Nie każdy, kto zmaga się z problemami zdrowotnymi czy edukacyjnymi, będzie miał w tym roku prawo do wydłużenia czasu egzaminu maturalnego. Wytyczne Centralnej Komisji Egzaminacyjnej na rok szkolny 2025/2026 precyzyjnie określają, kto i na jakich zasadach może liczyć na dodatkowe minuty podczas egzaminu dojrzałości.
- Wydłużony czas na maturze przysługuje tylko wybranym grupom uczniów, zgodnie z wytycznymi CKE.
- Sama dysleksja nie daje prawa do wydłużenia czasu egzaminu.
- Chorzy przewlekle nie mają automatycznego prawa do wydłużenia czasu na maturze.
- Decyzja o ograniczeniu dostępu do wydłużonego czasu dla chorych przewlekle wywołała protesty uczniów.
- Bądź na bieżąco! Informacje z Polski i świata znajdziesz na stronie głównej RMF24.pl.
Wokół wydłużenia czasu egzaminu maturalnego w 2026 roku narosło wiele mitów, szczególnie dotyczących dysleksji i chorób przewlekłych.
Zgodnie z wprowadzonymi na maturze zmianami, samo posiadanie opinii o dysleksji, dysortografii czy dysgrafii (bez innych orzeczeń lub zaświadczeń lekarskich) nie uprawnia do wydłużenia czasu egzaminu maturalnego. Uczeń z taką opinią nie może również liczyć na możliwość nieprzenoszenia odpowiedzi na kartę odpowiedzi. To zmiana, która budzi emocje wśród uczniów i rodziców, zwłaszcza że w poprzednich latach niektóre szkoły interpretowały przepisy szerzej.
Choroby przewlekłe - wbrew powszechnym oczekiwaniom, osoby przewlekle chore takiej jak astma, migreny, cukrzyca nie mają automatycznego prawa do wydłużenia czasu. Takie dostosowanie przysługuje im tylko wtedy, gdy są czasowo niesprawne lub ich stan zdrowia w dniu egzaminu wymaga szczególnego wsparcia, potwierdzonego zaświadczeniem lekarskim. W przypadku konieczności zastosowania innych, niestandardowych dostosowań, decyzję podejmuje dyrektor szkoły w porozumieniu z dyrektorem Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej.
Decyzja o zmianie dotyczącej chorób przewlekłych wywołała sporo emocji. Uczniowie domagali się przywrócenia wydłużonego czasu pisania matury, ponieważ - jak podkreślili w petycji skierowanej do Minister Edukacji Barbary Nowackiej - ich sytuacja zdrowotna znacząco wpływa na możliwości efektywnego zdawania egzaminu. W swoim apelu zwrócili uwagę, że przewlekłe choroby często wiążą się z koniecznością przyjmowania leków, wykonywania czynności medycznych w trakcie egzaminu, a także z nagłymi pogorszeniami samopoczucia, które mogą wymagać przerw w pracy. Standardowy czas przewidziany na egzamin nie uwzględnia tych realnych ograniczeń, przez co uczniowie ci są narażeni na dodatkowy stres i mają mniejsze szanse na rzetelne zaprezentowanie swojej wiedzy.
W petycji uczniowie podkreślili, że odebranie im prawa do wydłużonego czasu egzaminu jest dla nich krzywdzące i prowadzi do nierówności wobec innych grup, które nadal mogą korzystać z tego wsparcia. Zwrócili uwagę, że w poprzednich latach uczniowie z chorobami przewlekłymi mogli korzystać z wydłużonego czasu, co pozwalało im na bardziej sprawiedliwe podejście do egzaminu. Decyzja Centralnej Komisji Egzaminacyjnej z sierpnia 2025 roku, która ograniczyła to prawo, została przez nich odebrana jako niezrozumiała i niesprawiedliwa.
Na podstawie Komunikatu Dyrektora CKE z 20 sierpnia 2025 r. z wydłużonego czasu egzaminu maturalnego mogą skorzystać:
- osoby posiadające orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego (ze względu na niepełnosprawność, niedostosowanie społeczne lub zagrożenie niedostosowaniem społecznym),
- uczniowie z orzeczeniem o indywidualnym nauczaniu,
- osoby chore lub niesprawne czasowo, na podstawie zaświadczenia lekarskiego,
- uczniowie z opinią poradni psychologiczno-pedagogicznej o specyficznych trudnościach w uczeniu się - jednak samo posiadanie opinii o dysleksji nie uprawnia do wydłużenia czasu, a jedynie do innych dostosowań,
- uczniowie objęci pomocą psychologiczno-pedagogiczną w roku szkolnym 2025/2026 z powodu sytuacji kryzysowej, traumatycznej, trudności adaptacyjnych lub zaburzeń komunikacji językowej (na podstawie pozytywnej opinii rady pedagogicznej).
Zgodnie z komunikatem Dyrektora CKE z 20 sierpnia 2025 r. dostosowanie egzaminu przysługuje:
- osobom z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego (ze względu na niepełnosprawność, niedostosowanie społeczne lub zagrożenie niedostosowaniem społecznym),
- uczniom z orzeczeniem o indywidualnym nauczaniu,
- osobom chorym lub niesprawnym czasowo oraz z chorobami przewlekłymi (na podstawie zaświadczenia lekarskiego),
- uczniom z opinią poradni psychologiczno-pedagogicznej o specyficznych trudnościach w uczeniu się (np. dysleksja, dysgrafia, dysortografia, dyskalkulia),
- uczniom objętym pomocą psychologiczno-pedagogiczną w roku szkolnym 2024/2025 z powodu trudności adaptacyjnych, zaburzeń komunikacji językowej, sytuacji kryzysowej lub traumatycznej,
- cudzoziemcom i obywatelom Ukrainy (na podstawie pozytywnej opinii rady pedagogicznej),
- osobom z zaburzeniem widzenia barw (na podstawie zaświadczenia lekarskiego).
Aby skorzystać z wydłużenia czasu, uczeń musi przedstawić odpowiednie dokumenty (orzeczenie, opinię, zaświadczenie lekarskie) dyrektorowi szkoły w wyznaczonym terminie. W przypadku cudzoziemców i obywateli Ukrainy wymagana jest pozytywna opinia rady pedagogicznej.
Wydłużenie czasu to tylko jedna z form wsparcia. Uczniowie mogą również liczyć na:
- odrębne arkusze egzaminacyjne,
- odpowiednie miejsce pracy,
- możliwość korzystania ze sprzętu specjalistycznego,
- obecność nauczyciela wspomagającego lub specjalisty,
- indywidualne zasady oceniania.
CKE podkreśla, że celem wprowadzonych zmian jest zapewnienie równości szans, ale bez nadużyć i nieuzasadnionego wydłużania egzaminów.
Pełna lista uprawnionych oraz szczegółowe zasady dostosowań znajdują się w Komunikacie Dyrektora CKE z 20 sierpnia 2025 r. oraz na stronach internetowych szkół i Okręgowych Komisji Egzaminacyjnych.
