Referendum ws. unijnej polityki klimatycznej, którego inicjatorem jest Karol Nawrocki, miałoby się odbyć 27 września - wynika z dokumentów zamieszczonych na stronie Kancelarii Prezydenta RP. Nie wiadomo, czy do niego dojdzie, bo zgodnie z Konstytucją, niezbędne jest poparcie Senatu.

Prezydent Karol Nawrocki skierował do Senatu wniosek ws. organizacji referendum dotyczącego unijnej polityki klimatycznej. Poinformował o tym w krótkim nagraniu wideo, które zostało opublikowane w mediach społecznościowych. Podkreślił, że ta inicjatywa to realizacja jego obietnicy z kampanii wyborczej. 

Chcę jasno powiedzieć: to referendum nie jest przeciwko ochronie środowiska czy naszemu członkostwu w zjednoczonej Europie. Ono jest za prawem Polaków do decydowania o tempie zmian, ich zakresie i kosztach, jakie ponoszą. Jest decyzją za przyszłością, za normalnością, ale przede wszystkim jest wyrazem prawa do wolnego i suwerennego decydowania o własnym losie - przekonywał prezydent. 

Demokracja wymaga, żeby obywatele decydowali o tym, w którą stronę idą sprawy państwa. Referendum jest najlepszym narzędziem realizacji tego celu - ocenił Karol Nawrocki.

Najważniejsze daty z kalendarza referendalnego

Kancelaria Prezydenta RP opublikowała prezydenckie postanowienie o zarządzeniu referendum oraz kalendarz referendalny. Jakie informacje znajdujemy w tych dokumentach?

Prezydent Nawrocki chciałby, by Polacy poszli do urn w niedzielę 27 września. Głosowanie miałoby się odbyć w godzinach 6-22. 

Zgodnie z kalendarzem referendalnym, od 14 sierpnia do 24 września możliwe byłoby: 

  • składanie wniosków o wydanie zaświadczenia o prawie do głosowania w referendum w miejscu pobytu w dniu referendum,  
  • składanie wniosków o zmianę miejsca głosowania w referendum; 
  • składanie przez żołnierzy pełniących zasadniczą służbę wojskową albo odbywających ćwiczenia wojskowe oraz policjantów z jednostek skoszarowanych, funkcjonariuszy Służby Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służby Więziennej pełniących służbę w systemie skoszarowanym wniosków o zmianę miejsca głosowania w referendum.

Audycje dotyczące referendum miałyby być bezpłatnie rozpowszechniane przez publiczne radio i telewizję w dniach 11-25 września. Z kolei kampania referendalna miałaby się zakończyć 25 września o północy. 

Na jakie pytanie mieliby odpowiedzieć Polacy?

W postanowieniu o zarządzeniu referendum możemy znaleźć m.in. treść pytania zaproponowanego Polakom. Brzmi ono:

"Czy jest Pan/Pani za realizacją unijnej polityki klimatycznej, która doprowadziła do wzrostu kosztów życia obywateli, cen energii i prowadzenia działalności gospodarczej i rolniczej?". 

Prezydent Nawrocki chciałby także, by na karcie do głosowania znalazły się wyjaśnienia, odnoszące się do przedmiotu referendum. Oto ich proponowana treść:

"Udzielenie odpowiedzi pozytywnej "TAK" oznacza zgodę na kontynuowanie polityki klimatycznej Unii Europejskiej, w tym w szczególności: 

  • wprowadzenie od 2028 r. opłat za emisję CO₂ od ogrzewania budynków węglem i gazem oraz paliw do samochodów osobowych (ETS2); 
  • objęcie właścicieli budynków obowiązkiem kosztownej termomodernizacji wynikającym z tzw. dyrektywy budynkowej; 
  • ograniczenie sprzedaży nowych samochodów osobowych z silnikiem spalinowym od 2035 r.; 
  • wzrost kosztów dla przemysłu, w wyniku stopniowego wygaszania darmowych uprawnień do emisji;
  • nałożenie na rolnictwo dodatkowych obciążeń związanych z produkcją rolną i zwierzęcą; 6) poniesienie przez Polskę łącznych kosztów polityki klimatycznej szacowanych na 3,5 biliona złotych do 2040 r. 

Udzielenie odpowiedzi negatywnej "NIE" oznacza zobowiązanie właściwych organów państwa, w ramach posiadanych przez nie kompetencji, do: 

  • aktywnego działania w ramach Unii Europejskiej na rzecz zablokowania obecnych regulacji klimatycznych, których koszty są zbyt wysokie dla polskich obywateli, polskiej gospodarki oraz polskiego rolnictwa; 
  • wynegocjowania dla Polski, z właściwymi organami Unii Europejskiej, wyjątków i zwolnień, które ochronią polski przemysł i obywateli przed obciążeniami polityki klimatycznej;
  • wprowadzenia systemu finansowej ochrony przed kosztami polityki klimatycznej, który powinien objąć gospodarstwa domowe, przedsiębiorstwa, w szczególności przemysł i rolnictwo.". 

Organizacja referendum w Polsce. Co mówi Konstytucja?

Najważniejsze zasady organizacji referendum w Polsce znajdziemy w artykule 125. Konstytucji. Stanowi on m.in., że takie głosowanie może być przeprowadzone w sprawach o szczególnym znaczeniu dla państwa.

"Referendum ogólnokrajowe ma prawo zarządzić Sejm bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów lub Prezydent Rzeczypospolitej za zgodą Senatu wyrażoną bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby senatorów" - czytamy w Konstytucji.

Referendum uznaje się za wiążące, jeśli weźmie w nim udział ponad połowa uprawnionych do głosowania. Ważność takiego głosowania stwierdza Sąd Najwyższy.