W Polsce działają 44 ogrody botaniczne i arboreta. Najstarsze z nich sięgają historią XVIII wieku. To miejsca, które łączą naukę, ochronę przyrody i rekreację. Które z nich jest największe?
- Najnowsze informacje z kraju i ze świata znajdziesz na RMF24.pl. Bądź na bieżąco.
Historii ogrodów botanicznych i arboretów, w tym polskich, przyjrzał się portal g.pl.
Za ich początek na ziemiach polskich uznaje się rok 1775, kiedy powstał pierwszy ogród przy Królewskiej Szkole Lekarskiej w Grodnie (obecnie Białoruś). Co ciekawe, pierwszy ogród botaniczny na świecie założono dużo wcześniej - w 1333 roku w Wenecji.
Najstarszym istniejącym dziś ogrodem botanicznym w Polsce jest Ogród Botaniczny Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, założony w 1783 roku. Zajmuje on niecałe 10 hektarów i posiada wyjątkowe, wiekowe okazy roślin, w tym ok. 260-letni Dąb Jagielloński oraz najstarszą robinię akacjową w kraju. W 1976 roku został wpisany do rejestru zabytków jako ważny obiekt nauki i kultury.
Gospodarzem ogrodu lub arboretum mogą być różne podmioty: uczelnie wyższe, samorządy terytorialne, Polska Akademia Nauk, instytuty branżowe, osoby prywatne czy Lasy Państwowe.
Ogrody botaniczne i arboreta pełnią podobne funkcje naukowe, edukacyjne oraz ochronne, jednak różnią się zakresem swoich kolekcji. Ogród botaniczny gromadzi różnorodne grupy roślin - od drzew i krzewów, przez byliny, rośliny użytkowe i lecznicze, po gatunki egzotyczne uprawiane często w szklarniach. Arboretum natomiast jest wyspecjalizowanym rodzajem ogrodu botanicznego, który koncentruje się przede wszystkim na roślinach drzewiastych, czyli drzewach i krzewach. Z tego względu arboreta mają zwykle bardziej parkowy lub leśny charakter i służą głównie badaniom dendrologicznym oraz ochronie różnorodności gatunków drzew i krzewów.
Wśród najciekawszych ogrodów, które opisał cytowany portal, wyróżnia się m.in. Ogród Botaniczny w Łodzi. To kompleks o powierzchni 67 ha o charakterze parkowo-leśnym, z urozmaiconą rzeźbą terenu, sztucznymi wzniesieniami i ogrodem japońskim. Najstarszą częścią jest dział roślin leczniczych i użytkowych.
Dużą popularnością cieszy się także Ogród Botaniczny "Myślęcinek" w Bydgoszczy. Rośnie tam ponad 800 gatunków roślin, a część ekspozycji ma charakter edukacyjny i tematyczny.
Z kolei w Warszawie, na Ursynowie, działa Ogród Botaniczny PAN - jeden z młodszych, ale bardzo bogatych ogrodów (ok. 40 ha i ponad 8000 roślin). Znany jest m.in. z ogrodów sensorycznych oraz unikalnego banku nasion.
Szczególne miejsce zajmują ogrody przyuczelniane. Oprócz Krakowa wyróżnia się Ogród Botaniczny UAM w Poznaniu, który oferuje ścieżki edukacyjne dla rodzin i jeden z największych w kraju zbiorów kaktusów. Wstęp do ogrodu jest bezpłatny.
W Lublinie działa Ogród Botaniczny UMCS w Lublinie, znany z arboretum, rosarium oraz kolekcji roślin rodzimych i biblijnych. Z kolei Ogród Botaniczny Uniwersytetu Wrocławskiego to jeden z najstarszych tego typu obiektów w kraju, z kolekcją blisko 12 tysięcy roślin, w tym rzadką welwiczją.
Na czele zestawienia, jeśli chodzi o powierzchnię polskich ogrodów botanicznych i arboretów znajduje się Arboretum w Bolestraszycach, które zajmuje około 311 ha wraz z oddziałem w Cisowej. Drugie miejsce zajmuje Arboretum Bramy Morawskiej o powierzchni około 162 ha, obejmujące rozległe tereny leśne i parkowe. Na trzeciej pozycji znajduje się Arboretum w Gołuchowie, którego parkowo-leśny kompleks liczy około 150 ha. Kolejne miejsce zajmuje Arboretum Leśne w Zielonce o powierzchni 86 ha, pełniące funkcje naukowe, dydaktyczne i przyrodnicze. Pierwszą piątkę zamyka Ogród Botaniczny w Łodzi zajmujący 67 ha.
