Utrata wagi to nie tylko poprawa wyglądu czy samopoczucia - to przede wszystkim szereg korzyści zdrowotnych, które mogą znacząco wpłynąć na funkcjonowanie całego organizmu. Dotychczas naukowcy wiedzieli, że zrzucenie zbędnych kilogramów zmniejsza ryzyko rozwoju chorób metabolicznych, takich jak cukrzyca typu 2 czy schorzenia układu sercowo-naczyniowego. Teraz okazuje się, że obniżenie masy ciała ogranicza też przewlekły stan zapalny toczący się w tkance tłuszczowej. Piszą o tym na łamach czasopisma "Nature Metabolism" naukowcy z Uniwersytetu Południowej Danii.
- Otyłość to nie tylko nadmiar kilogramów, ale także przewlekły stan zapalny w tkance tłuszczowej.
- Przewlekły stan zapalny sprzyja insulinooporności, cukrzycy typu 2 i chorobom serca.
- Badacze z Uniwersytetu Południowej Danii przeanalizowali zmiany w tkance tłuszczowej u pacjentów po operacji bariatrycznej.
- Wyniki te napawają nadzieją osoby walczące z otyłością - organizm ma zdolność regeneracji nawet po latach choroby.
Otyłość to nie tylko nadmiar kilogramów - to także przewlekły stan zapalny toczący się w tkance tłuszczowej. Taki stan sprzyja rozwojowi insulinooporności, a w konsekwencji cukrzycy typu 2 oraz chorobom serca. Zmiany te są wynikiem nadmiernej liczby komórek układu odpornościowego, które gromadzą się w tkance tłuszczowej, prowadząc do jej nieprawidłowego funkcjonowania. Do tej pory nie było jasne, czy sama tkanka tłuszczowa może odzyskać zdrowie po utracie wagi, czy też zachowuje swoistą "pamięć" stanu otyłości.
Zespół badaczy z Uniwersytetu Południowej Danii, kierowany przez Anne Loft, Jespera Grud Skata Madsena oraz Susanne Mandrup, przeprowadził szczegółowe analizy komórkowe i molekularne tkanki tłuszczowej u pacjentów z otyłością. Badania programu ATLAS objęły trzy kluczowe etapy terapii pacjentów poddanych operacji bariatrycznej. Pierwsze badania badania przeprowadzono przy stanie wyjsciowym pacjentów. Drugi etap następował jeszcze przed operacją zmniejszenia żołądka, u pacjentów, którzy redukcję wagi o 5-10 proc. osiągnęli dzięki zmianom diety. Trzeci etap nastepował dwa lata po operacji, po znaczącej utracie masy ciała (20-45 proc.).
Po dwóch latach od operacji bariatrycznej, kiedy pacjenci zredukowali masę ciała o 20-45 proc., naukowcy zaobserwowali wyraźne zmiany w tkance tłuszczowej. Przede wszystkim znacząco zmniejszyła się liczba komórek układu odpornościowego. Ich poziom zbliżył się do wartości obserwowanych u osób szczupłych. To bardzo istotna poprawa, bowiem komórki te odpowiadają za stan zapalny i obniżoną wrażliwość na insulinę w tkance tłuszczowej. Już lokalna insulinooporność może przekładać się na cały organizm, zwiększając ryzyko rozwoju cukrzycy i innych powikłań związanych z otyłością. Dodatkowo, badacze odnotowali wzrost liczby komórek naczyń krwionośnych, co może poprawiać dostarczanie tlenu i składników odżywczych do tkanki tłuszczowej. Co więcej, ekspresja genów we wszystkich typach komórek wróciła do poziomu charakterystycznego dla osób szczupłych.
Ciekawym aspektem badań była analiza tkanki tłuszczowej po umiarkowanej utracie masy ciała (5-10 proc.). Choć klinicznie wiadomo, że już tak niewielka redukcja wagi poprawia ogólnoustrojową wrażliwość na insulinę, naukowcy nie zaobserwowali jeszcze wtedy spadku stanu zapalnego w tkance tłuszczowej. Oznacza to, że początkowa poprawa wrażliwości na insulinę nie wynika z obniżenia stanu zapalnego.
Zespół badaczy zauważył jednak wzrost liczby specyficznych prekursorów komórek tłuszczowych oraz zwiększoną aktywność genów odpowiedzialnych za tworzenie nowych, zdrowszych komórek tłuszczowych. To sugeruje, że nawet umiarkowana utrata wagi może sprzyjać powstawaniu nowych, lepiej funkcjonujących komórek tłuszczowych, co pośrednio wpływa na poprawę metabolizmu.
Jednym z najważniejszych wniosków z badań jest to, że po znaczącej utracie masy ciała tkanka tłuszczowa w dużej mierze upodabnia się do tej obserwowanej u osób szczupłych. Oznacza to, że "pamięć" otyłości nie jest tak trwała, jak wcześniej sądzono. Nawet po wielu latach zmagania z nią tkanka tłuszczowa może odzyskać zdrowe funkcje, jeśli tylko zostanie zredukowana masa ciała.
Wyniki duńskiego zespołu mają ogromne znaczenie dla zrozumienia mechanizmów zdrowienia organizmu po utracie wagi. Pokazują, że nawet umiarkowana redukcja masy ciała przynosi wymierne korzyści, a znaczna utrata wagi może niemal całkowicie przywrócić zdrowie tkanki tłuszczowej. To dobra wiadomość dla osób walczących z otyłością - organizm ma zdolność regeneracji, a zmiany na poziomie komórkowym są możliwe nawet po długotrwałym stanie chorobowym.
