Wyniki wieloletnich badań, przeprowadzonych przez międzynarodowy zespół naukowców, wskazują, że umiarkowane spożycie kawy i herbaty może mieć korzystny wpływ na zdrowie mózgu i zmniejszać ryzyko rozwoju demencji. Analiza objęła ponad 130 tysięcy uczestników i trwała ponad cztery dekady, co czyni ją jednym z najbardziej kompleksowych projektów badawczych w tej dziedzinie. Praca opublikowana w czasopiśmie "JAMA" wskazuje, że optymalne spożycie kawy to 2-3 filiżanki, a herbaty 1-2 filiżanki dziennie. Wyższe spożycie nie przeszkadza, ale nie przynosi już zwiększenia korzystnych efektów.
- Więcej aktualnych informacji z Polski i ze świata znajdziesz na stronie głównej RMF24.pl.
Naukowcy z Mass General Brigham, Harvard T.H. Chan School of Public Health, Broad Institute of MIT i Harvard University przeanalizowali dane z dwóch dużych, amerykańskich badań, prowadzonych z udziałem pracownikó ochrony zdrowia: Nurses’ Health Study (NHS) oraz Health Professionals Follow-Up Study (HPFS). Łącznie w badaniu wzięło udział blisko 132 tysiące osób, których nawyki żywieniowe, w tym spożycie kawy i herbaty, były monitorowane przez okres sięgający nawet 43 lat.
W trakcie trwania projektu uczestnicy regularnie wypełniali szczegółowe ankiety dotyczące diety, a także poddawani byli ocenie funkcji poznawczych i badaniom przesiewowym w kierunku demencji. Dzięki temu naukowcy mogli nie tylko ocenić długoterminowe wzorce spożycia napojów, ale również powiązać je z rozwojem zaburzeń poznawczych na różnych etapach życia.
Wyniki badania jednoznacznie wskazują, że osoby spożywające umiarkowane ilości kawy (2-3 filiżanki dziennie) lub herbaty (1-2 filiżanki dziennie) były mniej narażone na rozwój demencji w porównaniu z osobami, które piły te napoje rzadko lub wcale. W grupie pijących kawę ryzyko rozwoju demencji było niższe o 18 proc. Co więcej, osoby te rzadziej zgłaszały subiektywne pogorszenie funkcji poznawczych, a także osiągały lepsze wyniki w testach oceniających pamięć i zdolności intelektualne.
Podobne korzyści zaobserwowano w przypadku regularnego spożycia herbaty. Natomiast kawa bezkofeinowa nie wykazywała takiego działania, co sugeruje, że to właśnie kofeina może być kluczowym składnikiem odpowiedzialnym za ochronę mózgu. Naukowcy podkreślają jednak, że oprócz kofeiny zarówno kawa, jak i herbata zawierają liczne związki bioaktywne, takie jak polifenole, które mogą działać przeciwzapalnie i chronić komórki nerwowe przed uszkodzeniami.
Największe korzyści zdrowotne odnotowano u osób, które spożywały 2-3 filiżanki kawy lub 1-2 filiżanki herbaty dziennie. Co ciekawe, wyższe spożycie kofeiny nie wiązało się z negatywnymi skutkami dla funkcji poznawczych, utrzymywał się podobny, korzystny efekt jak przy optymalnej dawce.
Badacze sprawdzili również, czy korzystny wpływ kawy i herbaty zależy od indywidualnych predyspozycji genetycznych do rozwoju demencji. Okazało się, że zarówno osoby o wysokim, jak i niskim ryzyku genetycznym czerpały podobne korzyści z regularnego spożycia tych napojów.
Demencja, m.in. związana z chorobą Alzheimera, to schorzenie, na które obecnie nie ma skutecznych metod leczenia. Dostępne terapie jedynie łagodzą objawy i spowalniają postępy choroby. Dlatego tak istotne jest poszukiwanie sposobów zapobiegania jej rozwojowi. Wyniki opublikowanych dziś badań wskazują, że codzienne nawyki żywieniowe, w tym umiarkowane spożycie kawy i herbaty, mogą stanowić jeden z elementów skutecznej profilaktyki. Eksperci podkreślają przy tym, że choć wyniki są obiecujące, to efekt ochronny nie jest bardzo duży. Kawa i herbata nie powinny więc być traktowane jako jedyny sposób na zachowanie zdrowia mózgu. Kluczowe znaczenie mają także inne czynniki, takie jak aktywność fizyczna, zdrowa dieta, unikanie używek i regularne ćwiczenia umysłowe.
Chociaż badanie dostarcza mocnych dowodów na związek między spożyciem kawy i herbaty a niższym ryzykiem demencji, naukowcy zaznaczają, że konieczne są dalsze analizy, które pozwolą lepiej zrozumieć mechanizmy tego działania. Szczególnie interesujące wydaje się wyjaśnienie roli kofeiny oraz innych składników bioaktywnych obecnych w tych napojach.
