Część wystawy o średniowieczu znika. Protestowała kuria

• Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie zorganizowało wystawę poświęconą średniowieczu.
• Jedna z części wzbudziła kontrowersje - prezentowano tam humorystyczne grafiki nawiązujące do scen biblijnych.
• Kuria gnieźnieńska wyraziła głębokie zaniepokojenie takim wykorzystaniem obrazów.
• Więcej informacji z całej Polskie znajdziesz na stronie głównej RMF24.pl

Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie (Wielkopolskie) informuje, że czasowa wystawa "Re: średniowiecze. 1000 lat, 1000 wersji" miała w zamyśle ukazywać różnorodność średniowiecza.

"To epoka dynamiczna, ciągle na nowo interpretowana w historiografii, obecna w kulturze materialnej, literaturze i sztuce, a także przetwarzana we współczesnej kulturze popularnej" - wskazano w opisie.

Jedna z części ekspozycji wzbudziła jednak kontrowersje.

Szerzej napisał o tym m.in. lokalny portal tvgniezno.pl. W materiale opublikowanym w poniedziałek wieczorem czytamy, że w jednej z części wystawy "zaprezentowano grafiki stylizowane na przedstawienia Męki i Zmartwychwstania Chrystusa, opatrzone humorystycznymi podpisami w konwencji znanej z mediów społecznościowych". Relacjonujący sprawę wystawy portal opublikował m.in. obraz przedstawiający zakrwawionego Chrystusa w koronie cierniowej podpisany: "Kiedy próbujesz wykąpać kota".

Wojciech Szymczak, reporter TV Republika, pokazał na platformie X kolejne przykłady, pisząc o "skandalu w Gnieźnie".

We wtorek zareagowała kuria. Rzecznik archidiecezji gnieźnieńskiej ks. Remigiusz Malewicz wydał oświadczenie, w którym kuria wyraża "głębokie zaniepokojenie sposobem wykorzystania wizerunków oraz obrazów chrześcijańskich" prezentowanych na ekspozycji w muzeum.

"Dla osób wierzących przedstawione obrazy nie są jedynie elementem kulturowego przekazu, lecz stanowią wyraz najgłębszych prawd wiary oraz przestrzeń przeżycia duchowego. Wykorzystywanie ich w kontekście humorystycznym, opatrzonym komentarzami prezentowanymi na wystawie, budzi ból oraz poczucie braku należnego szacunku wśród wiernych" - zaznaczono w oświadczeniu.

Kuria zaznaczyła, że duchowni szanują wolność twórczości artystycznej oraz autonomię instytucji kultury. "Jednocześnie przypominamy, że wolność wyrazu wiąże się z odpowiedzialnością za słowo i obraz, a także z wrażliwością na to, co dla innych stanowi rzeczywistość świętą i szczególnie doniosłą" - podkreślono.

We wtorek po południu na oświadczenie kurii odpowiedziało Muzeum Początków Państwa Polskiego. Władze placówki podkreśliły, że prace, o których mowa, są autorską wypowiedzią artystyczną znawczyni średniowiecznej ikonografii. W oświadczeniu zaznaczono, że autorka i pozostali twórcy wystawy nie zamierzali nikogo obrażać czy ośmieszać. Wskazano, że instalacja "dotyka zagadnienia, jak współczesny język komunikacji - memy - rezonuje z estetyką epoki".

"Rozumiemy, że taka prezentacja może budzić skrajne emocje. Naszą intencją nie było obrażanie kogokolwiek, jednak wsłuchując się w głos naszych odbiorców, uszanowaliśmy ich zdanie i memy wzbudzające najwięcej kontrowersji usunęliśmy z wystawy w porozumieniu z twórczynią" - zaznaczono.

W oświadczeniu muzeum wskazano także, iż obecnie średniowieczna ikonografia jest często traktowana w kulturze masowej jako memy, co ma ilustrować część wystawy. Zaznaczono także, że "specyficzny sposób przedstawiania postaci, odbierany dziś wręcz jako karykaturalny, współgra z humorem internetowym". Przypomniano przy tym, że średniowieczni skrybowie i iluminatorzy umieszczali na marginesach ksiąg religijnych sceny komiczne, groteskowe, czy wręcz rubaszne. "Dokładnie odwrotnie, jak w memach groteskowe teksty towarzyszą oryginalnym miniaturom" - zaznaczono.