Gdzie obowiązuje strefa buforowa?
Zakaz obejmuje odcinek granicy o długości 78,29 km, położony w zasięgu terytorialnym placówek straży granicznej w Michałowie, Narewce, Białowieży, Dubiczach Cerkiewnych oraz Czeremsze. Na odcinku 59,24 km obszar objęty zakazem obejmuje 200 m od linii granicy państwowej; na odcinku 15,26 km, w rejonie rezerwatów przyrody i Białowieskiego Parku Narodowego, strefa jest szersza i wynosi ok. 2 km, a na odcinku ok. 3,79 km jej szerokość to ok. 4 km.
Strefa co do zasady nie obejmuje miejscowości i szlaków turystycznych – ograniczenia mają być jak najmniej uciążliwe dla mieszkańców, turystów czy podmiotów prowadzących działalność zawodową.
Zakaz obowiązuje od 13 czerwca 2024 r. i dotyczy tej części woj. podlaskiego, która przylega do granicy z Białorusią – zewnętrznej granicy strefy Schengen.
Dlaczego przedłużono dotychczasowe zasady?
Z danych MSWiA wynika, że od 1 stycznia do 2 sierpnia 2026 r. Straż Graniczna odnotowała 335 prób nielegalnego przekroczenia granicy. To spadek o ponad 98 proc. w porównaniu do takiego samego okresu w ubiegłym roku, kiedy było ponad 19,2 tys. prób.
W uzasadnieniu do projektu rozporządzenia napisano, że konieczność przedłużenia okresu obowiązywania tzw. strefy buforowej wynika z faktu wciąż realnych zagrożeń na polsko-białoruskim odcinku granicy państwowej.
Autorzy projektu, uzasadniając go, wskazali, że od początku roku do 27 lipca 2026 r. na całym odcinku granicy polsko-białoruskiej odnotowano 287 prób jej nielegalnego przekroczenia – w takim samym okresie 2025 r. 19 007, co oznacza 98 proc. spadek.
„Należy jednak zaznaczyć, że przedstawiony powyżej spadek liczby zdarzeń o charakterze migracyjnym nie oznacza trwałego ustania zagrożenia, a jedynie zmianę wektorów i metod działania strony białoruskiej” – napisano w komunikacie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji.
MSWiA: Strefa buforowa ułatwia działanie służb
W uzasadnieniu podkreślono, że Białoruś nadal pozostaje państwem agresywnym wobec państw członkowskich UE i NATO, wspierającym Federację Rosyjską. Ponadto niepokojącym zjawiskiem pozostają przeloty przez granicę państwową bezzałogowych statków powietrznych oraz balonów meteorologicznych z terytorium Białorusi.
Według MSWiA obowiązujące dotychczas rozporządzenie ułatwiło służbom prowadzenie działań związanych z ochroną granicy państwowej, zapewniając tzw. bufor o odpowiedniej szerokości, na którego obszarze nie mogą przebywać osoby nieuprawnione.
Jakie działania podejmowane są na granicy?
Resort spraw wewnętrznych w poniedziałkowym komunikacie stwierdził, że „rząd konsekwentnie wzmacnia ochronę granicy”.
„Zainwestowaliśmy blisko 3 mld zł w rozbudowę różnego rodzaju umocnień. To m.in. wzmocnienie zapory fizycznej i stworzenie elektronicznej, w tym budowa drugiej linii zapory, wież obserwacyjnych oraz utwardzonej drogi biegnącej wzdłuż zapory. Powstał również nowoczesny system wykrywania dronów” – można przeczytać w komunikacie.
Resort zwrócił uwagę, że inwestycje uzupełniane są rozwiązaniami prawnymi. „Obowiązywanie strefy buforowej wspiera pracę służb, ułatwiając prowadzenie działań i znacznie utrudniając nielegalnym migrantom przeniknięcie przez granicę. Czasowo zawiesiliśmy także prawo do azylu, eliminując w ten sposób nadużycia systemu, których dopuszczali się migranci, wykorzystywani instrumentalnie przez reżimy w Mińsku i Moskwie” – napisało MSWiA.