28 lutego 1981 roku w Polsce wprowadzono ogólnokrajowy system kartek na mięso i jego przetwory. Był to jeden z najbardziej charakterystycznych symboli kryzysu gospodarczego lat 80. w PRL. System kartkowy, który miał być rozwiązaniem tymczasowym, towarzyszył Polakom przez ponad osiem lat, wpływając na codzienne życie milionów obywateli.
- Równo 45 lat temu, 28 lutego 1981 roku, w Polsce wprowadzono ogólnokrajowy system kartek na mięso i wędliny.
- Jaki był miesięczny przydział? Kiedy zniesiono kartki na mięso? Piszemy o tym w poniższym artykule.
- Więcej ważnych informacji z Polski i ze świata znajdziesz na stronie głównej RMF24.pl.
System kartek na żywność w Polsce funkcjonował w trzech głównych okresach: 1944-1949, 1951-1953 oraz 1976-1989. Pierwsze powojenne kartki na żywność pojawiły się już w 1944 roku, jednak najbardziej znany system kartkowy rozpoczął się w 1976 roku od reglamentacji cukru.
W latach 80. na kartki można było kupić nie tylko mięso, ale także cukier, masło, mąkę, ryż, kaszę, mleko, kawę, herbatę, sól, ocet, mydło, papierosy, alkohol, a nawet benzynę i buty. Po wprowadzeniu stanu wojennego lista produktów reglamentowanych jeszcze się wydłużyła.
Jedynym towarem, którego zwykle nie brakowało, był ocet.
Choć ogólnopolski system kartek na mięso i wędliny w PRL został wprowadzony decyzją z 28 lutego 1981 roku, to realnie zaczął funkcjonować od 1 kwietnia 1981 roku.
Przydział mięsa na kartki był zróżnicowany w zależności od grupy społecznej i zawodowej. Przeciętny miesięczny przydział dla osoby dorosłej wynosił 2,5-4 kg mięsa i jego przetworów. Pracownicy fizyczni mogli liczyć na 4 kg, pracownicy umysłowi na 2,5 kg, a górnicy nawet do 7 kg miesięcznie. Dzieci i osoby wykonujące ciężką pracę fizyczną miały nieco wyższe limity.
W praktyce jednak, nawet posiadając kartki, nie zawsze można było zrealizować cały przydział z powodu braków w sklepach.
Ostatnie kartki na mięso przestały obowiązywać 1 sierpnia 1989 roku. Decyzję o zniesieniu reglamentacji podjęła Rada Ministrów 29 lipca 1989 roku. Był to symboliczny koniec epoki niedoboru i początek przemian gospodarczych, które doprowadziły do wprowadzenia gospodarki rynkowej w Polsce.
Kartki na mięso i inne produkty spożywcze to nie tylko element historii gospodarczej PRL, ale także ważny fragment pamięci społecznej. Dziś, w rocznicę wprowadzenia kartek na mięso, warto przypomnieć sobie, jak wyglądała codzienność w czasach niedoboru i jak wielką wartość miała wtedy zwykła wizyta w sklepie mięsnym.
Obecnie kartki na mięso z czasów PRL mają przede wszystkim wartość kolekcjonerską. Na aukcjach internetowych ceny pojedynczych kartek wahają się od kilku do kilkudziesięciu złotych, w zależności od stanu zachowania i roku wydania. Zestawy różnych bonów towarowych mogą osiągać wartość nawet 60 złotych. Dla wielu osób są one sentymentalną pamiątką po czasach niedoboru i symbolem codziennych trudności.
