Według legendy to rozgniewany diabeł rozsypał tu wór morskiego piasku, by zasypać tutejsze kopalnie srebra. Dziś Pustynia Błędowska, nazywana polską Saharą, to jedno z najbardziej fascynujących miejsc na mapie kraju. Jeśli szukasz niezwykłego pomysłu na weekendowy wypad, odkryj unikalny ekosystem pełen tajemnic, wojskowej historii i zjawisk, które kiedyś przypominały prawdziwą Afrykę.
- Pustynia Błędowska, zwana polską Saharą, to największy obszar lotnych piasków w Polsce, powstały dzięki naturze i działalności człowieka.
- Legenda głosi, że diabeł zasypał okolicę piaskiem, gdy obraził się na mieszkańców wydobywających srebro w Olkuszu.
- W przeszłości można tu było zobaczyć burze piaskowe i fatamorganę, co było ewenementem w Europie.
- Więcej najnowszych i najważniejszych informacji z kraju i ze świata znajdziesz na stronie głównej RMF24.pl
Pustynia Błędowska, nazywana polską Saharą, jest położona na granicy Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej, rozciąga się na powierzchni około 32 kilometrów kwadratowych. Jest to największy w naszym kraju obszar lotnych piasków, który powstał w wyniku współdziałania sił przyrody oraz działalności człowieka. Przez wieki miejsce to ulegało przemianom - od czasów zlodowaceń, przez epokę intensywnego wyrębu lasów w średniowieczu, aż po współczesność, gdy objęto je ochroną jako część Parku Krajobrazowego Orlich Gniazd.
Z Pustynią Błędowską wiąże się niezwykła legenda. Według niej diabeł rozgniewany na ludzi wydobywających srebro w olkuskich kopalniach postanowił zasypać okolicę morskim piaskiem. Przenosząc ogromny wór z piaskiem znad morza, zaczepił nim o wieżę kościoła w Błędowie. W rezultacie cała zawartość rozsypała się po okolicy, tworząc dzisiejszy pustynny krajobraz. Choć to tylko opowieść, podkreśla ona wyjątkowość tego miejsca w polskiej świadomości.
Powstanie Pustyni Błędowskiej to efekt zarówno działania natury, jak i człowieka. Około 2-3 miliony lat temu, podczas zlodowaceń, utworzyła się tu rozległa powierzchnia piasku i żwiru. Z biegiem czasu teren porósł lasami, jednak w XIII wieku, wraz z rozwojem hutnictwa w okolicach Olkusza, rozpoczęto masową wycinkę drzew. Drewno było niezbędne do opalania pieców hutniczych, a wykarczowanie lasów sprawiło, że cienka warstwa gleby ustąpiła miejsca luźnym piaskom. Tak narodziła się pustynia, która od XIX wieku nosi nazwę Pustyni Błędowskiej.
Choć na pierwszy rzut oka pustynia wydaje się jałowa, tętni życiem. Roślinność jest tu przystosowana do ekstremalnych warunków - spotkać można między innymi szczotlichę siwą, której korzenie mogą osiągać nawet kilometr długości. Wiosną i latem pojawiają się barwne kwiaty: pięciornik, macierzanka, płonnik, rozchodnik, goździk kropkowany. Wiele z tych gatunków jest pod ścisłą ochroną. Wśród piasków żyją liczne owady, takie jak błonkówki, trzyszcze i mrówkolwy. Pustynia jest też domem dla ptaków, m.in. skowronka borowego, świergotka polnego i lelka. W dolinie Białej Przemszy można spotkać bobry i łosie, a w rzece żyją pstrągi, strzeble potokowe i minogi strumieniowe.
Jeszcze sto lat temu Pustynia Błędowska była miejscem, gdzie obserwowano zjawiska typowe dla prawdziwych pustyń - burze piaskowe i fatamorganę. W relacjach z początku XX wieku opisywano, jak w upalne południe na horyzoncie pojawiały się falujące, ciemne "jeziora", w których odbijały się wydmy i drzewa. Takie widoki były ewenementem na skalę europejską.
Pustynia Błędowska zapisała się także w historii wojskowości. Podczas II wojny światowej trenowały tu oddziały Afrika Korps generała Erwina Rommla. Po wojnie obszar ten wykorzystywany był jako poligon wojskowy, a w 1999 roku odbyły się tu międzynarodowe manewry wojsk NATO. Pustynia stała się również plenerem filmowym - w latach 60. kręcono tu sceny do słynnego filmu "Faraon" w reżyserii Jerzego Kawalerowicza.
