Prof. Andrzej Paczkowski - historyk, a w czasach PRL-u działacz opizycji demokratycznej - spoczął na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie. "Andrzej badał historię, ale nie walczył historią" - mówił o nim dyrektor Instytutu Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk dr. hab. Piotr Osęka.
Profesora Andrzeja Paczkowskiego pożegnała rodzina, przyjaciele, historycy, a także ludzie gór - himalaiści, alpiniści i taternicy.
Łączyła nas pasja, praca i bardzo podobne poglądy na temat przyszłości Polski - mówił o Paczkowskim prof. Andrzej Friszke. Podkreślił, że w swej pracy historyka Paczkowski "nigdy nie przybierał pozy sędziego, prokuratora i publicysty".
Andrzej był po prostu dobrym człowiekiem - podkreślił historyk.
Andrzej Paczkowski urodził się 1 października 1938 r. w Krasnymstawie. Studia historyczne na Uniwersytecie Warszawskim zakończył egzaminem magisterskim w 1960 r. Sześć lat później uzyskał tytuł doktora, a habilitację obronił w roku 1975.
W latach 1966-74 Paczkowski był pracownikiem naukowym Pracowni Dziejów Czasopiśmiennictwa Polskiego i Instytutu Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk, później - od 1975 do 1980 r. - pracował w Bibliotece Narodowej. W latach 1980-90 powrócił do PAN, najpierw do Instytutu Historii, a następnie objął funkcję kierownika Zakładu Historii Najnowszej w Instytucie Studiów Politycznych. W okresie od 1990 do 2000 r. był wicedyrektorem ds. naukowych Instytutu Studiów Politycznych PAN. W roku 1991 otrzymał tytuł profesora.
Przez lata Paczkowski uprawiał taternictwo. W latach 1960-74 należał do Zarządu Głównego Klubu Wysokogórskiego, od 1974 do 1995 r. pełnił funkcję prezesa Polskiego Związku Alpinizmu. W latach 1988-1991 był wiceprezesem Międzynarodowej Unii Organizacji Alpinistycznych.
W roku 1980 Paczkowski został członkiem "Solidarności" i rozpoczął działalność w Komisji Zakładowej przy Instytucie Historii PAN. W 1981 r. zaangażował się także w wykłady we Wszechnicy Robotniczej przy Zarządzie Regionu Mazowsze. W tamtym okresie przyczynił się również do powstania deklaracji ideowej Klubów Rzeczpospolitej Samorządnej "Wolność - Sprawiedliwość - Niepodległość".
Współpracował z organem prasowym Regionu Mazowsze "Niezależność", biuletynem "Informacja Solidarności", "Tygodnikiem Wojennym", kwartalnikiem "Krytyka", dwutygodnikiem "KOS", a także był redaktorem merytorycznym w niezależnym Wydawnictwie "In Plus".
W latach 1983-89 Paczkowski uczestniczył w pracach podziemnego Społecznego Komitetu Nauki. W latach 80. często przywoził z zagranicy wydawnictwa i fundusze dla organizacji podziemnych.
W 1999 r. prof. Paczkowski został członkiem Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej. W 2011 r. został wybrany do nowo powołanej Rady IPN, a następnie powołany na jej przewodniczącego.
W 2002 r. Paczkowski zasiadł w Radzie Konsultacyjnej Centrum Monitoringu Wolności Prasy Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich, a w 2013 r. został powołany w skład Rady Muzeum Historii Żydów Polskich "Polin" w Warszawie.
Prof. Paczkowski był autorem wielu prac naukowych dotyczących powojennej historii Polski. Był także laureatem wielu stypendiów międzynarodowych, m.in. w Wiedniu, Waszyngtonie i w Oslo oraz licznych wyróżnień m.in. Nagrody Fundacji na rzecz Nauki Polskiej oraz Nagrody Publicystycznej im. Juliusza Mieroszewskiego przyznawanej przez paryską "Kulturę".
W 1980 r. prof. Paczkowski został odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi, w 2000 r. Krzyżem Kawalerskim, a w 2011 r. Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski. W 2005 r. historyk otrzymał Srebrny Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis".
