Władysław Łokietek kończył panowanie jako wybitny władca, wielki dyplomata i znakomity strateg polityczny i wojskowy. Zaczynał jako awanturnik, mały watażka, książątko, jedno z wielu, które miało wielkie ambicje i małe możliwości. Ta przemiana, która dokonała się w czasie kilkunastu lat jego życia zaskakuje po dziś dzień i nie jest do końca zrozumiała. To połączenie historii z wielkimi wydarzeniami, które toczyły się wtedy na ziemiach polskich - podkreśla historyk mediewista Wojciech Fałkowski. Zaczynał jako osoba całkowicie niepoważna, same złe rzeczy możemy o nim mówić. Miał małe horyzonty polityczne, kłócił się z kuzynami z tej samej dynastii piastowskiej. Ogromna przemiana dokonała się w nim, gdy był w okolicy 50. roku życia - podkreśla profesor Wojciech Fałkowski.
Łokietek w młodości był człowiekiem niekulturalnym, traktował brutalnie niewiasty, również skłonny do napadów, zajazdów, porwań. Była to osoba, która nie wyrastała ponad poziom zawadiaki z ulicy, ponad poziom blokowiska. W pewnym momencie on dojrzał. Myślę, że wpływ miała tu odpowiedzialność przed historią. Łokietek stał się wybitną postacią historyczną całej Europy Środkowej, nie tylko Polski - podkreśla profesor Fałkowski.
Władysław Łokietek - wbrew popularnym opiniom - wcale nie musiał mieć drobnej sylwetki - przyznaje w rozmowie z RMF FM historyk mediewista profesor Tomasz Jurek. Niektórzy historycy interpretują, że "Łokietek" to był zadziorny facet, który rozpychał się łokciami. Może chodziło o to, a nie o to, że był mały jak łokieć. Co ciekawe, w języku niemieckim "łokietek" to "ellenbogen". Niemcy z tego trochę śmieją się, bo "ellenbogen" to wielki facet, którego na łokcie można mierzyć. O wyglądzie Władysława Łokietka nie wiemy nic. W tamtych czasach nie było portretów. Na jego nagrobku w Krakowie jest co prawda jego podobizna. Wiemy jednak, że ten nagrobek przekuto w XIX wieku, bo wcześniej był tak zniszczony, że były wątpliwości, czy na tej podobiźnie jest Władysław Łokietek czy może królowa Jadwiga - podkreśla profesor Tomasz Jurek.
Kobiety były dobrym duchem Władysława Łokietka. Po tym, jak ustatkował się, był bardzo wierny swojej żonie. Rola kobiet w jego życiu prywatnym, ale i państwowym, dworskim, była wybitna i przysłużyła się jego przemianie na lepsze. Na początku tych kobiet było wiele, możemy domyślać się, gdy Łokietek wchodził w kolejne romanse, szalał. To zmieniło się po wygnaniu, gdy był w niedoli. Rola kobiet w jego życiu, i siostry, i córki, i matki, jest bardzo ważna. Kobiety miały wyraźnie dobry, kojący wpływ na jego życie - dodaje profesor Fałkowski.
Koronacja Władysława Łokietka na króla Polski było odnowieniem idei przywrócenia królestwa polskiego. Byłą to - jak podkreślają historycy - idea dojrzewająca od połowy XIII wieku, a później zyskała poparcie rycerstwa, duchowieństwa i części mieszczaństwa we wszystkich regionach stając się ideą państwową.
Początkowo miejscem koronacji władców Polski była katedra metropolitalna w Gnieźnie. Tam koronowali zostali Bolesław Chrobry (1024 r.), Mieszko II (1025 r.), Bolesław Śmiały (1076 r.), Przemysław II i Małgorzata (1295 r.) oraz Wacław II (1300 r.).
W okresie rozbicia dzielnicowego Wawel stał się obiektem przetargów pomiędzy rywalizującymi o władzę książętami. Okres politycznego zamętu skończył się rządami księcia Władysława Łokietka (1306-1333), który pokonawszy wrogów zajął Kraków i na Wawelu urządził swoją rezydencję. Po zjednoczeniu ziem polskich, za zgodą Stolicy Apostolskiej, Łokietek koronował się właśnie w Katedrze Wawelskiej.
