W ostatnich dniach w internecie pojawiła się fala fałszywych informacji dotyczących hantawirusa, w tym teorie spiskowe łączące go ze szczepionkami na Covid-19 oraz wypowiedziami Billa Gatesa. Eksperci i instytucje ostrzegają przed manipulacjami i przypominają, czym naprawdę jest hantawirus oraz jak można się nim zarazić.
- W sieci pojawiły się fałszywe informacje łączące hantawirusa ze szczepionkami na Covid-19.
- Teorie spiskowe powołują się na dokumenty firmy Pfizer, jednak nie potwierdzają one związku przyczynowo-skutkowego.
- Więcej informacji z Polski i świata znajdziesz na RMF24.pl.
W ostatnich dniach internet zalały fałszywe informacje dotyczące hantawirusa. W mediach społecznościowych pojawiły się wpisy sugerujące, że wirus ten jest skutkiem ubocznym szczepionek przeciw Covid-19, zwłaszcza preparatu BNT162b2 opracowanego przez BioNTech i Pfizer. Autorzy tych teorii powołują się na dokumenty firmy Pfizer, które rzekomo mają potwierdzać związek między szczepionką a zakażeniem hantawirusem. Jeden z takich wpisów osiągnął niemal 3 miliony wyświetleń na platformie X.
W rzeczywistości dokumenty, na które powołują się twórcy fake newsów, zawierają listę AESI, czyli wykaz zdarzeń niepożądanych lub objawów klinicznych, które są monitorowane przez organy zdrowia publicznego. Lista ta nie potwierdza jednak związku przyczynowo-skutkowego ze szczepionką. Zgłoszenia pochodziły z różnych krajowych systemów raportowania, takich jak VAERS czy EudraVigilance, i były składane dobrowolnie.
Rzecznicy firmy Pfizer oraz Europejskiej Agencji Leków już w 2022 roku dementowali te informacje, podkreślając, że pojedyncze zgłoszenia nie stanowią dowodu na to, że szczepionka wywołała daną reakcję. Zgłoszone objawy mogą być wynikiem innych chorób lub przyjmowania innych leków.
W sieci popularność zyskują również teorie spiskowe związane z dawnymi wypowiedziami Billa Gatesa. Wykorzystywany jest m.in. wywiad z 2024 roku, w którym Gates ostrzegał przed możliwością wystąpienia kolejnej pandemii w ciągu najbliższych 25 lat. Te wypowiedzi są przedstawiane jako rzekome dowody na to, że epidemie są planowane przez globalne elity w celu osiągnięcia korzyści materialnych.
Ośrodek Analizy Dezinformacji NASK zwraca uwagę, że manipulowanie wynikami badań i wybiórcze cytowanie naukowych raportów to częsta praktyka w dezinformacji zdrowotnej. Popularność takich teorii wynika z trudności w ich samodzielnej weryfikacji przez osoby bez specjalistycznej wiedzy.
Według najnowszych badań NASK, osoby w wieku 18-39 lat najczęściej wykazują skłonność do ufania teoriom spiskowym. W 2020 roku niemal jedna trzecia młodych Polaków kwestionowała pandemię Covid-19, a obecnie to właśnie ta grupa jest najbardziej podatna na dezinformację dotyczącą zdrowia.
Hantawirusy to wirusy odzwierzęce, których głównym rezerwuarem są gryzonie, takie jak myszy, szczury czy nornice. Do zakażenia dochodzi najczęściej poprzez wdychanie powietrza zanieczyszczonego kałem, moczem lub śliną zainfekowanych zwierząt, a także przez uszkodzoną skórę. Według danych WHO rocznie na świecie odnotowuje się od 10 do 100 tysięcy przypadków zakażenia hantawirusem, a przebieg choroby zależy od szczepu wirusa.
W Europie najczęściej występują wirusy Dobrava i Puumala, które wywołują gorączkę krwotoczną z zespołem nerkowym. W Polsce zakażenia są rzadkie i dotyczą głównie pracowników leśnych. Rocznie odnotowuje się od kilku do kilkudziesięciu przypadków, głównie na Podkarpaciu.
Pod koniec kwietnia na statku wycieczkowym MV Hondius potwierdzono pięć przypadków zakażenia hantawirusem, z czego trzy osoby zmarły. Statek ma dotrzeć do Teneryfy, gdzie pasażerowie zostaną skierowani do całkowicie odizolowanego obszaru, zabezpieczonego kordonem sanitarnym. Z ostatnich infromacji wynika, że źródłem niebezpiecznego wirusa mogło być wysypisko śmieci w Ushuai, wysuniętym najbardziej na południe mieście Argentyny, gdzie turyści chodzą obserwować ptaki.
