Podatki towarzyszą ludzkości od tysięcy lat. Choć dziś są nieodłącznym elementem funkcjonowania państw, ich początki sięgają czasów, kiedy 5000 lat temu faraonowie Egiptu pobierali daniny w zamian za ochronę i porządek.
- Podatki istnieją od ponad 5000 lat - ich początki sięgają starożytnego Egiptu.
- Egipcjanie płacili podatki w zbożu, bydle i pracy, a wysokość opłat zależała od urodzaju i poziomu Nilu.
- Już w starożytności podatnicy narzekali na fiskusa - zachowały się listy z wyrazami niezadowolenia.
- Bądź na bieżąco! Wejdź na stronę główną RMF24.pl
Starożytny Egipt to nie tylko mumie, piramidy i potężni faraonowie. To także miejsce, gdzie narodził się pierwszy znany na świecie system podatkowy. Już około 3000 roku p.n.e., za czasów Pierwszej Dynastii, Egipcjanie zostali zobligowani do oddawania części swoich plonów i dóbr władcy. Faraon co drugi rok podróżował po swoim królestwie, by osobiście pobierać podatki - a Egipcjanie musieli przekazywać mu część zboża, bydła, tkanin czy innych cennych produktów.
Nie brakowało również stałych opłat: od bydła, zboża, domów czy nawet od wykonywanej pracy. W razie potrzeby - np. wojny lub nowego pomnika - faraon nakładał dodatkowe, jednorazowe podatki. Ci, którzy nie byli w stanie zapłacić, musieli odpracować należność na rzecz państwa, często przy budowie monumentalnych grobowców lub świątyń.
Nie wszyscy mieszkańcy Egiptu byli zadowoleni z opodatkowania. Archeolodzy odnaleźli dokumenty i listy, w których Egipcjanie wyrażali swoje niezadowolenie. W jednym z listów kapłan z 1500 roku p.n.e. skarżył się: "To nie mój obowiązek płacić podatek".
Frustracja podatników nie jest więc wynalazkiem naszych czasów. Już 5000 lat temu ludzie narzekali na wysokość i uciążliwość podatków.
Podatki nie były wyłącznie domeną Egiptu. Również w starożytnej Mezopotamii, Sumerze, Chinach, Persji czy Babilonii pojawiały się różne formy opodatkowania. Skrybowie zapisywali należności na glinianych tabliczkach, a świątynie pełniły rolę urzędów podatkowych.
W starożytnym Rzymie za panowania Cezara Augusta wprowadzono nawet podatek od sprzedaży - jednoprocentowy podatek centesima rerum venalium od wszystkich towarów sprzedawanych na rynku.
Ciekawostką jest fakt, że słynny Kamień z Rosetty, dzięki któremu odczytano hieroglify, był częściowo dokumentem podatkowym ogłaszającym nowe prawa fiskalne z 196 roku p.n.e.
Podatki nie ograniczały się jedynie do plonów czy pracy. W starożytności nakładano także cła na towary importowane i eksportowane - praktyka ta sięga już 3000-2000 lat p.n.e. w Anatolii. W Babilonii, Egipcie, Persji i Chinach płacono podatki od nieruchomości, a w średniowiecznej Europie - od wartości ziemi.
Choć przez tysiąclecia systemy podatkowe ewoluowały i różnicowały się, ich podstawowe założenia pozostały niezmienne. Państwo pobiera podatki, by finansować swoje działania i utrzymywać porządek społeczny.
