Szef polskiego rządu uczestniczył w Brukseli w nadzwyczajnym szczycie Unii Europejskiej, zwołanym w związku z inwazją Rosji przeciwko Ukrainie. Szefowie państw i rządów UE dyskutowali również o energii, gospodarce, Covid-19 i stosunkach zewnętrznych. Pierwszego dnia szczytu w spotkaniach uczestniczył także prezydent USA Joe Biden.
Wieczorem na konferencji prasowej w Brukseli, premier Morawiecki mówił, że Stany Zjednoczone są bardzo zdeterminowane, by w dalszym ciągu mocno naciskać na Rosję, by przestały prowadzić wojnę. Podkreślił, że to, co przywódcy przywódców z poszczególnych państw unijnych usłyszeli podczas szczytu od prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego, bardzo mocno wpłynęło na nich, co do ich decyzji.
Decyzji o stworzeniu szybko - najlepiej już w ten weekend, jutro, pojutrze, w najbliższych paru dniach - kolejnego poważnego pakietu sankcji - poinformował. Następnego nadbudowanego pakietu sankcji nad tymi wszystkimi działaniami, które już do tej pory zostały przyjęte - wyjaśnił.
Premier poinformował, że "Polska była wśród tych państw, które proponowały kolejne bardzo mocne sankcje, które będą w stanie odciąć dopływ świeżych środków, pieniędzy, do budżetu państwa rosyjskiego".
Przede wszystkim domagamy się tego, żeby jak najszybciej przestać kupować ropę, gaz i węgiel z Rosji - wskazał.
Chcę powiedzieć, że mamy do czynienia z kilkoma państwami członkowskimi, które nie są do tego gotowe - przyznał. To przede wszystkim Niemcy, ale także Austria, Węgry. Kilka innych krajów też zachowywało daleko idącą wstrzemięźliwość - dodał.
Premier Mateusz Morawiecki powiedział również, że tematem poruszanym w rozmowie z Joe Bidenem i na forum Rady Unii Europejskie były próby obchodzenia pakietu sankcyjnego.
Niestety, są firmy niemieckie i francuskie, które jeszcze przed wojną, przy poprzednich pakietach sankcyjnych, omijały je i dostarczały części i wysoko zaawansowane technologie dla armii rosyjskiej - powiedział szef polskiego rządu.
Morawiecki zaapelował do rządu francuskiego i niemieckiego, by bardzo starannie przygotować procedury, które by uniemożliwiły taki proceder.
Od tego jak szczelne będą te pakiety sankcyjne, będzie zależało, jak szybko Rosja pójdzie po rozum do głowy i zdecyduje się na wycofanie wojsk z suwerennej Ukrainy - podkreślił premier.
Morawiecki zapowiedział również, że Polska przedstawi swój plan odejścia od rosyjskich źródeł energii.
My pokażemy - myślę, że jeden z najbardziej radykalnych planów odejścia (od węglowodorów - przyp. red.) - już na początku przyszłego tygodnia. Myślę, że ten plan będzie pewnego rodzaju punktem odniesienie dla Niemiec i dla wielu innych krajów - powiedział szef rządu podczas konferencji prasowej.
W ocenie Morawieckiego, Polska realizuje plan odejścia od importu rosyjskich źródeł energii dużo szybciej niż Niemcy.
Niemcy są tym państwem, które trzeba przynaglać od odchodzenia od rosyjskich węglowodorów - oznajmił.
Szef polskiego rządu poinformował, że na szczycie zaproponował również 10-punktowy pakiet działań, które mają zmierzać do zakończenia możliwości prowadzenia działań wojennych przez Rosję, a tym samym przywrócenie pokoju w Ukrainie. Premier streścił kilka najważniejszych jego zdaniem propozycji, które przedstawił Radzie Europejskiej, a niektóre z nich - jak relacjonował - "były bardzo gorąco dyskutowane".
Wśród tych głównych postulatów wymienię przede wszystkim zablokowanie możliwości transportu - a więc eksportu i importu, z wyjątkiem różnych towarów humanitarnych - który przez Polskę czy przez Litwę, Łotwę i Estonię trafiają do Rosji - poinformował.
Jako drugi postulat szef rządu wymienił "sankcje, pełne embargo na rosyjską ropę, rosyjski węgiel i jak najszybciej na rosyjski gaz".
Po trzecie porty europejskie też powinny wykluczać możliwość przyjmowania statków rosyjskich - powiedział. Premier Morawiecki wskazał także na postulat wprowadzenia "zakazu jakiejkolwiek propagandy rosyjskiej".
Ta propaganda jest nieprawdopodobnie skuteczna, niestety zwłaszcza na terenie Federacji Rosyjskiej. Informacje, które spływają o stanie świadomości społeczeństwa rosyjskiego, są zatrważające - podkreślił.
Szef polskiego rządu wspomniał także o propagandzie w zachodniej Europie, w UE.
Wiemy, jak działają szpiedzy rosyjscy. Polska jako jeden z pierwszych krajów wydaliła tak dużą liczbę szpiegów rosyjskich. I jestem przekonany, że inni pójdą naszym śladem - powiedział. Ponadto Morawiecki wskazał na postulat "wyłączenia wszelkich możliwych kanałów radiowych, telewizyjnych, internetowych rosyjskiej propagandy w całej UE".
Kolejną propozycją szefa polskiego rządu dla RE było - jak mówił - "zawieszenie wiz dla wszystkich Rosjan, po to, żeby i Rosjanie więcej zrozumieli z tego, co dzieje się, jak straszne zbrodnie są popełniane przez armię rosyjską w Ukrainie.
A także wykluczenie Rosji z różnych organizacji międzynarodowych - podsumował.
Po zakończeniu unijnego szczytu konferencję prasową miała także przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen.
Zwiększymy nasze wsparcie dla Ukrainy, zaostrzymy sankcje i uwolnimy się od rosyjskich paliw kopalnych - oświadczyła szefowa KE.
Wskazała, że 50 mld metrów sześciennych gazu z USA rocznie zastąpiłoby 1/3 całości dostaw rosyjskiego gazu do Europy.
Dziś rano prezydent USA (Joe Biden - przyp. red.) i ja uzgodniliśmy nowe partnerstwo energetyczne. USA zapewnią nam w tym roku dodatkowe co najmniej 15 mld metrów sześciennych LNG. W najbliższych latach dążymy do co najmniej 50 mld metrów sześciennych rocznie. A to zastąpiłoby 1/3 całości dostaw rosyjskiego gazu do Europy - wyjaśniła von der Leyen.
Zaznaczyła, że UE musi uzupełnić infrastrukturę rurociągów i zwiększyć magazynowanie gazu.
To będzie nasza polisa ubezpieczeniowa od przerw w dostawach. Czas też przyjrzeć się kształtowi naszego rynku energetycznego. Propozycje przedstawimy w maju - powiedziała szefowa KE.
Wyjaśniła, że podstawową przyczyną wysokich cen energii elektrycznej są w dużej mierze wysokie i niestabilne ceny gazu.
Połączymy więc siły, połączymy nasze zapotrzebowanie i wykorzystamy naszą zbiorową siłę przetargową przy zakupie gazu - zaznaczyła von der Leyen.