Zaawansowane technologicznie buty do biegania, znane jako "super shoes", zrewolucjonizowały świat sportu wyczynowego. Najnowszy rekord świata w maratonie, przebiegniętym po raz pierwszy w oficjalnych zawodach w czasie poniżej dwóch godzin, tylko dodaje tej technologii sławy. Najnowsze badania wpływu tego typu obuwia na zdrowie biegaczy, przeprowadzone przez naukowców z Mass General Brigham, przynoszą jedna niepokojące wnioski. Choć innowacyjne buty mogą poprawiać osiągi, jednocześnie mogą przyczyniać się do powstawania urazów przeciążeniowych kości. Pisze o tym w najnowszym numerze czasopismo "PM&R".
Producenci zaawansowanego technologicznie obuwia, określanego mianem AFT (Advanced Footwear Technology), prowadzą prawdziwy wyścig zbrojeń. W swoich wyrafinowanych produktach stosują zaawansowane materiały, takie jak niezwykle sprężysta pianka oraz sztywna płytka zatopiona w podeszwie. Tego typu konstrukcja pozwala na efektywniejsze wykorzystanie energii podczas biegu, co przekłada się na lepsze wyniki sportowe. Nic dziwnego, że po "super shoes" coraz chętniej sięgają nie tylko biegacze z elity, ale też amatorzy.
W najnowszym badaniu wzięło udział 23 zdrowych, wyczynowych biegaczy, 11 kobiet i 12 mężczyzn. Każdy z uczestników testował trzy rodzaje obuwia: neutralne, lekkie z pianką oraz zaawansowane technologicznie buty z grubą, elastyczną pianką i sztywną płytką. Testy odbywały się w losowej kolejności, przy trzech różnych intensywnościach biegu: treningowej, na tempo oraz na dystansie 5 kilometrów. Podczas każdego z testów naukowcy analizowali wzorce ruchu oraz siły działające na ciało, które mogą mieć związek z urazami przeciążeniowymi kości. Tego typu kontuzje, jak obrzęk kostny czy złamania zmęczeniowe, są częstym problemem wśród biegaczy długodystansowych.
Wyniki badań wykazały, że korzystanie z butów AFT powoduje subtelne, ale istotne zmiany w biomechanice biegu. Zaobserwowano m.in. spadek kadencji, czyli liczby kroków na minutę, co może prowadzić do wydłużenia kroku i nadmiernego obciążenia kości. Ponadto, łuki stopy w butach AFT zapadały się bardziej niż w obuwiu neutralnym, co również może zwiększać ryzyko urazów. Co ciekawe, w zaawansowanych butach biegacze wykorzystywali nieco mniej siły podczas wybicia z kostki, co może mieć potencjalnie ochronny wpływ na stawy skokowe. Jednak równocześnie inne parametry biomechaniczne wskazywały na wzrost obciążeń, które w dłuższej perspektywie mogą prowadzić do kontuzji.
Eksperci podkreślają, że choć "super shoes" dają wymierne korzyści w zakresie poprawy wyników, należy zachować ostrożność podczas ich wprowadzania do codziennego treningu. Stopniowa adaptacja do nowego obuwia oraz rotowanie różnych modeli butów mogą pomóc zminimalizować ryzyko urazów. Kluczowe jest także indywidualne podejście do doboru obuwia oraz regularne monitorowanie stanu zdrowia, zwłaszcza w przypadku biegaczy wyczynowych.
Badacze zwracają uwagę na potrzebę dalszych, długoterminowych badań, które pozwolą lepiej zrozumieć, jak nowoczesne technologie wpływają na organizm sportowców i jak można optymalizować trening, by czerpać korzyści z innowacji, jednocześnie minimalizując ryzyko kontuzji. W obliczu rosnącej popularności zaawansowanych butów do biegania warto pamiętać, że nawet najlepsza technologia nie zastąpi zdrowego rozsądku i dbałości o własne ciało. Dla wielu sportowców "super shoes" mogą być przepustką do nowych rekordów, ale tylko wtedy, gdy będą używane z umiarem i rozwagą.
