Najnowsze badania naukowców z Uniwersytetu w Oulu rzucają zupełnie nowe światło na rolę piersi u kobiet. Dotychczas sądzono, że ich kluczową funkcją jest karmienie potomstwa, a ich rozmiar i kształt tłumaczono przede wszystkim rezerwą energetyczną lub efektem doboru płciowego. Teraz pojawia się kolejna, niezwykle interesująca hipoteza: piersi karmiącej matki mogą też chronić noworodka przed wychłodzeniem, pełniąc istotną rolę w termoregulacji. Dowody na to opublikowano na łamach czasopisma "Evolutionary Human Sciences".
- Kobiece piersi są unikalne w świecie ssaków - są powiększone i widoczne już od dojrzewania, długo przed ciążą.
- Noworodki ludzkie są bardzo wrażliwe na zimno, a ich układ termoregulacji nie jest w pełni rozwinięty.
- Badania fińskich naukowców wykazały, że piersi karmiących kobiet utrzymują wyższą temperaturę niż piersi kobiet niekarmiących i mężczyzn, nawet w chłodniejszych warunkach.
Rozmiar i kształt kobiecych piersi są cechą wyjątkową w świecie ssaków, żaden inny gatunek nie wykazuje tak wyraźnych, stale powiększonych gruczołów sutkowych u samic, które pojawiają się już w okresie dojrzewania, na długo przed pierwszą ciążą. Dotychczasowe teorie dotyczące przyczyn tego zjawiska nie dawały jednoznacznych odpowiedzi. Naukowcy zwracają przy tym uwagę, że u człowieka noworodki są wyjątkowo wrażliwe na spadki temperatury otoczenia. Ich własny układ termoregulacyjny nie jest jeszcze w pełni rozwinięty, przez co łatwo ulegają wychłodzeniu, co może stanowić poważne zagrożenie dla ich zdrowia i życia. Zespół badawczy z Oulu w Finlandii postanowił sprawdzić, czy piersi karmiących matek mogą odgrywać rolę w utrzymaniu odpowiedniej temperatury ciała dziecka.
Badania przeprowadzono w specjalistycznej komorze klimatycznej w Kastelli Research Centre, należącym do Finnish Institute of Occupational Health’s. Uczestniczki eksperymentu, kobiety karmiące piersią, były poddawane różnym temperaturom otoczenia, a naukowcy precyzyjnie mierzyli temperaturę powierzchni ich skóry. Dla porównania, w badaniu wzięli udział także mężczyźni oraz kobiety niekarmiące piersią. Wyniki okazały się zaskakujące.
U kobiet karmiących piersią temperatura powierzchni piersi była wyraźnie wyższa niż u pozostałych uczestników, nawet w warunkach obniżonej temperatury otoczenia. Co więcej, piersi utrzymywały podwyższoną temperaturę niezależnie od zmian w klimatyzowanej komorze.
Każda z osób była poddawana ekspozycji na trzy różne temperatury otoczenia: 32°C, 27°C oraz 18°C. W każdej temperaturze badani przebywali przez 20 minut, a następnie za pomocą kamery termowizyjnej rejestrowano zmiany temperatury powierzchni piersi. Analiza danych wykazała, że piersi karmiących kobiet miały wyższą temperaturę powierzchniową niż u pozostałych uczestników i wykazywały większą odporność na wychłodzenie. Średni spadek temperatury wynosił w ich przypadku zaledwie 2,5°C, podczas gdy u kobiet niekarmiących i mężczyzn było to odpowiednio 4,3°C i 4,7°C. Wyniki te sugerują, że piersi kobiet karmiących są nie tylko naturalnie cieplejsze, ale również skuteczniej chronią przed utratą ciepła w chłodniejszych warunkach.
Naukowcy zwracają uwagę, że taka właściwość może mieć kluczowe znaczenie dla przetrwania noworodka. Bezpośredni kontakt skóry dziecka z ciepłą powierzchnią piersi matki umożliwia efektywny transfer ciepła, chroniąc malucha przed hipotermią. Szeroka powierzchnia kontaktu, wynikająca z kształtu i rozmiaru piersi, dodatkowo wzmacnia ten efekt.
Zdaniem badaczy odkrycie to może stanowić ewolucyjnie uzasadnione wyjaśnienie rozwoju zewnętrznych piersi u ludzi. W przeciwieństwie do większości innych ssaków, u których gruczoły mleczne są mniej widoczne, u ludzi wykształciły się one w sposób umożliwiający nie tylko karmienie, ale także skuteczną ochronę termiczną potomstwa.
To jedno z najciekawszych odkryć dotyczących wczesnej ewolucji człowieka, jakiego udało się dokonać w Finlandii - podkreśla współautor badania, bioarcheolog, prof. Juho-Antti Junno. Jego zdaniem wyniki te mogą zmienić sposób, w jaki postrzegamy rolę piersi w historii naszego gatunku.
