Nie żyje Janina Rożecka ps. Dora, sanitariuszka z Powstania Warszawskiego, Sprawiedliwa wśród Narodów Świata - poinformowała fundacja Nie Zapomnij O Nas, Powstańcach Warszawskich. Janina Rożecka miała 104 lata.
- Najnowsze informacje z Polski i ze świata znajdziesz na RMF24.pl. Bądź na bieżąco.
"Smutna wiadomość. Dzisiaj rano w wieku 104 lat zmarła Janina Rożecka ps. "Dora", sanitariuszka z Powstania Warszawskiego, Sprawiedliwa wśród Narodów Świata. (...) Spoczywaj w pokoju, Bohaterko! Kondolencje dla rodziny i bliskich" - czytamy we wpisie fundacji Nie Zapomnij O Nas, Powstańcach Warszawskich.
Janina Rożecka niosła pomoc rannym podczas walk ulicznych i bombardowań. W swoich wspomnieniach mówiła o chwilach, które na zawsze pozostały w jej pamięci. Opisywała moment, gdy podawała wodę rannemu powstańcowi przez okno szpitala.
Były takie momenty, jak na przykład wtedy, gdy wynosiłam powstańca przez okienko szpitala. Podawałam mu wodę, a on mi mówił, że ta woda nie będzie mu potrzebna. Następnie pocisk uderzył niedaleko i rozerwał mojego rannego. To było dla mnie bardzo traumatyczne przeżycie... - wspominała.
Ojciec Pani Janiny, oficer Wojska Polskiego, został zamordowany w zbrodni katyńskiej. W czasie okupacji wraz z matką i siostrą ukrywały w domu na Żoliborzu Żydów, Cichociemnego oraz broń należącą do podziemia w willi na Żoliborzu przy ulicy Felińskiego 6.
Janina Rożecka z domu Gutowska ps. Dora urodziła się 6 stycznia 1922 roku w Stryju. Od młodości silnie związana była z warszawskim Żoliborzem. W latach 1935-1939 mieszkała przy ul. Alojzego Felińskiego 6 i uczęszczała do Gimnazjum im. Aleksandry Piłsudskiej, dziś XVI Liceum Ogólnokształcącego z Oddziałami Dwujęzycznymi im. S. Sempołowskiej.
W czasie II wojny światowej kontynuowała naukę na tajnych kompletach, maturę zdała w 1942 roku, a następnie podjęła studia medyczne. Ukończyła szkołę podchorążych, uzyskując stopień plutonowego podchorążego. Należała do zgrupowania "Baszta". W Powstaniu Warszawskim walczyła w zgrupowaniu "Żaglowiec" w II Obwodzie "Żywiciela", a następnie do końca walk pracowała jako sanitariuszka w szpitalu przy ul. Śmiałej. Po kapitulacji przebywała w Komorowie z rannymi powstańcami wywiezionymi z Warszawy przez obóz przejściowy w Pruszkowie.
Za swoją działalność została odznaczona m.in. Krzyżem Powstańczym (Londyńskim i Warszawskim), Krzyżem Kawalerskim oraz Krzyżem Partyzanckim. Za uratowanie żydowskiego chłopca uhonorowano ją tytułem Sprawiedliwej wśród Narodów Świata.
Po wojnie początkowo pracowała w Polskim Czerwonym Krzyżu, a następnie w grupie prowadzącej ekshumacje przy ul. Czerniakowskiej. Przez ponad pół wieku była związana z XVI LO im. S. Sempołowskiej - najpierw jako sekretarka szkoły, później angażując się w prace Komitetu Rodzicielskiego oraz nadzorując kontrolę i finanse stołówki szkolnej.
Janina Rożecka odegrała ogromną rolę w kształtowaniu postaw patriotycznych wielu pokoleń uczniów "Sempołowskiej", a także młodzieży z innych warszawskich szkół oraz szkół w Kanadzie i Ukrainie. Spotykała się z młodzieżą francuską i izraelską, oprowadzała ją po Cmentarzu Żydowskim, Muzeum Korczaka i Muzeum Powstania Warszawskiego.
Jako córka oficera zamordowanego w Starobielsku przekazywała uczniom wiedzę o zbrodni katyńskiej, oprowadzając ich również po Muzeum Katyńskim. Regularnie wygłaszała prelekcje o Powstaniu Warszawskim, odwiedzała z młodzieżą kwatery żołnierzy AK zgrupowania "Żywiciel" na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach oraz uczestniczyła w uroczystościach rocznicowych 1 sierpnia.
Aktywnie współtworzyła ekspozycję Muzeum Powstania Warszawskiego. Z jej inicjatywy w szkolnym programie profilaktyczno-wychowawczym zapisano obowiązek uczestnictwa każdej klasy w lekcji muzealnej w MPW.
Jest bohaterką książek "Dziewczyny z Powstania" Anny Herbich oraz "Sanitariuszka Dora" Małgorzaty Czerwińskiej-Buczek.
