Rząd przyjął projekt reformy Państwowej Inspekcji Pracy. Proponowane rozwiązania mają m.in. wzmocnić skuteczność instytucji w walce z tzw. śmieciowymi umowami o zatrudnienie, ale nie tylko.

  • Rząd przyjął projekt reformy Państwowej Inspekcji Pracy.
  • Jakie są proponowane rozwiązania? O tym przeczytasz w poniższym artykule.
  • Więcej ważnych informacji z Polski i ze świata znajdziesz na stronie głównej RMF24.pl.

Zobacz również:

Rząd informuje, że proponowane rozwiązania dotyczące reformy Państwowej Inspekcji Pracy mają m.in. wzmocnić skuteczność instytucji w walce z tzw. śmieciowymi umowami o zatrudnienie, stanowiąc jednocześnie realizację zobowiązań Polski wynikających z Krajowego Planu Odbudowy.

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przypomina obowiązujące przepisy prawa pracy, które jasno określają, że umowa o pracę nie może być zastępowana umowami cywilnoprawnymi, jeśli spełnione są warunki stosunku pracy. Chodzi o sytuacje, w których praca wykonywana jest osobiście, w określonym miejscu i czasie, pod kierownictwem oraz za wynagrodzeniem. Umowy cywilnoprawne nie mogą być wykorzystywane do obchodzenia przepisów chroniących pracowników.

Według danych Głównego Urzędu Statystycznego, na koniec II kwartału 2025 roku w Polsce blisko 1,5 mln osób pracowało wyłącznie na podstawie umów zlecenia i umów pokrewnych. To najwyższy wynik od momentu, gdy GUS zaczął publikować takie dane. Eksperci podkreślają, że skala tego zjawiska pokazuje potrzebę reformy Państwowej Inspekcji Pracy. Celem jest skuteczniejsza walka z patologiami rynku pracy, których konsekwencje odczuwają wszyscy uczestnicy rynku.

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przekonuje, że projekt ma wzmocnić zarówno uprawnienia PIP, jak i sądów pracy. Nowe przepisy mają zapewnić skuteczniejsze egzekwowanie prawa pracy, a także większą pewność i jasność procedur zarówno dla pracowników, jak i pracodawców.

Co zakłada projekt ustawy?

Projekt ustawy zakłada przede wszystkim: 

  • przyznanie Państwowej Inspekcji Pracy uprawnienia do zamiany pozornych umów cywilnoprawnych i B2B w umowy o pracę w drodze decyzji administracyjnej,
  • prawo odwołania się przez pracodawcę od decyzji inspektora w terminie 30 dni do sądu pracy i szybszą ścieżkę jego rozpatrzenie przez sąd w ciągu 30 dni,
  • wzmocnienie ochrony praw pracownika na etapie odwołania od decyzji PIP polegające na możliwości udzielenia przez sąd pracy zabezpieczenia, aby w toku postępowania odwoławczego umowa mogła być zmieniona, wypowiedziana lub rozwiązana wyłącznie na zasadach prawa pracy,
  • wymianę informacji i danych między ZUS, PIP i KAS, aby zwiększyć skuteczność w egzekwowaniu prawa pracy przez PIP oraz możliwości przeprowadzania przez PIP zdalnych kontroli,
  • zwiększenie kar za wykroczenia przeciwko prawom pracowniczym.

W projekcie znalazły się również rozwiązania o charakterze prewencyjnym:

  • możliwość wydania pracodawcy przez Państwową Inspekcję Pracy wiążącego polecenia usunięcia naruszeń już na etapie kontroli, którego wykonanie ma na celu przywrócenie stanu zgodnego z prawem,
  • wprowadzenie instytucji interpretacji indywidualnej wydawanej przez Głównego Inspektora Pracy na wniosek pracodawcy, której celem jest wyjaśnienie sposobu stosowania przepisów prawa pracy w zakresie ustalenia, czy określony stosunek prawny spełnia przesłanki umowy o pracę.

Teraz projektem ustawy zajmie się Sejm.