Rozmowy o wsparciu dla Polski
Tomczyk spotkał się w Waszyngtonie z podsekretarzem obrony USA do spraw badań i inżynierii Emilem Michaelem. Powodem rozmów było podpisanie polsko-amerykańskiej umowy o współpracy w dziedzinie testowania uzbrojenia.
Wiceszef MON poinformował jednak, że przedstawił też informacje dotyczące rosyjskiego ataku na Ukrainę, który – jak ocenił – „pośrednio skończył się atakiem na Polskę”. Rozmawiał na ten temat również z podsekretarzem stanu do spraw bezpieczeństwa międzynarodowego Thomasem DiNanno.
Polska zwróci się do wojsk amerykańskich w Europie i do sekretarza generalnego NATO o wzmocnienie operacji „Eastern Sentry”, tak żeby kolejne siły i środki mogły zostać wydzielone w celu ochrony polskiego nieba – powiedział Tomczyk.
Nie chciał szerzej opisywać reakcji strony amerykańskiej. Zaznaczył, że rozmówcy uzgodnili, iż poczekają na oficjalne stanowisko władz USA, w tym prezydenta Donalda Trumpa.
„Putin jest zagrożeniem”
Wiceminister ocenił, że naruszenie polskiej przestrzeni powietrznej było celową prowokacją. Zwrócił uwagę, że doszło do niego w czasie ćwiczeń wojskowych państw tzw. koalicji chętnych, w których uczestniczyli ministrowie obrony między innymi Wielkiej Brytanii i Francji.
Oczywiście będziemy wyjaśniać, na ile ten wlot był przypadkowy, ale chyba wszyscy mamy dość jasne poczucie, że ta koincydencja nie jest przypadkowa – mówił Tomczyk.
Jego zdaniem Rosja próbuje wywoływać chaos i podziały w zachodnich społeczeństwach, podważać zaufanie do armii oraz NATO, a także doprowadzić do ograniczenia pomocy dla Ukrainy.
Władimir Putin nie jest naszym przyjacielem, jest naszym zagrożeniem – podkreślił wiceszef MON, co można odczytywać jako nawiązanie do serdecznego powitania Trumpa i Putina na szczycie APEC.
Decyzje o zestrzeleniu należą do wojska
Odnosząc się do pytań o to, dlaczego rosyjskie obiekty nie zostały zestrzelone, Tomczyk powołał się na ocenę wojska, według której nie było ku temu odpowiednich warunków.
Na pewno nie politycy powinni decydować o tym, kiedy są warunki do zestrzelenia – zaznaczył.
Zapewnił, że Polska ma zdolności do zwalczania rosyjskich rakiet i dronów. Przypomniał jednak, że nawet Ukraina, mimo wieloletniego rozwoju obrony powietrznej przy wsparciu partnerów, nie jest w stanie przechwycić wszystkich nadlatujących obiektów.
Dowódca komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni gen. bryg. Mariusz Chmielewski zaapelował przy tym, by nie rozpowszechniać w internecie dezinformacyjnych treści na temat incydentu. Ostrzegł, że materiały publikowane między innymi przez rosyjskie boty i farmy trolli zyskują zasięg również wtedy, gdy są udostępniane w formie żartu.
Umowa o wspólnych projektach zbrojeniowych i baza USA
Polska delegacja udała się do Waszyngtonu przede wszystkim po to, by podpisać w Pentagonie umowę dotyczącą badań, rozwoju i testowania systemów uzbrojenia. Według Tomczyka dokument był negocjowany przez 17 lat.
Porozumienie ma umożliwić wspólną produkcję i testowanie systemów antydronowych oraz nowoczesnych dronów – zarówno w Polsce, jak i w Stanach Zjednoczonych.
Dyrektor Departamentu Innowacji MON gen. Marcin Górka podkreślił, że dotychczasowa współpraca ograniczała się głównie do wymiany informacji i naukowców. Nowa umowa pozwala na realizację wspólnych projektów oraz daje polskim naukowcom i inżynierom dostęp do amerykańskich laboratoriów wojskowych.
Pierwsze porozumienie projektowe ma dotyczyć nowych materiałów wybuchowych i amunicji. Finansowaniem prac mają zająć się obie strony.
Tomczyk przekazał również, że w Pentagonie usłyszał, iż kwestie dotyczące amerykańskich baz w Polsce są z perspektywy resortu „właściwie zamknięte”. Zastrzegł jednocześnie, że ostateczna decyzja należy do prezydenta USA.
Wiceszef MON ocenił, że sprawa wymaga także współpracy polskiego rządu z prezydentem Karolem Nawrockim.