego wątpliwości nazewnictwa produktów roślinnych, w szczególności napojów określanych potocznie jako "mleko roślinne". W opublikowanym stanowisku przypomniano, że określenia zarezerwowane dla mleka i jego przetworów podlegają szczególnej ochronie prawnej i nie mogą być stosowane wobec produktów pochodzenia roślinnego.
- Najnowsze informacje z kraju i ze świata znajdziesz na RMF24.pl. Bądź na bieżąco.
Zgodnie z przepisami prawa unijnego, mleko definiowane jest jako naturalna wydzielina z wymion, pozyskiwana bez dodatków i bez poddawania ekstrakcji. Z kolei przetwory mleczne to produkty uzyskiwane wyłącznie z mleka, przy dopuszczeniu dodatku substancji niezbędnych do ich wytworzenia - pod warunkiem, że nie zastępują one naturalnych składników mleka.
W związku z tym nazwy takie jak ser, jogurt, kefir, masło czy śmietanka są prawnie zastrzeżone wyłącznie dla produktów mlecznych. Nie mogą być używane w odniesieniu do produktów roślinnych - ani bezpośrednio, ani w formach sugerujących podobieństwo.
Inspektorat podkreśla, że zakaz dotyczy nie tylko samego nazewnictwa, ale także wszelkich form prezentacji produktu. Oznacza to, że niedozwolone jest używanie określenia "mleko" nawet w zestawieniu z dodatkowymi wyjaśnieniami, takimi jak "roślinne", czy w formie zaprzeczenia, np. "to nie mleko".
Jako przykład mogący wprowadzać konsumentów w błąd wskazano oznaczenie napoju owsianego hasłem "PSST!...TO NIE MLEK* Roślinnie pyszne", w którym słowo "mlek*" zostało wyróżnione graficznie i uzupełnione symbolem kropli imitującej literę "o". Zdaniem IJHARS, taka forma przekazu może sugerować związek z produktem mleczarskim, co jest niezgodne z obowiązującymi przepisami.
Organ przypomina również, że etykietowanie, reklama i sposób prezentacji żywności nie mogą wprowadzać konsumentów w błąd - zwłaszcza co do charakteru, tożsamości i właściwości produktu.
Podstawą prawną stanowiska są przepisy unijne oraz orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE, w tym głośna sprawa dotycząca oznaczania produktów roślinnych nazwami typowymi dla nabiału.
Jak podkreślono, regulacje te mają na celu nie tylko ochronę konsumentów, ale również zapewnienie uczciwej konkurencji na rynku oraz utrzymanie jakości produktów mlecznych. Ich stosowanie leży w interesie zarówno producentów, jak i przedsiębiorców oraz kupujących.
W praktyce oznacza to jedno: napoje roślinne nie mogą być nazywane "mlekiem" - niezależnie od formy, kontekstu czy użytych zabiegów marketingowych.
