Wyniki przełomowego, dziesięcioletniego badania klinicznego podważają skuteczność jednej z najczęściej wykonywanych operacji ortopedycznych na świecie - częściowej meniscektomii. Naukowcy wykazali, że zabieg ten nie tylko nie przynosi oczekiwanej ulgi w bólu kolana, ale może wręcz pogarszać stan pacjentów w dłuższej perspektywie.
- Częściowa meniscektomia nie poprawia objawów ani funkcji kolana w porównaniu z zabiegiem pozorowanym (placebo).
- Pacjenci po operacji częściej doświadczają pogorszenia stanu zdrowia, szybszego rozwoju choroby zwyrodnieniowej i konieczności kolejnych zabiegów.
- Mimo licznych dowodów na nieskuteczność, procedura ta wciąż jest rutynowo wykonywana w wielu krajach.
Częściowa meniscektomia, czyli chirurgiczne usunięcie uszkodzonej części łąkotki, od lat była uznawana za skuteczny sposób leczenia bólu kolana. Najnowsze, dziesięcioletnie badanie kliniczne, przeprowadzone w Finlandii, całkowicie podważa to przekonanie. Naukowcy dowiedli, że zabieg ten nie daje żadnej przewagi nad operacją pozorowaną, a pacjenci, którzy przeszli rzeczywistą operację, po latach czują się gorzej niż ci, którzy jej nie mieli.
Częściowa meniscektomia należy do najczęściej wykonywanych zabiegów ortopedycznych na świecie. Choć w Finlandii jej popularność maleje, w wielu krajach nadal jest standardowym postępowaniem w przypadku uszkodzenia łąkotki. Wyniki badania FIDELITY pokazują jednak, że pacjenci po tej operacji nie odczuwają poprawy w zakresie bólu czy sprawności kolana w porównaniu z osobami, które przeszły jedynie zabieg pozorowany.
Analiza długoterminowych efektów wykazała, że osoby po częściowej meniscektomii częściej zgłaszały nasilone objawy bólowe i gorszą funkcję kolana. Ponadto, u tych pacjentów szybciej rozwijała się choroba zwyrodnieniowa stawu kolanowego, a ryzyko konieczności kolejnych operacji było wyższe niż w grupie placebo.
Badanie FIDELITY wyróżnia się rygorystycznym podejściem metodologicznym. Uczestnicy z uszkodzeniem łąkotki zostali losowo przydzieleni do grupy operowanej lub do grupy placebo, a ich stan zdrowia monitorowano przez dekadę. Ponad 90 proc. z 146 uczestników ukończyło badanie, co świadczy o wysokim poziomie zaangażowania pacjentów i sprawnej współpracy między pięcioma szpitalami.
Wyniki badania sugerują, że przyczyną bólu kolana nie zawsze jest uszkodzenie łąkotki, a raczej zmiany zwyrodnieniowe związane z wiekiem. Dotychczasowa praktyka opierała się na założeniu, że ból po wewnętrznej stronie kolana można skutecznie leczyć chirurgicznie, jednak najnowsze dane temu przeczą.
Pomimo rosnącej liczby dowodów na nieskuteczność częściowej meniscektomii, zmiana praktyki klinicznej postępuje powoli. Wiele organizacji medycznych nadal zaleca ten zabieg, mimo że niezależne wytyczne sugerują jego zaprzestanie. Badacze podkreślają, jak trudno jest zrezygnować z szeroko stosowanych, lecz nieskutecznych terapii.
Badanie zostało przeprowadzone w pięciu fińskich szpitalach, a wysoki odsetek uczestników, którzy ukończyli badanie, podkreśla zarówno zaangażowanie pacjentów, jak i sprawną współpracę ośrodków medycznych. Projekt FIDELITY jest częścią szerszych działań badawczych mających na celu ocenę skuteczności terapii chirurgicznych.
źródło: sciencedaily.com
