Toni Morrison, która jako pierwsza afroamerykańska obywatelka USA otrzymała w 1993 roku literacką Nagrodę Nobla, zmarła w szpitalu w Nowym Jorku - poinformował jej wydawca, firma Alfred A. Knopf. Pisarka miała 88 lat.

Z opublikowanego komunikatu wynika, że w chwili zgonu, który nastąpił po krótkiej chorobie, przy pisarce byli członkowie jej rodziny oraz przyjaciele.

Morrison urodziła się w 1931 roku w hutniczym mieście Lorain koło Cleveland w stanie Ohio jako Chloe Ardelia Wofford. Była drugim z czworga dzieci spawacza i służącej. W wieku 12 lat przyjęła chrzest w Kościele katolickim z imieniem Antonina (zdrobniale Toni). Ukończyła szkołę średnią jako prymuska i w 1955 roku uzyskała na Uniwersytecie Cornell dyplom magistra literatury amerykańskiej. Potem pracowała dłuższy czas jako wykładowczyni na związanym tradycyjnie z Afroamerykanami waszyngtońskim Uniwersytecie Howarda, gdzie sama zaczynała studia.

W 1958 roku wyszła za mąż za jamajskiego architekta Harolda Morrisona. Rozstali się sześć lat później, gdy Toni była w ciąży z ich drugim synem. Po rozwodzie zaczęła pracować jako redaktorka w różnych wydawnictwach, awansując pod koniec lat 60. na stanowisko starszego redaktora działu literatury pięknej w nowojorskiej oficynie Random House. Jak zaznaczają jej biografowie, odegrała tam znaczną rolę w promowaniu twórczości autorów afrykańskich i afroamerykańskich.


Morrison aktywnie współpracowała ze środowiskiem literackim Uniwersytetu Howarda, ale jej debiut książkowy przypadł dopiero na rok 1970, gdy miała już 39 lat. Wydała wtedy powieść "Najbardziej niebieskie oko", podejmującą problem osamotnienia czarnoskórego dziecka w społeczeństwie o rasistowskich uprzedzeniach.

Pierwszy duży sukces czytelniczy przyniosła pisarce trzecia powieść - opublikowana w 1977 roku pod tytułem "Pieśń Salomonowa" saga ubogiej czarnoskórej rodziny z małego amerykańskiego miasteczka. Wysoką pozycję literacką Morrison ugruntowała jej piąta powieść "Umiłowana", która ukazała się w 1987 roku. Dzieło to, którego inspiracją były autentyczne losy Margaret Garner, zbiegłej niewolnicy i zdesperowanej zabójczyni własnego dziecka, zostało wyróżnione Nagrodą Pulitzera.

W uzasadnieniu swej decyzji o przyznaniu literackiej Nagrody Nobla Akademia Szwedzka napisała, że "w powieściach charakteryzujących się siłą wizji literackiej i poetyckich wartości Morrison przedstawia najważniejsze problemy amerykańskiej rzeczywistości".


Opracowanie: