Rząd szykuje rewolucję w urzędach, która ułatwi życie milionom Polaków. 1 lipca wejdą w życie nowe przepisy upraszczające formalności. Dowód osobisty odbierzesz w dowolnej gminie, seniorzy rzadziej wymienią dokumenty, a sprawy dla dzieci załatwisz szybciej przez internet.
- 1 lipca 2026 wchodzą kluczowe zmiany w prawie dotyczącym dowodów osobistych, aktów stanu cywilnego, paszportów i obywatelstwa.
- Seniorzy po 70. roku życia będą mogli korzystać z dowodu osobistego przez 15 lat, co znacznie ułatwi im życie i odciąży urzędy.
- Odbiór dowodu będzie możliwy w dowolnej gminie w Polsce, co ułatwi życie osobom często zmieniającym miejsce zamieszkania.
- Nowe przepisy wprowadzają wygodne rozwiązania dla rodzin i osób niezdolnych do wizyty w urzędzie, m.in. elektroniczne zgłaszanie utraty dokumentu dzieci.
- Najnowsze informacje z kraju i ze świata znajdziesz na RMF24.pl. Bądź na bieżąco.
Rządowy projekt nowelizacji obejmuje cztery kluczowe akty prawne: ustawę o dowodach osobistych, Prawo o aktach stanu cywilnego, ustawę o dokumentach paszportowych oraz ustawę o obywatelstwie polskim. Reforma ta jest efektem wieloletnich analiz, konsultacji społecznych i odpowiedzi na postulaty zarówno obywateli, jak i urzędników oraz Rzecznika Praw Obywatelskich.
Celem zmian jest uproszczenie procedur administracyjnych, ograniczenie biurokracji, zwiększenie dostępności usług oraz dalsza cyfryzacja państwa. Nowe przepisy mają wejść w życie 1 lipca 2026 roku, a część rozwiązań technicznych będzie wdrażana etapami.
Jedną z najważniejszych zmian jest wydłużenie ważności dowodu osobistego dla osób po 70. roku życia. Seniorzy będą mogli korzystać z dowodu przez 15 lat, co oznacza, że nie będą musieli tak często wymieniać dokumentu, jak dotychczas. Resort wyjaśnia, że osoby starsze rzadziej aktualizują dane osobowe, dlatego rzadziej wymagają nowego dowodu. To rozwiązanie ma również zmniejszyć obciążenie urzędów i poprawić komfort życia seniorom.
Warto jednak pamiętać, że warstwa elektroniczna dowodu osobistego - umożliwiająca m.in. korzystanie z podpisu elektronicznego - będzie ważna przez 10 lat. Po tym okresie konieczna będzie wymiana dokumentu, by nadal korzystać z funkcji cyfrowych.
Nowelizacja przynosi także długo oczekiwane udogodnienie - odbiór dowodu osobistego będzie możliwy w dowolnej gminie w Polsce, a nie tylko tam, gdzie został złożony wniosek. To rozwiązanie szczególnie ucieszy osoby często zmieniające miejsce zamieszkania lub przebywające czasowo poza miejscem zameldowania.
Projekt ustawy wprowadza szereg ułatwień dla rodzin. Wnioski o dowód osobisty dla dziecka będą mogli składać tylko rodzice z pełną władzą rodzicielską, a utratę dokumentu dziecka będzie można zgłosić elektronicznie - pod warunkiem potwierdzenia powiązania w rejestrze PESEL.
Również osoby niezdolne do osobistej wizyty w urzędzie otrzymają nowe możliwości. Będą mogły zgłosić utratę, zniszczenie lub podejrzenie nieuprawnionego wykorzystania dowodu osobistego w miejscu swojego pobytu, a także jednocześnie złożyć wniosek o wydanie nowego dokumentu.
Zmiany obejmują także rozszerzenie uprawnień urzędników w zakresie weryfikacji tożsamości. Uzyskają oni dostęp do rejestru PESEL, rejestru stanu cywilnego oraz Rejestru Dokumentów Paszportowych, co pozwoli na szybsze i skuteczniejsze załatwianie spraw obywatelskich.
Nowelizacja przewiduje również nowe zasady unieważniania dowodów osobistych. Konsulowie będą mogli samodzielnie unieważniać dokumenty w Rejestrze Dowodów Osobistych, a w przypadku oczywistej pomyłki urzędnika - istnieje możliwość przywrócenia ważności dowodu (dotyczy dokumentów bez warstwy elektronicznej). Nowością jest także obowiązek informowania obywatela o unieważnieniu dowodu, jeśli następuje ono z powodu zmiany danych.
Nowe przepisy przewidują również ułatwienie dla osób najbliższych zmarłego. Będą one miały dostęp do dokumentacji związanej z dowodem osobistym zmarłego członka rodziny, co ma usprawnić załatwianie formalności po śmierci bliskiej osoby.
Większość rozwiązań zacznie obowiązywać od 1 lipca 2026 roku. Część nowości, szczególnie tych wymagających wdrożenia nowych systemów informatycznych, będzie wprowadzana stopniowo.
