Czy wiesz, że....
- Czerniak jest jednym z najbardziej złośliwych nowotworów. Jego szczególna złośliwość jest spowodowana bardzo dużą skłonnością do przerzutów i niewielką podatnością na leczenie.
- Czerniak wykryty na wczesnym etapie rozwoju może być w 100 procentach uleczalny, dlatego tak ważne jest kontrolowanie znamion występujących na skórze.
- Badania epidemiologiczne wykazują stały wzrost zachorowań na czerniaka. Częstotliwość występowania u rasy białej wzrasta rocznie o około 10 proc. Dlatego zwróć uwagę na swoje znamiona.
- W Polsce czerniak jest na 15. miejscu najczęściej występujących nowotworów złośliwych.
- Liczba śmiertelnych przypadków czerniaka wzrasta szybciej niż w przypadku innych nowotworów złośliwych skóry, zwłaszcza u mężczyzn.
- Rodzinne występowanie czerniaka potwierdza się u 5-10 proc. chorych z tym nowotworem.
Dlatego bardzo ważne są badania profilaktyczne. Koniecznie powinna być zbadana zmiana, która zaczyna się zmieniać i posiada następujące cechy:
- nieregularne brzegi,
- zmiana jest niesymetryczna,
- kilka kolorów,
- szybko się powiększa,
- jej powierzchnia łuszczy się, krwawi, swędzi,
- zmiana jest duża, powyżej 5 mm,
- pojawił się odczyn zapalny w obrębie znamienia.
Ponadto regularnie znamiona powinny badać osoby z grup ryzyka (osoby o jasnej skórze i włosach, występowanie czerniaka w rodzinie, osoby z licznymi znamionami, osoby często opalające się).
Należy pamiętać, że czerniak może powstać w obrębie znamienia jak również w skórze niezmienionej.
Czerniak rozwija się w 20-30 proc. z istniejących wcześniej znamion melanocytowych. Dlatego tak istotne jest kontrolowanie wszystkich zmian skórnych w celu wykluczenia tych, które mogą przekształcić się w czerniaka.
W trakcie badania podejrzanej zmiany na skórze kluczowe jest rozróżnienie znamienia melanocytowego od plamy melanocytowej gdyż plamy nie ulegają zezłośliwieniu, a znamiona mogą ulec takiej przemianie. Ponadto należy odróżnić znamię od innych nieprawidłowości występujących na skórze ale mających charakter łagodny i nie zagrażających życiu np.: brodawek łojotokowych, gruczolaków, kaszaków, włókniaków itp.
W profilaktyce czerniaka niezwykle przydatne jest badanie dermoskopowe. W sposób całkowicie bezpieczny i nieinwazyjny daje możliwość stwierdzenia czy znamię jest bezpieczne, podejrzane lub czy jest to zmiana złośliwa wymagająca natychmiastowej interwencji chirurgicznej.
Zaletą dermatoskopii komputerowej jest nie tylko wysoka precyzja i obiektywność badania ale także możliwość przechowywania danych pacjenta i wykonania badania porównawczego w odpowiednim czasie.